қурбанлиқ؛ аллаһқа йеқинлишишниң вәсилиси(авазлиқ)

түркийәниң барлиқ җамәлиридә бир туташ оқулидиған җумә хутбилири/32 - 2018

қурбанлиқ؛ аллаһқа йеқинлишишниң вәсилиси(авазлиқ)

қурбанлиқ؛ аллаһқа йеқинлишишниң вәсилиси

 

әзиз мумин қериндашлар! җүмә күниңлар мубарәк болсун!

аллаһ таала йуқириқи айәттә мундақ дәйду:

«уларниң (қурбанлиқиниң) нә гөшлири, нә қанлири аллаһқа йетип бармайду, аллаһқа йетип баридиғини пәқәтла силәрниң тәқвалиқиңлардур»[1]

һәдис шәриптә пәйғәмбәр әләйһиссалам мундақ дәйду:

адәм әвладлириға нисбәтән қурбан һейт күни аллаһқа атап қурбанлиқ қилиштин техиму сөйүмлүк һечқандақ әмәл йоқтур»[2]

әзиз мусулман қериндашлар! һәзрәти адәм әләйһиссаламдин буйан қурбанлиқ бизни аллаһқа йеқинлаштуридиған ибадәтләрдин бирси болуп кәлмәктә. қурбанлиқниң мәниси пәқәтла һейт күнлиридә пада боғузлаш әмәс, әксичә садақәтниң вә аллаһқа болған итаәтниң ипадисидур.  зорур тепилғанда мелимизни, җенимизни вә пүтүн барлиқимизни аллаһ йолиға пида қилишниң символлуқ ипадилинишидур. бизләр һәр қурбан һейтта һәзрәти ибраһим әләйһисалам вә оғли исмаил әләйһиссаламниң аллаһқа болған мәтләқ тәслимийитини хатириләймиз.  һайатимизниң әнә шундақ иман, тәслимийәт вә сәмимийәт үстидә болуши керәкликини қайтидин әскә алимиз.

қурбанлиқ؛ биринчи болуп, рәббимизниң ризасиға еришиш үмиди билән ада қилған бир ибадәт болуп, униң қанунлуқ салаһийити қуран вә һәдис шәрипләр билән бекитилгән. бу һәқтә аллаһ таала қуран кәримдә мундақ дәйду:

«һәр үммәт аллаһ уларға ризиқ қилип бәргән чарвиларни (қурбанлиқ қилғанлирида) аллаһниң исмини ейтсун дәп, уларға қурбанлиқ қилишниң бир қаидисини тәйин қилдуқ»[3]

пәйғәмбәр әләйһссаламму һиҗрийәниң иккинчи йилидин таки вапат болғанқа қәдәр һәр йили қурбанлиқ қилип кәлгән иди[4].

мөһтирәм мөмин қериндашлар! қурбанлиқ мөмиинләрни аллаһ ризаси үчүн һәмбәһирлишиш вә еһтийаҗлиқ кишиләргә йардәм қолини сөзүш адитигә игә қилиду. бехиллиқтин вә дунйа малиға қул болуп қилиштин қутқузиду. хошнилири, уруқ- туғқан, дуст бурадәрлири билән, җумлидин пүтүн мөминләрни бир бири билән чәмбәрчәс бағлайду. бизни миңлиған келометир узақлиқтики мусулман қериндашлиримизға йеқинлаштуриду. бизни бир пүтүнләштүрүп, үммәт болуш еңиға сазавәр қилиду. 

қурбанлиқ؛ ачлиқниң дәрдини чекиватқан инсанларниң дастиханлириға аз болсиму һәссә қошалиғанлиқимиздур. етиқади мәйли қандақ болушидин қәтий нәзәр, еһтийаҗлиқ кишиләрниң һәммисиниң йардимигә йүгүргәнликимиздур. зулумға учриғучиларниң хошаллинишиға вә һейт шатлиқиға сазавәр болишиға вәсилә болғанлиқимиздур.  дунйаниң чәт йақилирида биз исминиму билмәйдиған дийарларда йашаватқан, биз һеч көрүпму бақмиған вә тунимайдиған диний қериндашлиримизға йахшилиқ қолимизни сунғанлиқимиздур. уларға қурбанлиқниң гөшини әмәс, бәлки үмид, ишәнч вә меһри - муһәббәт тарқатқанлиқимиздур.

әзиз қериндашлар! қурбанлиқимизни тарқитиш бизгә нисбәтән әбәдий шатлиқ вә хатирҗәмликни қолға кәлтүришимизниң дәрвазиси һесаблиниду. чүнки пәйғәмбәр әләйһиссаламму қурбанлиқни еһтийаҗлиқ кишиләргә тарқитип беришниң бизни һәқиқий мәнидин мәнпәәткә игә қилдиғанлиқидин хушхәвәр бәргән иди.

бир қетим пәйғәмбәр әләйһиссалам қурбанлиқтин қанчилик гөш ашқанлиқини сориған иди. һәзәрити аишә рәзийәлаһа әнһа анимиз пәқәтла бир тағиқи қалғанлиқини ейтқинида, пәйғәмбәр әләйһиссалам униңға «и аишә! бир тағақ сөңикидин башқа һәммиси бизниң болди десәң болғудәк»[5] дегән иди.

әзиз мөмин қериндашлар! диний ишлар идаримиз түркийә диний ишлар вәқпимиз билән биргә чарәк әсирдин буйан дөләт ичи вә сиртида вакаләтән қурбанлиқ қилиш паалийити өткүзүп кәлмәктә. пидакар вә мәрт хәлқимизниң аманәт қилған қурбанлиқлирини исламий қаидигә уйғун шәкилдә вакаләтән қурбанлиқ қилип, дөлитимиз вә дунйаниң һәр қайси җайлиридики қериндашлиримзға йәткүзүп бәрмәктә. «қурбанлиқиңни ортақлаш, қериндишиң билән йеқинлаш» шоари билән башлиған бу йиллиқ вакаләтән қурбанлиқ қилиш сәпәрвәрликимиз әрәфат күни кәчкичә давамлишиду.

биз шуниңға ишинимизки, биз тәқдим қилған бир қурбанлиқ миңлиған, бәлки милйонлиған дуаға айлинип бизгә вә миллитимизгә қайтиду. йетим йисирларға, шәһәрниң булуң пучқақлиридики игә чақисизларға, лагерлардики панаһланғучиларға йүрәк дасқинимизни селиш үчүн бизму бу хәйрилик карванға қатнишайли!  биздин йардәм күтиватқан үммәтни йалғуз қоймаслиқ үчүн бу меһри - муһәббәт сәпирини қоллап қуввәтләйли!

хутбимизни пәйғәмбәр әләйһиссаламниң муну һәдиси билән ахирилаштурмақчимиз:

«кимки бир мусулманниң дунйалиқ қейинчилиқлиридин бирсини һәл қилип бәрсә, аллаһму униң қийамәт күнидики қийинчилиридин бирини һәл қилип бериду. кимки, йоқсул бир кишиниң ишини асанлаштуруп бәрсә, аллаһму дунйа вә ахирәттә униң ишлирини асанлаштуруп бериду[6]»

аллаһ һәммимизни қурбанлиқ вәсилиси билән ибраһим вә исмаил әләйһиссаламниң пикарлиқ вә садақәт руһиға сазаврә қилсун, амин! 

 


[1] - сүрә һәҗ, 37айәт

[2] - тирмизи, әдаһи 1һәдис

[3] - сүрә һәҗ, 34айәт

[4] - тирмизи, әдаһи 11һәдис

[5] - тирмизи, қийамәтниң супәтлири, 33һәдис

[6]  - әбу давуд, әдәп баби 60һәдис



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر