пайдисиз ишлардин узақ туруш, иман вә исламниң намайәндисидур

түркийәниң барлиқ җамәлиридә бир туташ оқулидиған җүмә хутбилири – 35

пайдисиз ишлардин узақ туруш, иман вә исламниң намайәндисидур

әзиз мумин қериндашлар! қурбан һейтиңлар вә җүмә күниңлар мубарәк болсун!

мөминләр болуш сүпитимиз билән бу қутлуқ һейт вә җумә күнигә бизни йәткүзгән, бизләргә һейт шатлиқи нәсип қилған улуғ рәббимизгә һәмду – саналар болсун! бизләргә иман вә исламни, ибадәт вә әхлақни, һәмду – сана вә шүкри ейтишни өгәткән пәйғәмбәр әләйһиссаламға дуруд – саламлар болсун!

йуқириқи айәттә аллаһ таала мундақ дәйду:

«мөминләр ғәйвәт – шикайәт вә йалған сөзләрни аңлиған һаман униңдин йүз өрийду. мөминләр <бизниң әмәллиримизниң җавапкарлиқи бизгә, силәрниң әмәллириңларниң җавабкарлиқи силәргә болиду. силәргә салам болсун. бизниң җаһаләткә патқанлар билән ишимиз йоқ> дәйду» (сүрә қәсас 55 – айәт)

пәйғәмбәр әләйһиссалам һәдис – шәриптә мундақ дәйду:

«өзигә мунасивәтсиз сөз, позитсийә вә муамилә – мунасивәтләрдин узақ туруш, кишиниң йахши бир мусулман болғанлиқиниң намайәндисидур» (тирмизи) 

әзиз қериндашлар! бүгүн икки байрам бир йәргә җәм болған улуғ бир күн.

бүгүн өзара йиқинлишип, қериндашлиқимизни техиму чоңқур һес қилишимиз үчүн рәббимиз бизгә соға қилған сөйүнүш күнидур. бүгүн тәләбийәлиримиз билән тәкбирлиримиз бирлишип, теләклиримиз вә дуалиримиз билән бир гәвдиләшкән илаһий фәйз – рәһмәткә толған бәрикәтлик бир күндүр.

дәрвәқә, һейт – байрамлар қандақтур пәқәтла  көңүл ачидиған вә тәтил шатлиқиға чөмидиған күн әмәс, бәлки өз нөвитидә йәнә, мөминниң һайатиға мәнә қошудиған, уларни рәббигә вә қериндашлириға йеқинлаштуридиған, мөминләр хатирҗәмлик вә шатлиқлирини өзара һәмбәһирлишидиған, дәрт – әләм, қайғулирини өзара йардәмлишиш арқилиқ азайтидиған күндүр.

биз мөминләр болуш сүпитимиз билән һейтимизни мана бу аң билән күтивалимиз. һейтимизниң вә һайатимизниң һәр бир ләһзисини рәбибимизниң разилиқиға уйғун сөз – һәрикәтләр билән өткүзимиз.  чүнки мөмин өзигә вә әтрапидиликәргә, болупму инсанийәткә пайдисиз сөз һәрикәтләрдин узақ туридиған кишидур.

әзиз қериндашлар!  иман ейтиш әслидә мәсулийәтни өз үстигә алғанлиқ болуп, бу нуқтидин бизләргә бәхш етилгән һәр бир нимәт шүкрини тәқәзза қилиду.  бизгә ата қилинған һәр бир имканийәтниң бир мәсулийити болиду.  бу имканийәтләрни рәббимизниң ризалиқи вә инсанийәтниң мәтпәәти үчүн ишлитиш, қоғдап муһапизәт қилиш бизниң әң чоң  вәзипимиздур.

мана бу мәнидин тилимиз йалғанға әмәс, растқа тоғрилиниши лазим. сөзимиз батилға әмәс, һәқ вә һәқиқәткә тәрҗиман болиши лазим. көзимиз питнә – пасатни әмәс, ислаһатни вә хатирҗәмликни издиши, қолимиз йаманлиққа әмәс, хәйрилик ишларға узитилиши, зиһнимиз җәмийәткә йаманлиқни вә рәзилликни әмәс, йахшилиқ вә гүзәлликләрни тарқитиши, қәлбимиз нәпрәт вә адавәтни әмәс, сөйгү вә муһәббәтни тарқитиши лазим.

аллаһ таала пәйғәмбәр әләйһиссаламға мундақ дәйду:

«қийамәт күни адәм әвладлири мундақ 5 нәрсидин һесабқа тартилмай туруп, рәббиниң һозуридин башқа йәргә қимир қилалмайду. өмрини қәйәрдә, қандақ түгәткәнлики, йашлиқини қандақ өткүзгәнлики, мал – байлиқини қәйәрдин тепип, қәйәргә хираҗәт қилғанлиқи, илмигә йариша әмәл қилған йаки қилмиғанлиқи» (тирмизи)

әзиз қериндашлар!

бу һәдис – шәриптә көргинимизгә охшаш, һәммимиз бир һесаб күнигә қарап тездин илгирлимәктимиз. бу йолдики сәрмайимиз, бир дәқиқисиниму бош өткүзүшкә болмайдиған дәриҗидә қиммәтлик өмримиздур.  бу йолда әң катта күч - қудритимиз аллаһқа болған иманимиз вә униңға өзимизни атишимиздин ибарәттур. бу йолдики тапаветимиз болса, йахши, салиһ әмәллиримиздур. ениқки, буларни исрап қилиш биһөдә йәрләргә бузуп чечиш бизгә нисбәтән әң чоң зийан вә йоқутуш болиду- әлвәттә.  

һайатлиқ сәпиримиздә бизниң қилишқа тегишлик муһим вәзимипиз, орунсиз сөз вә позитсийәләрдин узақ туруштур. чүнки һәдистә «малайәни» дәп аталған мәнисиз вә пайдисиз сөз һәрикәтләр, биринчи болуп зиһнимизни керәксиз ишлар билән аварә қилип, кишилик образимизни вә етибаримизни хунукләштүриду. вақит өткәнсири һәтта бизни әсир еливалиду. нә дунйалиқимизға, нә ахирәтликимизгә пайдиси болмиған ишлар, бизни хәйрилик, бәрикәтлик, гүзәл ишлардин узақлаштуруп, вақтимиз вә өмримизни өлтүриду.

мана бүгүнки дәвримиздә «вақит тозиқи» дейишкиму болидиған бәзи телевизийә пирограммилири, интернет торлири вә ойунлири гойа йеңи бир «малайәни» (йәни бимәнилик) саһәсини оттуриға чиқарди. нә дунйалиққа, нә ахирәткә пайдиси болмиған бу орунсиз ишлар кишини өз - өзидин, рәббидин вә әтрапидикиләрдин узақлаштурмақта. қериндашларни йатлаштурмақта. вәһаләнки мөминләр һәр икки аләмгә пайдилиқ ишларға йүләнгән һәр қандақ чағда вақтиниң бәрикәтлиниватқанлиқини һес қилалайду. мөминләр пәқәт инсанийәткә йаришимлиқ сөз вә позитсийәдә болған чеғидила андин такамул инсан болуп,  йүксилиду вә һөрмәткә сазавәр болиду.

әзиз қериндашлар! хутбимизни пәйғәмбәр әләйһиссалам тәлим бәргән муну дуа билән ахирлаштурмақчимиз:

«и аллаһим! қулақлиримизниң йаманлиқидин, көзимизниң йаманлиқидин, тилимизниң йаманлиқидин вә қәлбимизниң йаманлиқидин саңа сеғинимиз. и пәрвәрдигаримиз! бизләни буларниң шәрридин муһапизәт қилғин!» (нәсаи)  амин!!!!

 



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر