топ - тоғра йол (авазлиқ)

түркийәниң барлиқ җамәлиридә бир туташ оқулидиған җумә хутбилири/45 - 2018

топ - тоғра йол (авазлиқ)

топ - тоғра йол

 

 

әзиз мумин қериндашлар! җүмә күниңлар мубарәк болсун!

аллаһ таала қуран кәримдә мундақ дәйду: «улар өзлириниң һибрилирини, раһиблирини (йәһудийлар билән насараларниң диний затлирини, өлималирини) вә мәрйәм оғли мәсиһни мәбуд қиливалди. (һалбуки) улар (пәйғәмбәрләр арқилиқ) пәқәт бир илаһқа ибадәт қилишқа буйрулған иди, униңдин башқа (йәни аләмләрниң пәрвәрдигари аллаһ тин башқа) һеч мәбуд (бәрһәқ) йоқтур, аллаһ уларниң шерик кәлтүргәнликлиридин пактур»[1]

пәйғәмбәр әләйһиссалам һәдис шәриптә «мән силәргә икки нәрсини қалдурдум униңға мәһкәм есилидиғанла болсаңлар езип кәтмәйсиләр. аллаһниң китаби вә пәйғәмбириниң сүннитидур» дәйду[2].

әзиз қериндашлар! пәйғәмбиримиз саһабилириниң сорунида қуран кәримдин бир айәт оқуған иди. бу айәттә ислам динидин бурунқи динға әгәшкүчиләрниң динни қандақларчә бузғанлиқидин хәвәр бирилгән иди.

«улар өзлириниң һибрилирини, раһиблирини (йәһудийлар билән насараларниң диний затлирини, өлималирини) вә мәрйәм оғли мәсиһни мәбуд қиливалди. (һалбуки) улар (пәйғәмбәрләр арқилиқ) пәқәт бир илаһқа ибадәт қилишқа буйрулған иди, униңдин башқа (йәни аләмләрниң пәрвәрдигари аллаһ тин башқа) һеч мәбуд (бәрһәқ) йоқтур, аллаһ уларниң шерик кәлтүргәнликлиридин пактур»[3] 

пәйғәмбиримиз айәтни оқуп болишиға, бурун хиристийан болуп, кийин мусулман болған бир саһабә «и рәсулуллаһ! биз уларға бәндичилик қилимиған турсақ!» диди. пәйғәмбиримиз униңға: «улар силәргә халиғанлирини һалал, халиғанлирини һарам қилишатти, силәрму уларниң дигинигә итаәт қилаттиңлар, шундақ әмәсму?» дәп соруди. саһабә: «һәә, шундақ» дәп җаваб бәрди. пәйғәмбәр әләйһиссалам: «бу айәттә дәл шу әһваллар көздә тутулмақта» диди[4].

әзизқериндашлар! бу айәт бизгә шуни көрситип туруптуки, адәм әвладлири тарихтин бери динға болған чүшәнчиси вә тәсәввурида пат пат езип кетиш  вә арилаштурвитиштәк мәсилиләр көрүлүп турған. мана бу чәтнәш вә арилаштуруп қойушқа қарши, улуғ рәббимиз адәм әләйһисаламдин пәйғәмбиримиз муһәммәд мустафа сәлләллаһу әләйһи вәсәлләмгичә болған мубарәк әлчилири ақилиқ инсанларни тәвһид етиқадиға чақириқ қилған.

тәвһид етиқади, сиратәл мустәқимдур, тоғра йолдур. бу йолда пәқәтла бир аллаһқа итаәт, тәслимийәт вә қуллуқ қилиш бар. бу йол шерк, купур, питнә - пасат, икки йүзлимчилик әмәс, өзи вә сөзи бирдәк болуш, қандақ болса шундақ көрүнүп, қандақ көрүнгән болса шундақ болушниң йолидур. бу йолда әхлақ - пәзиләт вә сәмимийәт бар. бу йолда йалғанчилиқ әмәс, растчилилиқ, хийанәт әмәс, садақәт бар. бу йолда азғунлуқ, һәддидин ишиш вә залимлиқ әмәс, истиқамәт, адаләт вә һәқкә мәнсуп болуш бар.

пәйғәмбиримиз муһәммәд мустафа сәлләллаһу әләйһи вәсәлләм бу мубарәк йолниң ахирқи дәвәтчиси болди. улуғ аллаһ  динимиз исламни қуран кәрим билән вә пәйғәмбиримиз билән камаләткә йәткүзди[5]. шуниңдин буйан инсанларни бу мубарәк йолға чақирған, һәқиқи илим вә ирпан әһли нурғун кишиләрни бәхтийар қилди. әмма һәқ йолда көринип туруп, инсанларни сиратәл мустәқимдин адаштурған, уларни тоғра вә һәқ болмиған йолға дәвәт қилған нурғун бәдбәхтләрму аз болмиди.

әзизқериндашлар! бу тоғра йолда һәрқандақ чүшәнчини аллаһ вә рәсулиниң, қуран кәрим вә сүннәтниң алдиға өткүзивелишқа болмайду. бу тоғра йолда динни өзгәртишкә урунуш, һәр қандақ кишиниң өз арзуси вә хаһиши бойичә һалал вә һарам бәлгиләш салаһийити болмайду. чүнки бундақ қилиш ислам динини бурмилиғанлиқ, ичини каваклаштурғанлиқ, йиңи бир дин иҗад қилиғанлиқтин ибарәттур. билишимиз лазимки؛ өзини қуран кәрим вә сүннәтниң алдиға қойуп, йиңи бир дин иҗад қилишқа урунғанлар вә буларға қариғуларчә әгишип маңғанлар әслидә биһудә бир йолниң йолчилиридур. һәқиқий тоғра йол қуран кәрим вә сүннәтниң башламчиқида ислам мәрипити вә мәдинийитиниң мол илим - ирпан мираси билән биргә һозур вә паклиқ ичидә йашаштин ибарәттур.

әзизқериндашлар! улуғ аллаһниң топтоғра йолида, пәйғәмбәрдин башқа гунаһсизлиқ сүпитигә игә һичбир шәхс йоқтур. бу тоғра йолда пәйғәмбәрләрдин башқа һичқандақ кишиниң алаһидә, талланған вә хаталашмайдиған киши икәнликини илгири сүрүшкә болмайду. һәрқандақ бир кишини сөзлири, әсәрлири вә чүшәнчилири сәвәбидин муқәддәстүривелишқа техиму болмайду. бу сиратәл мустәқимдә аллаһқа асийлиқ қилиш нуқтисидин һечбир мәвҗутлуққа итаәт қилишқа болмайду. чүнки мутләқ итаәт вә байлинишниң даириси қуран кәрим вә сүннәт тәрипидин бәлгиләнгән етиқадий пиринсиптур.

   әзизқериндашлар! шуни унтумаслиқимиз лазимки, һәр бир киши бу дунйада қилиған әмәллири билән ахирәттики ақивитини һазирлайду. һич бир киши мәсулийити вә һисап китабини башқисиға артип қойалмайду[6]. у улуғ күндә бирла үмидимиз садиқ иманимиз, сәмимий нийитимиз, тоғра билимимиз, салиһ әмәллиримиз, пак қәлбимиз болиду. бирла баш панаһимиз рәббимизниң чәксиз мәрһәмәти болиду.

улуғ рәббимиз бизни һәр даим мәсулийитини тонуған, һесап биридиғанлиқини билип йашайдиған вә мәрһәмәтигә иришикән бәндилиридин қилсун. улуғ рәббимиз бизни бир минут болсиму тоғра йолдин айримисун, мәһрум қилмисун. улуғ рәббимиз, қәммәтлик динимизни, иманимизни бурмилашқа урунғанларға пурсәт бәрмисун.

амин...

 

 


[1]  - сүрә тәвбә31  - айәт

[2]  - бухари

[3]  - сүрә тәвбә31  - айәт

[4]  - тирмизи, тәфсирул қуран,9, бәйһақи, сүнәнул күбра 196

[5]  - муватта, қәдәр, 3

[6]  - исра сүриси, 13-14



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر