zhurnalist qashiqchi weqesi we türkiyening pozitsiyesi

tetqiqatchi jan ajunning témigha munasiwetlik analizi

zhurnalist qashiqchi weqesi we türkiyening pozitsiyesi

zhurnalist jemal qashiqchi we türkiyening pozitsiyesi

bu yil 2-öktebirde nikah resmiyetliri üchün seudi erebistanning istanbul konsulxanisigha kelgen washingiton pochta géziti yazghuchisi zhurnalist jemal qashichqi( xashoqchi)ning qaytip chiqmasliqigha qarita, qashiqchining bolghusi ayali xediche jengiz türkiye dairilirigha ehwalni melum qildi. türkiye dairiliri zhurnalsit jemal qashiqchining yoqap kétishige qarita derhal tekshürüsh xizmiti bashlidi.

dunya taratquliri yéqindin közitip kéliwatqan qashiqchi weqesi toghruluq, türkiye dairiliri pat-pat yéngi uchur we delil-ispatlarni élan qilip turdi, bu ehwalgha qarita seudi erebistan dairilirimu jemal qashiqchi weqesi toghruluq bayanatlirini özgertishke mejbur boldi. deslepki waqitlarda seudi erebistan dairiliri jemal qashiqchining konsulxanidiki ishini tügitip qaytip chiqqanliqini bildürüp bayanat berdi, lékin qashiqchining konsulxanidin chiqip ketkenlikige dair kaméra körünüshlirini keng jamaetchilik bilen ortaqlishalmidi. sitanbulgha seudi erebistandin kelgen 15 kishilik alahide heriket etritini sayahetchi dep tonushturghan seudi erebistan hökümiti, uzun ötmeyla qashiqchining ölüp ketkenlikini ten élip, 15 kishi bilen seudi konsulxanisida wezipe öteydighan 3 xadimni qashiqchi weqesi tüpeyli nazaret astigha aldi. jumhur reis rejep tayyip erdoghan seudi erebistan padishahi selman bilen körüshkendin kéyin, seudi hökümiti jemal qashiqchning konsulxanida yüz bergen jédel sewebidin ölüp ketkenlikini ilgiri sürgen bolsimu, lékin türkiye dairilirining qashiqchining ölümi toghruluq keng jamaetchilikke yetküzgen yéngi uchur we deliller türtksiide, qashiqchi jinayitining pilanliq halda élip bérilghan suyiqest ikenliki asasen aydinglashti.  

seudi erebistan deslep jinayettin ténip turuwaldi. qashiqchning bolghusi ayali xediche jengizning seudi konsulxanisi aldida jemal qashiqchini uzun kütüshi we amanliq saqlash xadimlirigha qashiqchining néme üchün chiqmaydighanliqini sorap ularni agahlandurushi, shundaqla bu ishlardin kéyin barliq istibxarat xizmetlirining netijiside qashiqchning öltürülüshige dair küchlük delil-ispatlarning otturigha chiqishi bolup bir qatar weqeler türtkiside qashiqchi weqesi bashqiche xaraktérge ige boldi. seudi dairiliri xéli bir mezgil qashiqchining öltürülgenlikini inkar qilip turuwaldi. lékin türkiyening qashiqchi délosini ustiliq bilen bir terep qilishi we  délo toghruluq yéngi uchur we delillerni dunya taratqulirigha yetküzüp turushi sewebidin  peyda bolghan bésim netijiside seudi dairiliri pozitsiyesini özgertishke mejbur boldi. seudi dairiliri waqitning ötishige egiship qashiqchi weqesi toghruluq her xil bayanatlarni bérip keldi, lékin ularning qashichqi weqesi toghruluq bergen bayanatlirigha ne türkiye ne dunya jamaetchiliki qayil bolmidi. mundaqche qilip éytqanda, seudi hökümiti dunyani qayil qilalmidi.  jumhur reis rejep tayyip erdoghan qashiqchning aldin pilanlanghan suyiqest ikenlikini delil-ispatlar bilen otturigha qoydi. istanbuldiki seudi konsulining jinayettin ilgiri riyadqa qaytish pilanini tüzüp bolghanliqi, 15 kishilik alahide heriket etritining türkiyege kélip yalowa we bélgrad ormanliqida közitish élip barghanliqi we alahide heriket etriti ichide qanun doxturningmu barliqigha dair muhim delil-ispatlar türkiye teripidin éniqlinip dunya jamaetchilikige yetküzüldi. türkiye éniqlap chiqqan delil-ispatlar bilen seudi dairilirining qashiqchi weqesi toghruluq bergen bayanatliri bir-birige zittur.

seudi hökümitige bésim ashqanséri seudi hökümitimu her xil taktiklarni sinap béqiwatidu. seudi hökümiti izchil shahzade muhemmed bin selmanning jemal qashiqchi weqesi bilen chétishliqi yoqliqini küntertipke élip kelmekte, bu belkim weqening aydinglishishi nuqtisidin mesile peyda qilishi mumkin. türkiye buni yaxshi bilidighanliqi üchün, jumhur reis rejep tayyip erdoghan weqe toghruluq her qétim bayanat bergende seudi padishahi selman bilen shahzade muhemmed bin selmanni bir-biridin ayrip turup xitab qildi. shundaq qilip erdoghan seudi padishahi selmangha shahzade muhemmed bin selmansiz bir chiqish yoli yaritip bergen boldi. qashiqchi weqesidin ilgiri seudi menbelirining bildürüshiche, muhemmed bin selman jemal qashiqchigha shexsiy hujum nishanigha aylanduruwalghan bolup, qashiqchni jimiqturush üchün bir qatar ishlarni qilghan. seudi erebistan istixbarat bashliqi esiri zhurnalist jemal  qashiqchi bilen körüshkendimu, uni seudi erebistangha qaytip kélishke qayil qilish üchün idiyewi xizmet ishligen.

türkiye qashiqchi délosini ustiliq bilen bir terep qilishi netijiside xelqara jemiyet seudi erebistangha bésimini kücheytti. amérika bolupmu aqsaray muhemmed bin selmanni qashiqchi weqesining sirtida tutushqa urunup kéliwatqan bolsimu, amérika aliy palatasining bu ishqa tutqan pozitsiyesi we türkiye teripidin délo toghruluq téximu élan qilinmighan uchur we küchlük deliller türtkiside, shahzade muhemmed selmanning déloning sirtida turush éhtimalliqi barghanche töwenlep barmaqta. türkiyening qashiqchi délosida seudi padishahi selmanni déloning sirtida tutup muamile qilishigha aqsarayningmu awaz qoshushi we muhemmed bin selmanning wezipisidin istépa bérishini pirézidént donald trampningmu küntertipke élip kélishi qatarliq hadisiler, muhemmed bin selmanning qiyin ehwalda qalghanliqini körsitip béridu. tramp padishah selmanning qashiqchi weqesi bilen héchqandaq munasiwiti yoqliqini eskertip mundaq dégenidi: «nöwette seudi erebistandiki shilarni muhemmed bin selman bashquruwatidu, birsi bu ish sewebidin wezipisidin istépa béridighan bolsa bu del muhemmed bin selman bolushi kérek.»

aldimizdiki mezgillerde türkiye qashiqchi délosi toghruluq yéngi delillerni tapsa we qolida bolghan lékin keng jamaetchilikke yetküzmigen deliller élan qilinisa , zor éhtimalliq seudi erebistanning text warisining padshahliqi xeter ehwalgha chüshüp qélishi mumkin. seudi xan jemeti ichide atisi selmandin küch alghan we chet elde bolsa bezi küchlük döletlerning qollishigha ériship hökümdarliq ornini téximu mustehkemligen muhemmed bin selman, hem atisining hemde chet eldiki qollighuchilirining qollishidin ayrilip qélish aldida turmaqta.


خەتكۈچ: jemal qashiqchi

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر