muherrem éyi we ashura küni (awazliq)

türkiyening barliq jameliride bir tutash oqulidighan jume xutbiliri/ 37 - 2018

muherrem éyi we ashura küni (awazliq)

muherrem éyi we ashura küni (awazliq)

eziz mumin qérindashlar! jüme küninglar mubarek bolsun!

allah yaratqan aylar, künler we kéchiler arisida intayin qimmetlik möl hösulluq chaghlarmu bar. muherrem éyimu möminlerge nisbeten ghenimet purset, dep bilinishi kérelik tolimu qimmetlik peyt bolup, hijriye yilining 1éyi hésablinidighan muherrem éyi, ilahi fezil we bereketning, xatirjemlik we bixeterlikning bashlanghuchi bolup qalghusi. inshaallah.

muherrem éyi؛ urush haram qilinghan 4 ayning birsidur. allah taala quran kerimde bu heqte mundaq deydu:

«shübhisizki, asman, zémin yaritilghandin tartip aylarning sani allahning dergahida (yeni lewhulmehpuzda) on ikkidur. ulardin töti urush qilish haram qilinghan aylardur. mana bu toghra dindur»[1]

peyghember eleyhissalammu hedis sheripte, «ramizan éyidin kéyin allahning neziride eng qimmetlik roza, muherrem éyida tutulghan rozidur»[2] déyish arqiliq bu ayning meniwiy qimmitini chüshendürüp ötken idi.

eziz qérindashlar! aldimizdiki peyshenbe küni muherrem éyining 10küni, yeni ashura küni bolup, peyghember eleyhissalam ashura küni heqqide, «ashura künide tutulghan rozining bir yilliq gunahqa kaparet bolishini allahtin ümid qilimen» dégen hemde ashura künige muherrem éyining 9yaki 11 - künini qoshup, 3 kün roza tutushni möminlerge tewsiye qilghan idi[3].

ashura küni öz nöwitide yene, tariximiz we es xatirilirimizde tolimu chongqur azablarni qaldurghan bir kündur. bu azabliq künde peyghember eleyhissalamning söyümlük newrisi we hezreti eli reziyellahu enhu bilen fatime animizning köz qarchughusi hezreti huseyin reziyellahu enhu bilen uning hemrahliqidiki 70 tin artuq musulman kerbalada shéhit qilinghan kündür. kerbala weqesi, allah we peyghember eleyhissalamgha éman éytip, qelbige ehli beyt söygüsi orunlashqan pütün möminlerning ortaq azabliq künidur. bu qebih weqeni meydangha keltürgenler mezhibi meyli néme bolushidin qetiy nezer, pütün musulmanlarning qelbide jinayetchidur.

eziz qérindashlar! mana bügün nurghunlighan islam diyarliri azab we köz yéshi bilen yughurulup, goya kerbalagha aylinip qalghan ehwalda turmaqta. qérindashlirimiz zulumgha uchrawatqan, bigunah ayal we kéchik balilar öltürüliwatqan hazirqi mezgilde, bizning birinchi wezipimiz kerbalani toghra chüshinish we xuddi huseyin reziyellahu enhugha oxshash naheqchiliqqa qarshi kökrek kérip, meydanimizni ipadileshtin ibarettur. herzeni huseyin reziyellahu enhu quran kerimni we peyghember eleyhissalamning hedis - sheriplirini özige yolbashchi qilghan bolup, shunga zulumgha bash egmigen, adaletsizlikke qarap olturmighan idi. özige sunulghan telqin tewsiyelerge perwa qilmastin, heq, heqiqet, xatirijemlik we tinchliqni yer yüzige hakim qilish yoligha atlanghan idi. bu yolda pütün insaniyetke shereplik bir küreshning nadir ülgisini miras qaldurup ketti.

eziz mömin qérindashlar! quran kerimde allah taala mundaq deydu:

«mana bu méning toghra yolumdur, siler bu yolda ménginglar, natoghra yollargha qéyip ketmenglar, kéyin ular silerni allahning yolidin chiqirip tashlaydu»[4]

peyghember eleyhissalam hedis sheripte mundaq deydu:

«bir biringlarning eyibini kolashqa tirishmanglar. bir biringlarning xususiy we mehrem hayatini tekshürüp yürmenglar. bir biringlargha heset qilmanglar. bir biringlargha yüz örimenglar. bir biringlargha öch adawet saqlimanglar. i allahning bendiliri! özara qérindash bolunglar!»[5]

eziz qérindashlar! undaqta qéni emise kélinglar! irq, til, mezhep we meshrep oxshimasliqlirining arqisigha mükiniwélip, bizning qérindashliqimizni hujum nishani qiliwatqanlargha, diyarimizda yéngi «kerbala»larni peyda qilishni arzu qiliwatqanlargha qarshi segek bolayli!

hezreti huseyin reziyellahu enhugha oxshash yaxshiliqning we yaxshilarning yénida, yamanliqqa we yamanlargha qarshi tewrenmey tik turayli! heq we heqiqetni yuqiri kötüreyli! islamning nurida uchrashqan qelblirmiz bilen birlik we ittipaqliqqa yügreyli! huseyn reziyellahu enhu we ehli beyt qatarliq naheqchiliqqa qetiy bash egmey, muqeddes qimmet qarashliri üchün jan pida qilghan pütün shéhitlirimizge salam bolsun! ularning meqami aliy, makani jennet bolsun! amin!

eziz qérindashlar! düshenbe küni mektepler échilidu. yéngi oqu oqutush yili bashlinidu. bu yéngi oqu oqutush yilining istiqbalimizning ümidliri hésablinidighan perzentlirimizge shundaqla ularni etige yaramliq bir shekilde yétishturiwatqan oqutquchilirimizgha xeyrilik élip kélishini ulugh allahtin téleymiz.

allah perzntlirimizning zihnini échip, oqutquchilirimizgha utuq nisip qilsun, amin!

 


[1]  - süre tewbe, 36ayet

[2]  - tirmizi, roza babi, 40hedis

[3]  - ibni henbel, 1- jild, 240hedis

[4]  - süre enam, 153ayet

[5]  - buxari, edeb babi, 57hedis


خەتكۈچ: jume xutbiliri

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر