«һиҗрәт» вә уни суйиистемал қилғанларниң һәқиқий маһийити

түркийәниң барлиқ җамәлиридә бир туташ оқулидиған җүмә хутбилири – 39 (авазлиқ)

«һиҗрәт» вә уни суйиистемал қилғанларниң һәқиқий маһийити

«һиҗрәт» вә уни суйиистемал қилғанларниң һәқиқий маһийити

 

 

 әзиз қериндашлар! җүмә күниңлар мубарәк болсун!

аллаһ таала қуран кәримдә мундақ дәйду:

«шүбһисизки иман ейтқанлар, һиҗрәт қилғанлар вә аллаһниң йолида җиһад қилғанлар؛ әнә шулар аллаһниң рәһмитини үмид қилиду. аллаһ интайин мәғпирәт қилғучидур, наһайити меһрибандур» (сүрә бәқәрә, 218 – айәт)

пәйғәмбәр әләйһиссалам һәдис – шәриптә мундақ дәйду:

«мусулман؛ униң қолидин вә тилидин башқа мусулманлар әмин болған кишидур. һиҗрәт қилғучи болса, аллаһ чәклигән нәрсиләрни ташлиған кишидур» (бухари)

әзиз қериндашлар! биз мөминләр болуш сүпитимиз билән алдинқи һәптә муһәррәм ейини һәммимиз бирликтә күтивалдуқ. һиҗрийә калиндари бойичә йеңи йилға қәдәм қойушниң шатлиқиға чөмүлдуқ. бизни йеңи йилға йәткүзгән аллаһ таалаға чәксиз һәмду - саналар болсун. җәннәттин йәр йүзигә қәдәм бесишимиз билән башланған һеҗрәт һекайимизниң йәнә җәннәткә йетип бериш билән ахирилишишини аллаһтин теләймиз. бу йеңи йилимиз ислам вә инсанийәт дунйаси үчүн хатирҗәмлик вә ниҗатлиққа вәсилә болсун, амин!

әзиз қериндашлар! аләмләргә рәһмәт қилип әвәтилгән пәйғәмбиримиз сәлләллаһу әләйһи вәсәлләмни, адимийлик пәзилитидин вә бәндичилик еңидин узақлашқан җаһилийәт дәвриниң қалдуқлири қәтий һәзим қилалмиған иди. мәккилик мүшрикләр уларға бир шаһит, хушхәвәр бәргүчи вә агаһландуруғучи қилип әвәтилгән рәһмәт пәйғәмбиригә тәсәввур қилғусиз бесим вә зүлүмларни рава көргән иди. униңға қучақ ечип, у арқилиқ қайтидин әслигә келишниң орниға, чәткә қеқишқан иди. һәтта униң һайатиға суйиқәст қилшмақчи болған болуп, бу зулум вә бесим муһитида исламни тарқитиш вә тәтбиқ қилиш имканийити қалмиғанлиқини көргән пәйғәмбиримиз сәлләллаһу әләйһи вәсәлләм дәсләптә саһибиләрдин бәзиләрни һиҗрәткә йолға салған иди. ахирида өзиму пидакарлар йүрти мәдинигә кәткән иди. аллаһниң пәйғәмбири вә саһабилириниң мана бу муқәддәс сәпири «һиҗрәт» дәп атилиду. бу һәргизму адәттики бир һиҗрәт йаки адәттики бир көчүш әмәс иди - әлвәттә.

һәзрәти өмәр рәзийәллаһу әнһуниң дәвридә калиндарниң башлиниш сүпитидә қобул қилинған «һиҗрәт» мусулманларға нисбәтән, бир йеңидин туғулуш күни һсаблиниду. чүнки һиҗрәт билән тәң исламниң алий һәқиқәтлири мәдинидин пүтүн дунйаға долқунсиман кеңийишкә башлиған иди.

һиҗрәт؛ мусулманларға нисбәтән нурғун савақларни өз қойниға алған болуп, биринчи болуп, у қандауқтур қечиш әмәс, дәл әскичә муқәддәс қиммәт қарашларниң йәр йүзигә йейилиши вә йашнитилиши үчүн башланған муқәддәс сәпәрдур. зораванлиқтин рәһим – шәпқәткә, асарәттин азадлиққа атлинишниң башлиниши шундақла аллаһқа итаәт қилишниң вә пәқәт  униңғила қул болушниң әмәлий изһаридур.

һиҗрәт؛ ислам даваси үчүн ата – анидин вә пәрзәнтлиридин ваз кечишниң ибрәтлик һәмдә толиму мушәққәтлик бир қиссәсидур. һиҗрәт؛ йарини, дийарини вә мал – мүлкини аллаһ үчүнла һеч иккиләнмәстин ташлап чиққан муһаҗирлар билән уларни бағриға басқан әнсарларниң дастанидур. бу дастанда пидакарлиқ, қериндашлиқ, вападарлиқ, бирлик вә бараврәәлик, сөйгө, өзара һөрмәт, һәмбәһирлишиш, қучақлишишлар бар. қисиқиси һиҗрәт؛ аллаһниң ибадитигә, адимийликниң пәзилитигә, рәһмәт вә мәдәнийәткә қәлбини ачқанларға нисбәтән егилмәс ирадиниң намайәндиси болса, бу алий қиммәт қарашларға тәтур қариғанларға нисбәтән, зийандинла ибарәттур.

һөрмәтлик қериндашлар! пәйғәмбәр әләйһиссаламниң мубарәк һәдис - шәрипиниң руһи бойичә, һиҗрәт؛ һарам вә гунаһларни ташлап, аллаһқа тәслим болуштур. аллаһниң рәсулиға чин қәлбидин бағлинишниң вә садақәтлик үммәт болушниң ғәйрити шундақла сәмимийәтниң ипадисидур.

һиҗрәт؛  инсанларниң ғуруриға тегидиған һәр түрлүк пәскәш һес туйғу, иш һәрикәтләрдин йүз өрүп, улуғвар қиммәт қарашлар үчүн күрәш қилиштин ибарәттур.

һиҗрәт؛ батилдин, әһмийәтсиз ишлардин, өмрини исрап қилидиған һәр түрлүк арзу – һәвәсләрдин узақлишиштин ибарәттур. һәқ, һәқиқәт вә әхлақ йолида илгириләш, җүмлидин аллаһ йаратқан пак тәбиитини муһапизәт қилиш, шерик, купир вә мунапиқлиқтин узақ туруп, иманиға садиқ болуштин ибарәттур.

қериндашлар! һиҗрәт әхлақиға игә болушниң өлчими؛ аллаһқа һәқиқй бәндә  вә рәсулиға үммәт болуш еңи билән йәр йүзигә йахшилиқни һаким қилиш үчүн тиришчанлиқ көрситиштур. сөйгү, һөрмәт, һәмбәһирлишиш, йардәмлишиш туйғуси билән сәмимий шәкилдә қериндешиға, миллитигә вә алий қиммәт қарашлириға чин йүрәктин бағлиништин ибарәттур. шуңлашқа исламниң улуғвар қиммәт қарашлирини суйиистемал қилип, вәтинигә вә миллитигә һәр түрлүк хаинлиқларни қилғанларниң «һиҗрәт» дегән сөзниң арқисиға йошурунушқа тришишлири, биһөдә урунуштинла ибарәттур. бундақларниң «һиҗрәт» дегән сөзниң шәнини булғап, мубтила болушқан азғунлуқлирини әгәшкүчилиригә башқичә изаһлашқа урунушлириму әслидә «һиҗрәт» дегән муқәддәс сөзни суйиистемал қилиштин башқа нәрсә әмәстур.

әзиз қериндашлар! келиңлар бу мубарәк җумә саәтлиридә йахшилиқ вә хәйрилик ишларға һиҗрәт қилайли! һәқиқий муһаҗир болушқа вәдилишәйли! салиһ вә садиқ бәндә болуш, муһаҗир вә әнсарларниң қериндашлиқини аримизда қайтидин йашнитиш, җүмлидин аллаһниң рәһмитининиң тәҗәллиси болалайдиған һиҗрәтләргә атлиниш үчүн мана бүгүнки күнимизни йеңидин туғулидиған күнимиз биләйли! пәйғәмбәримиз сәлләллаһу әләйһи вәсәлләм тәлим бәргәнгә охшаш, аллаһниң буйриғанлирини қилип, чәклигәнлиридин узақлишайли! бу арқилиқ бизләрму һиҗрәт савабиға сазавәр болайли! 

қәлбимизниң йәсриби؛ исламниң нури билән әхлақ – пәзиләтни йайидиған, пүтүн инсанийәткә нур чачидиған мәдинә - мунәввәрәгә айлансун!

һайатлиқ сәпирини муқәддәс һиҗрәткә айландуралиғанларға  вә һиҗрәтниң мәнзили аллаһниң ризаси болғанларға бәхт йар болсун!

 

 



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر