paydisiz ishlardin uzaq turush, iman we islamning namayendisidur

türkiyening barliq jameliride bir tutash oqulidighan jüme xutbiliri – 35

paydisiz ishlardin uzaq turush, iman we islamning namayendisidur

eziz mumin qérindashlar! qurban héytinglar we jüme küninglar mubarek bolsun!

möminler bolush süpitimiz bilen bu qutluq héyt we jume künige bizni yetküzgen, bizlerge héyt shatliqi nesip qilghan ulugh rebbimizge hemdu – sanalar bolsun! bizlerge iman we islamni, ibadet we exlaqni, hemdu – sana we shükri éytishni ögetken peyghember eleyhissalamgha durud – salamlar bolsun!

yuqiriqi ayette allah taala mundaq deydu:

«möminler gheywet – shikayet we yalghan sözlerni anglighan haman uningdin yüz öriydu. möminler <bizning emellirimizning jawapkarliqi bizge, silerning emelliringlarning jawabkarliqi silerge bolidu. silerge salam bolsun. bizning jahaletke patqanlar bilen ishimiz yoq> deydu» (süre qesas 55 – ayet)

peyghember eleyhissalam hedis – sheripte mundaq deydu:

«özige munasiwetsiz söz, pozitsiye we muamile – munasiwetlerdin uzaq turush, kishining yaxshi bir musulman bolghanliqining namayendisidur» (tirmizi) 

eziz qérindashlar! bügün ikki bayram bir yerge jem bolghan ulugh bir kün.

bügün özara yiqinliship, qérindashliqimizni téximu chongqur hés qilishimiz üchün rebbimiz bizge sogha qilghan söyünüsh künidur. bügün telebiyelirimiz bilen tekbirlirimiz birliship, téleklirimiz we dualirimiz bilen bir gewdileshken ilahiy feyz – rehmetke tolghan beriketlik bir kündür.

derweqe, héyt – bayramlar qandaqtur peqetla  köngül achidighan we tetil shatliqigha chömidighan kün emes, belki öz nöwitide yene, möminning hayatigha mene qoshudighan, ularni rebbige we qérindashlirigha yéqinlashturidighan, möminler xatirjemlik we shatliqlirini özara hembehirlishidighan, dert – elem, qayghulirini özara yardemlishish arqiliq azaytidighan kündür.

biz möminler bolush süpitimiz bilen héytimizni mana bu ang bilen kütiwalimiz. héytimizning we hayatimizning her bir lehzisini rebibimizning raziliqigha uyghun söz – heriketler bilen ötküzimiz.  chünki mömin özige we etrapidilikerge, bolupmu insaniyetke paydisiz söz heriketlerdin uzaq turidighan kishidur.

eziz qérindashlar!  iman éytish eslide mesuliyetni öz üstige alghanliq bolup, bu nuqtidin bizlerge bexsh étilgen her bir nimet shükrini teqezza qilidu.  bizge ata qilinghan her bir imkaniyetning bir mesuliyiti bolidu.  bu imkaniyetlerni rebbimizning rizaliqi we insaniyetning metpeeti üchün ishlitish, qoghdap muhapizet qilish bizning eng chong  wezipimizdur.

mana bu menidin tilimiz yalghangha emes, rastqa toghrilinishi lazim. sözimiz batilgha emes, heq we heqiqetke terjiman bolishi lazim. közimiz pitne – pasatni emes, islahatni we xatirjemlikni izdishi, qolimiz yamanliqqa emes, xeyrilik ishlargha uzitilishi, zihnimiz jemiyetke yamanliqni we rezillikni emes, yaxshiliq we güzelliklerni tarqitishi, qelbimiz nepret we adawetni emes, söygü we muhebbetni tarqitishi lazim.

allah taala peyghember eleyhissalamgha mundaq deydu:

«qiyamet küni adem ewladliri mundaq 5 nersidin hésabqa tartilmay turup, rebbining hozuridin bashqa yerge qimir qilalmaydu. ömrini qeyerde, qandaq tügetkenliki, yashliqini qandaq ötküzgenliki, mal – bayliqini qeyerdin tépip, qeyerge xirajet qilghanliqi, ilmige yarisha emel qilghan yaki qilmighanliqi» (tirmizi)

eziz qérindashlar!

bu hedis – sheripte körginimizge oxshash, hemmimiz bir hésab künige qarap tézdin ilgirlimektimiz. bu yoldiki sermayimiz, bir deqiqisinimu bosh ötküzüshke bolmaydighan derijide qimmetlik ömrimizdur.  bu yolda eng katta küch - qudritimiz allahqa bolghan imanimiz we uninggha özimizni atishimizdin ibarettur. bu yoldiki tapawétimiz bolsa, yaxshi, salih emellirimizdur. éniqki, bularni israp qilish bihöde yerlerge buzup chéchish bizge nisbeten eng chong ziyan we yoqutush bolidu- elwette.  

hayatliq sepirimizde bizning qilishqa tégishlik muhim wezimipiz, orunsiz söz we pozitsiyelerdin uzaq turushtur. chünki hediste «malayeni» dep atalghan menisiz we paydisiz söz heriketler, birinchi bolup zihnimizni kéreksiz ishlar bilen aware qilip, kishilik obrazimizni we étibarimizni xunukleshtüridu. waqit ötkensiri hetta bizni esir éliwalidu. ne dunyaliqimizgha, ne axiretlikimizge paydisi bolmighan ishlar, bizni xeyrilik, beriketlik, güzel ishlardin uzaqlashturup, waqtimiz we ömrimizni öltüridu.

mana bügünki dewrimizde «waqit toziqi» déyishkimu bolidighan bezi téléwiziye pirogrammiliri, intérnét torliri we oyunliri goya yéngi bir «malayeni» (yeni bimenilik) sahesini otturigha chiqardi. ne dunyaliqqa, ne axiretke paydisi bolmighan bu orunsiz ishlar kishini öz - özidin, rebbidin we etrapidikilerdin uzaqlashturmaqta. qérindashlarni yatlashturmaqta. wehalenki möminler her ikki alemge paydiliq ishlargha yülengen her qandaq chaghda waqtining beriketliniwatqanliqini hés qilalaydu. möminler peqet insaniyetke yarishimliq söz we pozitsiyede bolghan chéghidila andin takamul insan bolup,  yüksilidu we hörmetke sazawer bolidu.

eziz qérindashlar! xutbimizni peyghember eleyhissalam telim bergen munu dua bilen axirlashturmaqchimiz:

«i allahim! qulaqlirimizning yamanliqidin, közimizning yamanliqidin, tilimizning yamanliqidin we qelbimizning yamanliqidin sanga séghinimiz. i perwerdigarimiz! bizleni bularning sherridin muhapizet qilghin!» (nesai)  amin!!!!

 


خەتكۈچ: jüme xutbiliri

مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر