қуддус немә үчүн муһим?

әрәбчә "әл қуддус" ибранийчә "йерусалим" дәп атилидиған қуддус, дунйадики әң қәдимки шәһәрләрниң бири. исламийәтниң пәйда болуши билән мусулманларниң тунҗи қибләси болған.

қуддус немә үчүн муһим?

түркийә авази радийоси хәвири: һәм самави динларниң бөшүки һәм асийа, африқа вә йавропа арисидики әң кәң дәрвазиларниң бирси болған қуддус шәһири, шәрқий ақдеңизға тутишидиған дәрваза болуши сәвәблик муһим әһмийәткә игә. 800 миң нопуслуқ шәһәр бу сәвәбтин һәм пәләстин һәмдә исираилийә үчүн ейтқанда чоң әһмийәткә игә.

муһәммәд әләйһиссалам исламийәтниң кәң тарқилишида муһим нуқта болған қуддустин мираҗқа чиққан болуп, мәсҗиди әқса бу йәргә селинған. мәсҗиди әқса билән қуббәтус сәһра мусулманларниң бу шәһәрдики символлири болуп һесаблиниду. қуддус һәзрити хәлипә өмәр заманида пәтһи қилинған. ислам үчүн қанчилик муһим болса, йәһудий вә хиристийан динлири үчүнму шунчилик қиммәтлик көрүлидиған бәзи қурулушларниң ташлириму бу шәһәрдә.

хиристийанлар үчүн ейтқанда, иса пәйғәмбәрниң бу йәрдә киристқа михланғанлиқи, бу һәшәрниң һәҗ нуқтиси болуп қобул қилинишиға сәвәб болған. миладидин бурунқи 10-әсирдә давуд пәйғәмбәрниң шәһәрни қолға киргүзүши, қуддусни йәһудийлар үчүн техиму әһмийәтлик қилған.

қуддус шәһири 400 йил османлиниң башқурушида болған. шәһәр әтрапидики тамлар қануни султан сулайман тәрипидин бина қилинған. бу тамлар һазир кона шәһәрдә болуп, әрмән гиоргойанлири, хиристийанлар, йәһудийлар вә мусулманлар мәһәллилирини бир-биридин айрип туриду. кона шәһәр қисми мәдәнийәт мираслири тизимликидә болуп, тарих бойичә нурғунлиған муқәддәс қурулушларға саһибханлиқ қилғанлиқи сәвәбидин көп қетим урушларға сәвәб болған. бир қанчә қетим йиқилип, қайтидин бина қилинған қуддус шәһири, 1517-йилдин 1917-йиллириғичә османли дөлитиниң башқуруши астида иди.

қуддус шәһири 1917-йили османли дөлитиниң  игилик һоқуқи тәвәликидин чиққандин буйан түрлүк қийинчилиқларни баштин кәчүрмәктә. 1967-йили шәрқий қуддусни ишғал қилған исираилийә, йерим әсирдин бери бу йәрни йәһудийлаштуруш үчүн  көп күч чиқармақта.



مۇناسىۋەتلىك خەۋەرلەر