zulum astidiki arakanliqlar we «charisiz»musulman dunyasi

doktor erkin ekrem ependining témigha munasiwetlik analizi

zulum astidiki arakanliqlar we «charisiz»musulman dunyasi

zulum astidiki arakanliqlar we «charisiz»musulman dunyasi

25- awghustta  asiyaning «ghezzesi», shundaqla pat-pat dunyaning küntertipige  zulum, qetliam, we tiragédiyeler bilen kéliwatqan birmaning araka ölkiside  birma armiyesi birma  hökümiti teripidin bölgünchi qoraliq küchler dep atilip kéliwatqan, yene bir nami arakan rohingya azadliq küchlirining döletke qarshi isyan kötürüp térrorluq qilmishliri sadir qilghanliqlirini ilgiri sürüp puqraliq heqqimu bolmighan arakan musulmanlirini chong-kichik, er-ayal we qéri-yash démestin qetliam qilishi, shundaqla bu qetliam qilmishigha arakandiki milletchi buddistlarningmu qoshulushi bilen, dunyaning küntertipi  birdinla arakangha buraldi.

birma armiyesi  bilen buddist milletchiliri musulmanlarni hujum nishani qilishni dawamlashturmaqta, hujumlar  arakanda musulmanlar zich olturaqlashqan mangdaw, butidang we ratidang rayonlirigha merkezleshmekte. iglinishiche, bangladésh hökümitining tosqunluq qilishining eksiche, arakandiki qetliamlardin qachqan 20mingdin artuq arakanliq musulman bangladéshqa qanunsiz yollardin kirgen, on minglarche kishi chégra  rayonlirigha qapsilip qalghan.  6  kün ichide mangdaw, butidang we ratidang rayonliridiki 60tin artuq yéza tarqaqlashturulghan, bu yézilardin on nechchisi köydürüp tashlanghan, nurghun kishi ölgen, jame, quran kursi, medrese, mektep we dukanlar köydürüwétilgen.

arakandiki hökümet armiyesi bilen milletchi buddistlar sadir qilghan zorawanliq qilmishlirigha her qaysi döletler oxshimighan inkasklarni qayturmaqta, gherb elliri bolup chong küchler  arakandiki tereplerni soghuqqan bolushqa chaqiripla emeliy heriketke ötmidi, biraq türkiye qatarliq nahayiti az sandiki bir qisim döletler derhal heriketke ötüp, arakan musulmanlirigha iqtisadiy we diplomatlik yollardin yardem qildi.

arakan zadi qandaq  jay we arakan mesilisi bolupmu arakan musulmanlirining qandaq mesililiri mewjut ? arakandiki qetliam qilmishi qandaq bashlidi?bu qétimliq qetliam arakandiki tunji qétim yüz berdimu? arakandiki qetliamning siyasiy, ijtimaiy, tarixi we étiqadi sewebliri barmu? birma hökümiti we milletchi buddistlar arakan musulmanlirigha néme üchün bundaq muamile qilidu?   birma hökümiti térrorluq teshkilati dep qarap kéliwatqan «arakan rohingya azadliq küchliri»qachan we qaysi meqsette qurulghan? tesir dairisi qanchilik?

dunyaning bolupmu insan heqliri, démokratiye we qanunning üstünlüki qatarliq qimmet qarashlirini terghip kéliwatqan gherb elliri, shundaqla bashqa chong küchlerning  arakandiki bu zulumigha yéterlik derijide köngül bölmeslikini nöwettiki dunya tertipi nuqtisidin qandaq chüshinish mumkin? ejaba gherb elliri yaqlap kéliwatqan qimmet qarashlirining qimmitimu qalmidimu?


خەتكۈچ: qetliam , zulum , arakan

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر