wexpeler؛ üzülmes xeyrilikning buliqidur (awazliq)

türkiyening barliq jameliride bir tutash oqulidighan jume xutbiliri/ 18 - 2018

wexpeler؛ üzülmes xeyrilikning buliqidur (awazliq)

wexpeler؛ üzülmes xeyrilikning buliqidur

wexpeler؛ üzülmes xeyrilikning buliqidur (awazliq)

türkiyening barliq jameliride bir tutash oqulidighan jume xutbiliri/ 18 - 2018

eziz mumin qérindashlar! jüme küninglar mubarek bolsun!

allah taala yuqiriqi ayette mundaq deydu:

«siler yaxshi körgen nersenglardin (allah yolida) serp qilmighiche, hergiz yaxshiliqqa érishelmeysiler. némini serp qilmanglar, allah uningdin toluq xewerdardur»[1]

peyghember eleyhissalam hedis - sheripte mundaq deydu:

«insan ölginide 3 ishidin bashqa barliq emellirining sawabi toxtaydu.  sediqe jariye, yeni paydisi dawamlishidighan xeyrilik ish. menpeet yétiwatqan ilim we arqisdin dua qilidighan xeyrilik ewlad»[2]

eziz qérindashlar! hezreti ömer reziyellahu enhu bir xorma baghchisigha ige bolghan idi. u hayatida tunji qétim shundaq güzel bir baghning igisi bolghan idi. u peyghember eleyhissalamning hozurigha kélip mundaq dédi:

«i allahning resuli! men bu béghim bilen allahning raziliqini qolgha keltürüshni xalaymen. uni qandaq ishletsem bolidu?»

peyghember eleyhissalamning bu bagh heqqidiki tewsiyesi shuningdin kéyin qanchilighan esirlergiche dawamlishidighan wexpe medeniyitining ul téshigha aylandi. peyghember eleyhissalam uninggha: «xalisang tégini weqip qil, mehsulatlirinimu sadiqe qilip tarqatqin» dédi.

buni anglighan hezreti ömer reziyellahu enhu tégi sétilmasliq, höddige bérilmeslik we mirasmu qaldurulmasliq sherti bilen pütün baghni wexpe qiliwetti[3].

allahning taalaning qurani kerimdiki ilahiy yolyoruqliri we peyghember eleyhissalamning ülgilik hayati tarix boyiche musulmanlarni xeyrilik ishlarni qilishqa undigen we teshwiq qilghan bolup, allahning «siler yaxshi körgen nersenglardin (allah yolida) serp qilmighiche, hergiz yaxshiliqqa érishelmeysiler. némini serp qilmanglar, allah uningdin toluq xewerdardur[4]» dégen ayitini özlirige destür qilghan musulmanlar sediqe - éhsanni menggülük halgha keltürüsh üchün tirishqan idi. sahabilermu we ulargha egeshken kéyinki nesillermu wexpini «xeyrilikning boliqi» dégen ang bilen heriket qilghan idi. bu arqiliq islam dunyasining hemmila bulunglirighiche yaxshiliqni insaniyetke yetküzidighan eng xeyrlik organ, wexpiler bolghan idi.

eziz qérindashlar! wexpe؛ allahning söygüsige we raziliqigha érishish üchün ishlitilgen bayliqning menggü dawamlishidighan bir yaxshiliqqa aylinishi bolup, allah ata qilghan bayliq bilen méhri - muhebbet we köyüm shepqet köwrüklirini qurup chiqishtur.

wexpe؛ möminning özige amanet qilinghan mal mülkini ibadetke aylandurush tirshchanliqi shundaqla insanlarni renjitmestin, ong qoli bergenni sol qoli bilmeydighan shekilde xeyri - éhsan qilishtur.   

shexsiyetlchilik we tamaxorluqni bir yaqqa chörüp tashlap, saxawet we mertlikke sélinghan meblegh weqip arqiliq dawamlishdighan bir sawabqa aylinip kelmekte. bizning medeniyitimiz musapirlargha qonalghu, yoqsullargha tamaq, ishsizlargha xizmet, qerzdarlargha yardem, oqughuchilargha aile bolüp kelgen qanchilighan weqiplerning sahibxani idi. wexpilirimiz yétimlerge shepqet makani, késellerge shipa mekizi, muhtajlargha yardem qoli, yashanghanlargha aram élish öyi bolghan idi. hetta ormandiki yaridar bolghan, uwisiz qalghan qush, haywanlar üchünmu qurulghan weqiplirimiz bar idi. yalghuz insanlarghila emes, janliq, jansiz pütün mexluqatlar alamige méhri - shepqet neziri bilen qaraydighan tengdashsiz ülgilerni yaratqan idi.

eziz qéridashlar! aliyjanab ejdadlirimizning dölet ichi we sirtida qurghan weqipliridin mana bügünki kündimu izchil menpeetlinip kelmektimiz. jamiler, bulaqlar, bazarlar, karwan saraylar, doxturxana we kütüpxana qatarliq san - sanaqsiz xeyrilik xizmetler atilirimizning yadagari süpitide mewjutluqini dawamlashturmaqta. 

qéni emise kélinglar! tariximizdin miras alghan bu ulugh amanetni qoghdayli! déngizdek qelbimiz bilen wexpe medeniyitimizni téximu kücheyteyli! ximirturichi semimiyet bilen yughurulghan, yer yüzide xeyri éhsanlar, yaxshiliq we güzelliklerni hakim qilish üchün qurulghan weqiplirimizge ige chiqayli!

saxawetperwer millitimizning yardemlirini dunyaning hemmila etrapidiki ihtiyajliq kishilerge yetküzüp bériwatqan türkiye diyanet wexpimiz, hem türkiyede, hem dunyaning pütün etrapida jamilerni salmaqta. ezanni eng muqeddes köridighan xelqimiz weqpimizning riyasetchilikide weqpimiz teripdin yéqinda blashlanghan we hazirmu qurulushi dawamlishiwatqan «bir xishni bolsimu, men qoyay» seperwrelikige qattiq qiziqish bilen awaz qoshup kelmekte. shunga siler qedirdan jamaitimizgha chongqur rehmet burchimiz bar. allah silerning qilghan yaridiminglarni eng güzel shekilde qobul qilsun. biz yollighan kichikine yardemmu kosowada yaki jibutida belki dölitimizning birer wilayitidiki uniwésitétlarning témida bizningmu birer xishimiz bolushini ishqa ashurushi mumkin.

xutbimizni peyghember eleyhissalamning munu hedis sheripi bilen axirlashturmaqchimiz:

«insan ölginide bu 3 ishidin bashqa barliq emellirining sawabi toxtaydu.  sediqe jariye, yeni paydisi dawamlishidighan xeyrilik ish. menpeet yétiwatqan ilim we arqisdin dua qilidighan xeyrilik ewlad»

 allah hemmimizni öz raziliqugha érishturidighan yollardin qetiy ayrimisun amin!!!

 


[1] - süre ali imran, 92ayet

[2] - muslim, wesiyet babi, 14hedis

[3] - muslim, wesiyet, 15hedis

[4] - süre ali imran, 92ayet


خەتكۈچ: jume xutbiliri

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر