пәқәт тоғра нишанни/нуқтиийнәзәрни бәлгиләшниң өзила купайә қиламду?

күндилик һайатни шәкилләндүридиғини, әмәлийәттин халий пикир – тәпәккурлар әмәс, бизниң бу һәқтә ташлиған иҗабий қәдәмлиримиздур.

пәқәт тоғра нишанни/нуқтиийнәзәрни бәлгиләшниң өзила купайә қиламду?

пәқәт тоғра нишанни/нуқтиийнәзәрни бәлгиләшниң өзила купайә қиламду?

түркийә авази радийоси: алдинқи мақалилиримиздә ғәрбниму өз ичигә алған вә биз көзгә челиқтуруватқан һадисиләргә, аталғуларға, мәсилиләргә әсла мәғлубийәт писхологийәсигә тәслим болмастин, биз игә болған қиммәт өлчәмлириниң омумйүзлүк дәстурлири даирисидә, анализ тәриқисидә, соғуққанлиқ билән муамилә қилишниң зөрүрлүкини тәкитләп өткәнидуқ.

ундақта, тоғра нишан, тоғра нуқтиийнәзәрни бәлгиләшниң өзила йетәрликму? пәқәт тоғра қарашқа тайинипла сақлиниватқан мәсилилиримизни һәл қилғили боламду?

тоғра нишан, тоғра нуқтиийнәзәр, тоғра қараш шәк – шүбһисиз һалда һәр түрлүк мәсилиниң һәл қилинишида, мәқсәткә йетиштә бәлки әң асаслиқ амилдур. чүнки, биз кетиватқан йөнилиш хата болса, қанчилиқ тоғра ишларни қилсақ қилайли, тоғра нишанға йетәлишимиз мумкин әмәс.

йәнә бир тәрәптин, хата нишан қанчилик еғир мәсилә болса, нишанини билмәсликму шунчилик еғир мәсилидур. дәрвәқә, баридиған йөнилишини билмәйдиған кемигә шамал йардәм қилалмайду. шу вәҗидин, биз күндилик һайатта дуч келиватқан барлиқ басқучлар, һадисиләрниң алдида, алди билән тоғра нишанни бәлгиләшкә, тоғра қарашқа игә болуш лазимлиқиға алақидар талаш – тартишлар биһудә аваричилиқтур.

 лекин, һечқандақ иш қилмай, пәқәт тоғра нишанни бәлгиләшниң өзила купайә қиламду? бу һәқтә тохтилишқа тоғра келиду. чүнки көп һалларда пәқәт пикрий талаш – тартишлар, илмий байлиқларла йетәрлик, дәп қарилиду. меһнәт қилишқа үндимәйдиған қәһвәханиларниң булуң – пучқақлирида, кичик гуруппилар һалитидики илмий талаш – тартишларға наһайити зор әһмийәт берилиду. ислам дунйаси дуч келиватқан мәсилиләрни пәқәт тоғра тәпәккур қилиш арқилиқла һәл қилишқа боламду? пикир - тәпәккур арқилиқ бирәр нәтиҗигә еришкили боламду?

пикир – тәпәккурлар әлвәттә қиммәтликтур, муһимдур. узақ мәзгилдә инсанийәт тарихини өзгәрткән амил пикир – тәпәккурлардур. шуниң билән бир вақитта, бу пикир – тәпәккурлар һәрикәткә өтмигән вә нәзәрийә петила қалған пикир – тәпәккурлар әмәс, әксичә, әмәлийәттә тәтбиқланған пикир – тәпәккурлардур. күндилик һайатни шәкилләндүридиғини, әмәлийәттин халий пикир – тәпәккурлар әмәс, бизниң бу һәқтә ташлиған иҗабий қәдәмлиримиздур.

тоғра нишанни бәлгиләп, тоғра нуқтиийнәзәргә игә болсақму, бу нишанға йетәләйдиған тиришчанлиқимиз болмиса, нишанимиз өзимиздин башлап әтрапимизда вә биз йашаватқан муһитларда һечқандақ нәрсини өзгәртәлмисә, ундақта, пәқәт нишан биләнла немини өзгәрткили болиду?

адәттин ташқири мукәммәл нишанимиз болсиму, әмма қилимизни тәвритип қоймисақ, һәрикәткә өтмәй давамлиқ ухлисақ, мәқсәткә йәткили болмайду. шу вәҗидин, пәқәт илмий талаш – тартишлар билән, әмәлийәттин халий пикир – тәпәккурлар билән, һәрикәтни кәмситидиған қарашлар билән бирәр үнүмгә еришәләймизғу! дәп ойлисақ, өзимизни алдаштин башқа һеч нәрсини қолға кәлтүрәлмәймиз.

йәнә бир тәрәптин, күндилик һайаттин халий, пәқәт пил чишидин йасалған равақларда йашаш билән, йаки үсти йепиқ булуң – пучқақларда олтуруш билән қанчилик дәриҗидә тоғра нишанни бәлгили болар? буму айрим бир талаш – тартиш темисидур. әмәлийәттин, һайат тәҗрибисидин халий һалда, пил чишидин йасалған равақларда оттуриға қойулған пикир – тәпәккурлар көп һалларда зийанниму биллә елип келиду.

толиму әпсуски, тарих һайат тәҗрибисидин халий һалда оттуриға қойулған бундақ пикир – тәпәккурлар кәлтүрүп чиқарған зийанлар билән толуп ташқандур. һайатни тохтитип, һайаттин халий һалда, һайатниң һәр саһәсини өз ичигә алидиған вә бир қетимдила бәлгилинидиған нишан вә нуқтиийнәзәр қорқунучлуқ ақивәтләрни кәлтүрүп чиқириши мумкин.

шу вәҗидин, тоғра нишанни бәлгиләш, йаки тоғра нуқтиийнәзәрни оттуриға қойуш үчүн һайат тәҗрибисигә тайинишқа, күндилик һайатқа чоңқур чөкүшкә тоғра келиду.

ислам дининиң мәйданға келишиму әнә шундақтур. дәрвәқә, ислам дини бир қетимдила вә сәлбий бир шәкилдә әмәс, әксичә, заманға йейилған һалда һәмдә көп һалларда әмәлий һадисиләр билән бағлинишлиқ бир шәкилдә тамамән күндилик һайатниң ичидә мәйданға келиш басқучини тамамлиған.

нөвәттә тутушқа тегишлик позитсийә, қилишқа тегишлик иш, меңишқа тегишлик йол мәсилисидә, қандақ болушидин қәтийнәзәр наһайити чоң ениқсизлиқ ичидә әмәсмиз. чүнки, асаслиқ дәстурлар очуқ – ашкаридур.

бүгүнки күндә биз дуч келиватқан әң чоң мәсилиләрдин бири, тоғра нуқтиийнәзәрлиримизгә мас кәлмәйдиған, сөзлиримизгә зит болған һәрикәтлиримиздур. шуниң билән бир вақитта, сөзлиримиз тәқәзза қиливатқан болушиға қаримай, әмәлийәтсизликимиз вә һәрикәтсизликимиздур. ейтқанлиримиз билән паалийәтлиримизниң бир - биригә мас кәлмәсликидур.

һалбуки, һайат иман вә  күрәштур.  күрәш демәк, һәрикәткә өтүш, әмәл қилиш, ғәйрәт көрситиш вә  муҗадилә қилиш демәктур.  бүгүнки күндә җиһад күрәшниң бири түри сүпитидә надир еһтийаҗ туйулидиған бир әһвалдур. шундақтиму, күндилик һайатимизда нема қилсақ қилайли, техиму йахши нәтиҗиләргә еришиш үчүн  күрәш қилишимизға, техиму гүзәлгә, пиринсиплиқ һайатқа, тоғриға вә техиму йахшиға еришишимиз үчүн  күрәш қилишимизға, меһнәт қилишимизға, ғәйрәт көрситишимизгә, имканийәтниң баричә тиришчанлиқ көрситишимизгә тоғра келиду.

башқичә ейтқанда, йахши болғанни, муһим болғанни ейтип қойуш биләнла иш пүтмәйду. буниң үчүн һәр саһәдә күчимизниң йетишичә  күрәш қилишимизға тоғра келиду.

тәкрар башта сориған соалға қайтидиған болсақ, шәк – шүбһисиз һалда тоғра нишанни, тоғра нуқтиийнәзәрни бәлгиләш һәр түрлүк нишанға йетишниң алдинқи шәртидур. чүнки, хата нишан, хата нуқтиийнәзәр бизни нишанимиздин йирақлаштуруп, һалакәт гирдабиға иттириду. нишанни хата бәлгилигәндә, нийәт қанчилик йахши болса болсун, әң гүзәл нийәтләрни, йаки әң гүзәл туйғуларни вәйран қилиши мумкин. лекин, нишанни йаки нуқтиийнәзәрни тоғра бәлгиләшниң өзила бизни ниҗатлиққа ериштүрәлмәйду.

биз, «нишан бир қетим бәлгиләнсила, у бизни ахирқи мәнзилгаһимизға йәткүзиду» дәп ойлаймиз. һалбуки, йахши бир нишан өз алдиғила бизни үнүмгә ериштүрәлмәйду. чүнки йахши бир нишан пәқәт йахши бир башланғучтур, халас. үнүмгә ериштүридиғини болса, нишанни тоғра бәлгиләш вә нишанға йетиштә муһим рол ойнайдиған нуқтиийнәзәргә игә болған һалда ташланған қәдәмләр вә бу һәқтә елип берилған паалийәтләрдур.

ундақта, бүгүнки күндә тоғра нуқтиийнәзәргә мас кәлмәйдиған, өзимизни өзгәртиш вә тәрәққий қилдурушта толуқлашқа тегишлик кәмчиликлиримиз зади қайси? өзимизниң хаталиқлирини көрмәй, көп һалларда һәқлиқ болсақму, пәқәт пүтүн диққитимизни башқиларниң хаталиқлириғила мәркәзләштүрүш билән мәсилилиримизни һәл қилғили боламду? қопуп бир шам йақмисақ, қараңғулуқни тәнқид қилип қойуш биләнла әтрапни йорутқили боламду? буларму башқа бир мақалиниң темиси болсун.



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر