méraj qandili؛ bendining allahqa yéqinlishish tirishchanliqi (awazliq)

türkiyening barliq jameliride bir tutash oqulidighan jume xutbiliri/ 15 - 2018

méraj qandili؛ bendining allahqa yéqinlishish tirishchanliqi (awazliq)

méraj qandili؛ bendining allahqa yéqinlishish tirishchanliqi

eziz mumin qérindashlar! jüme küninglar we méraj qandilinglar mubarek bolsun!

bügün kechte hemmimiz birlikte méraj qandilini qarshi alimiz. rehmet we meghpiret derwaziliri pütün échiwétilgen bu kéchige bizni sazawer qilghuchi rebbimizge cheksiz hemdu saalar bolsun! méraj kéchimiz mubarek bolsun. dölitimiz we pütün dunya musulmanliri üchün xatirjemlik, xeyrilik we berketning wesilisi bolsun! amin!

eziz qérindashlar! mekkide mushriklarning musulmanlargha qiliwatqan zulum sétemliri chékige yetken, zorawanliq berdshaliq bérish chékidin halqip ketken chaghlar idi. musulmanlargha 3 yil boyiche imbargo yügüzülüp, her türlük alaqe munasiwetler pütünley uzup tashlanghan idi. axiri émbargo axirlashqan künlerde bolsa, peyghember eleyhissalam özini daim qollap qoghdap kéliwatqan taghisi ebu talibtin, andin eng yaxshi köridighan ayali hezriti xediche animizdin ayrilip qaldi. azab qelblerni chirmap, ümitler öchüshke bashlighan eshu künlerde allah taala peyghember eleyhissalamni öz hozorigha qobul qilip, isra we méraj sepiri bilen shereplendürgen idi.

peyghember eleyhissalam bir kichide tuyuqsizla mesjidi heremdin mesjidi eqsagha barghan bolup, «isra» dep atalghan bu seper, yuqiriqi ayette mundaq teriplinidu:

«allah taala pakturki, u öz qudritining delillirini körsitish üchün, bir kéchide bendisini mesjidi heramdin etrapini beriketlik qilghan mesjidi eqsagha élip keldi. allah heqiqeten hemmini anglap turghuchidur we hemmini körüp turghuchidur»[1]

méraj bolsa, rehmet we hékmet bilen tolghan shu kéchisi peyghember eleyhissalamning mesjidi eqsadin köklerge yüksilip, allah taaladin wehiy alghanliqidur[2].

eziz mömin qérindashlar!

méraj؛ allahning dewitini qobul qilip, bendichiklik wezipisini urunlash we her qedemde allahqa yéqinlishishtur.

méraj؛ maddiiyettin uzaqliship, meniwiyetke shungghush, pani nersilerdin waz kéchip, menggü mewjut bolghuchigha yüzlinishtur.

méraj؛ qelb dunyayimizda qilghan seper arqiliq imanimizni küchlendürüsh we siddiq maqamigha érishishtur. 

méraj؛ xuddi peyghember eleyhissalamning mubarek sepiridikige oxshash, mekke bilen quddus otturisidiki muqeddes rishtini qoghdashtur. chünki quddus bizning köz qarchuqimiz, tilimizdiki dua, yürikimizdiki derttur. quddus we mesjidi eqsa bizge peyghembirimizning amanitidur. muminler shuni yaxshi biliduki, mömin mérajsiz, mérajmu mesjidi eqsasiz bolmaydu.

peyghember eleyhissalamni chongqur qayghudin qutquzup, teselli bolghan méraj bizge, dret - elemni, charisizliq we ümitsizlikni bir chetke chörüp tashlap, yéngidin yolgha atlinishni ögitidu. her qandaq qéyinchiliq bilen birge bir asanliqningmu bolidighanliqigha ishinishni, rebbimizning rehmitidin ümid üzmeslikni telim béridu. mérajni yaxshi chüshünüp yetken mömin zaman we makanlarning yigane igisi bolghan ulugh allahning birlikige, kattiliqigha we ebidiylikige shahit bolidu. mirajni ülge alghan xelq bolsa, heq, adalet, durustluq, köyüm - shepqet, qérindashliq we wapadarliqqa oxshash peziletlerni yükseltidu.

eziz qérindashlar, rebbimiz isra sürisidiki ilahiy pirinsiplar arqiliq hem iman, hem exlaq nuqtisidin kamaletke yétishimizni meqset qilidu. isra sürisi bizge allahqa shérik qoshmasliqni peqet uningghila ibadet qilip, uningdinla yardem sorashni, ata anigha hörmet filip, yaxshi muamile qilishni we ularning duasini élishni telim béridu. uruq tughqanlargha, musapir, yoqsullargha yaxshiliq qilishni, béxilliq qilmasliqini, israpxorlardin bolmasliqini tewsiye qilidu. bu süride, bir mـöminni mérajqa chiqqandek yükseklikke ige qilidighan emellerning, turmush qéyinchiliqidin qorqup öz perzentlirini öltürmeslik, zinadin uzaq turush, héch kishining jénigha zamin bolmasliq, yétimning méligha qol azatmasliq,  bergen wedisige emel qilish, taraza we ölchemde kem bermeslik, daim toghra durust bolush, bilmigen nersining arqidin qarighularche egeshmeslik, qetiy melumat bolmay turup höküm chiqarmasliq, yer yüzide gadiyip yürmeslik, kibir we meghrurluqtin uzaq turush ikenliki tekitlinidu. chünki bularning hemmisi rebbimiz yaxturmaydighan emellerdur.

eziz qérindashlar! peyghember eleyhissalam mérajdin bizge hediye bilen qaytqan[3] bolup, peyghember eleyhissalam «küzümning nuri» dep teripligen 5 waqit namaz, del mérajning hediyesidur. namaz bizning mérajimizdur. namaz bizning tirilishimiz we nijatliqimizdur. bizler namaz arqiliq her türlük yamanliqlardin saqlinip qalimiz. meschitlerde özara uchrishimiz. del waqtida qilghan namazlirimiz eng xeyrilik emellirimiz bolidu[4].

sulayman chelibi mewlütide, namazning möminlerning méraji ikenlikini munu misraliri bilen tilgha alghan idi:

sen mérach qilip etting bizge niyaz

ümmetning mérajini qilding namaz

mérajning yene bir hediyesi, allahqa shérik qoshmighan kishining gunahlirining meghpiret qilinidighanliqi we axirida jennettke kiridighanliqining xush xewiridur.

mérajning 3hediyesi bolsa, beqere surisining «amennerrusulu» dep bashlinidighan axiriqi ayetliri bolup, bizler her küni xupten namizidin kéyin uni oquymiz. imanimizni tilgha alimiz, rebbimiz bizge ögetken dualar arqiliq uninggha yalwurimiz we baghlinishliqimizni ipadileymiz.

xutibimizni mérach hediyesi bolghan bu ayettiki dualar bilen axirlashturmaqchimiz.

«i perwerdigarimiz! eger biz untusaq yaki xatalashsaq, bizni jawapkarliqqa tartmighin. perwerdigarimiz! bizge bizdin ilgirikilerge yükliginingge oxshash éghir yük yüklmigin, perwerdigarimiz! kötirishke taqitimiz yetmeydighan yükni bizge artmighin, bizni kechürgin, bizge meghfiret qilghin, bizge rehim qilghin, sen bizning igimizsen, kafirlargha qarshi bizge yardem qilghin»[5] amin!!!

 


[1] - süre isra, 1ayet

[2]  - süre nejimning 1- aytidin 18ayetlirigiche qaralsun

[3]  - muslim, iman babi, 279hedis

[4]  - buxari, tewid babi, 48hedis

[5]  - süre beqere, 286 - ayet


خەتكۈچ: jume xutbiliri

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر