2017-йилдики бөһранлар 2018--йилиға мирас қаламду?

доктор әркин әкрәм әпәндиниң темиға мунасивәтлик анализи.

2017-йилдики бөһранлар 2018--йилиға мирас қаламду?

2017-йилдики бөһранлар 2018--йилиға мирас қаламду?

2017-йили ахирлашти, дунйаниң бир қисим җайлирида мәйданға кәлгән урушлар, тоқунушлар, сийасий киризисләр, террорлуқ һуҗумлири, тәбиий апәтләр, бир қисим мәзлумларниң  ечинишлиқ тирагедийәси қатарлиқлар 2017-йилиму хәлқараниң күнтәртипигә кәлди. буниңдин башқа сүрийәдә 6 йилдин буйан давамлашқан ички уруш, бирма армийәсиниң һәрбий-һәрикәтлири нәтиҗисидә йурт-маканилирин айрилип сәргәрдан болған араканлиқ мусулманлар, шималий корейәниң хәлқараниң агаһландуруши вә җазалишиға писәнтму қилмай йадро вә башқурулидиған бомба синақ қилишлири, трамп һөкүмитиниң көчмән вә мусулманларға қаратқан сийасәтлири, венезуеладики иқтисадий киризис вә һакимийәткә қарши намайишлар, җәнубий корейәдики сийасий нопуз сәтчилики, түркийәдики рейна қәтлиами, хитайда чақирилған  хитай компартийәси 19-нөвәтлик хәлқ қурултийи, террорлуқ тәшкилати даешниң ирақ вә сүрийәдики нопузиниң аҗизлишиши, америкиниң қуддус қарари, хитай-һиндистан арисидики чегра сүркилиши , голландийәдә кәскин өткән сайлам риқабити, америка билән шималий корейә арисидики йадро киризиси қатарлиқ һадисиләрму хәлқараниң қизиқ нуқтилиридин иди.  йәнә пакистанниң җәнубиға җайлашқан синд өлкисидики сәһван шәһириә сопи алимлиридин лал шәһбаз қәләндәр мәқбәрәси адәм бомба һуҗумиға учрап бирақла 80 адәм җенидин айрилди, әнглийә лизбон әһдинамисниң 50-маддиси бойичә иш тутуп 44 йиллиқ йавропа иттипақи әзалиқидин кейин йавропа иттипақидин айрилип чиқиш хизмитини рәсмий башлиди. парс қолтуқидики бәш дөләт туйуқсизла қатар билән болған мунасивитини үзүп ташлиди, пирезидент доналд трамп америкини париж килимат әһдинамисидин чекиндүрүшни қарар қилди. әнглийә, алҗирийә, косова албанийә вә фирансийә қатарлиқ дөләтләрдә сайлам өткүзүлди. хитай йеңи йипәк йоли истиратегийәлик пиланини әмәлийләштүрүш йолида конкрет қәдәмләрни ташлиди.

америка аләм қатнаш идариси (наса)ниң кәпләр аләм телескоби қуйаш системисиниң сиртида җанлиқ болуш еһтимали болған йәр шариниң чоңлиқида 10 пиланета байқиди. колумбийәдә 52 йиллиқ урушқа хатимә берилди, мексикида йәр тәврәп 462 адәм җенидин айрилди.

ирақ фидратип мәһкимисиниң асасий қанунға хилап икәнликини елан қилишиниң әксичә ирақ күрт (корд)районлуқ һөкүмити мустәқиллиқ реферандуми (хәлқ райини тәкшүрүш паалийити) өткүзди.

испанийә өз алдиға мустәқиллиқ елан қилған каталонийә аптоном һөкүмитиниң һоқуқлирини мәркизи һөкүмәткә тапшуруп бәрди, ислам һәмкарлиқ тәшкилатиға әза дөләтләр 13-декабирда түркийәниң башчилиқида истанбулда  чақирилған алий башлиқлар йиғинида шәрқий қуддусни кәлгүсидики мустәқил пәләстин дөлитиниң пайтәхти сүпитидә етирап қилидиған истанбул хитабнамисини ортақ имзалиди.  лекин  дәвримиздә пән-техника шунчилик тәрәққий қилишиниң әксичә бәзи хәлқләр дуч кәлгән қийинчлиқ вә азаб-оқубәт  хәлқара мәтбуатларниң күнтәртипидин орун алмиди.  

йуқирида хәлқарада мәйданға кәлгән сәлбий әһвалларни байан қилип өттүқ, әлвәттә бир қисим дөләт, милләт йаки район үчүн хошаллинарлиқ әһвалларму мәйданға кәлгән болуши мумкин. лекин йуқиридики өзгиришләргә асасән 2017-йилниң көңүлдикидәк вә арзу қилинғинидәк өтмигәнликини десәк хаталашқан болмаймиз. дунйаниң нурғун йерида мәйданға кәлгән тоқунуш, киризис, сүркилиш, зулум, адаләтсизлик,  иҗтимаий,сийасий вә иқтисадий бөһранлар вә урушлар билән һазирқи дунйа тәртипиниң қандақ мунасивити бар? бәзи мутәхәсисиләрниң дегинидәк  һазирқи иҗтимаий, сийасий вә иқтисадий түзүм вә системиларда мәсилә барму? мундақчә қилип ейтқанда,киризис бу түзүм вә системиларниң бир алаһидиликиму? йаки бу начар һадисиләрниң түзүм йаки системилар билән алақиси йоқму? 2017-йилдики бу һадисиләр 2018-йилға мирас қаламду?



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر