quddus néme üchün muhim?

erebche "el quddus" ibraniyche "yérusalim" dep atilidighan quddus, dunyadiki eng qedimki sheherlerning biri. islamiyetning peyda bolushi bilen musulmanlarning tunji qiblesi bolghan.

quddus néme üchün muhim?

türkiye awazi radiyosi xewiri: hem samawi dinlarning böshüki hem asiya, afriqa we yawropa arisidiki eng keng derwazilarning birsi bolghan quddus shehiri, sherqiy aqdéngizgha tutishidighan derwaza bolushi seweblik muhim ehmiyetke ige. 800 ming nopusluq sheher bu sewebtin hem pelestin hemde isirailiye üchün éytqanda chong ehmiyetke ige.

muhemmed eleyhissalam islamiyetning keng tarqilishida muhim nuqta bolghan quddustin mirajqa chiqqan bolup, mesjidi eqsa bu yerge sélinghan. mesjidi eqsa bilen qubbetus sehra musulmanlarning bu sheherdiki simwolliri bolup hésablinidu. quddus hezriti xelipe ömer zamanida pethi qilinghan. islam üchün qanchilik muhim bolsa, yehudiy we xiristiyan dinliri üchünmu shunchilik qimmetlik körülidighan bezi qurulushlarning tashlirimu bu sheherde.

xiristiyanlar üchün éytqanda, isa peyghemberning bu yerde kiristqa mixlanghanliqi, bu hesherning hej nuqtisi bolup qobul qilinishigha seweb bolghan. miladidin burunqi 10-esirde dawud peyghemberning sheherni qolgha kirgüzüshi, quddusni yehudiylar üchün téximu ehmiyetlik qilghan.

quddus shehiri 400 yil osmanlining bashqurushida bolghan. sheher etrapidiki tamlar qanuni sultan sulayman teripidin bina qilinghan. bu tamlar hazir kona sheherde bolup, ermen giorgoyanliri, xiristiyanlar, yehudiylar we musulmanlar mehellilirini bir-biridin ayrip turidu. kona sheher qismi medeniyet mirasliri tizimlikide bolup, tarix boyiche nurghunlighan muqeddes qurulushlargha sahibxanliq qilghanliqi sewebidin köp qétim urushlargha seweb bolghan. bir qanche qétim yiqilip, qaytidin bina qilinghan quddus shehiri, 1517-yildin 1917-yillirighiche osmanli dölitining bashqurushi astida idi.

quddus shehiri 1917-yili osmanli dölitining  igilik hoquqi tewelikidin chiqqandin buyan türlük qiyinchiliqlarni bashtin kechürmekte. 1967-yili sherqiy quddusni ishghal qilghan isirailiye, yérim esirdin béri bu yerni yehudiylashturush üchün  köp küch chiqarmaqta.



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر