تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۲۸: تۆرکیأنینگ قۇرانیش صناغاتیندا اؤسۆشلری

جان آجون؛ سیاسات، ایقدیصادیه‌ت و جمغیت غازناسی- ستا

تۆرکیأنینگ گۆن ترتیبی ۲۸: تۆرکیأنینگ قۇرانیش صناغاتیندا اؤسۆشلری

 

 

سیاسات، ایقدیصادیه‌ت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقایارسینگیز:

تۆرکیه گچن ییللارینگ دۇوامیندا قۇرانیش صناغاتیندا اولی اؤسۆشلر اتدی. کؤپ سانلی یاراغ اولغامینی و اۇق- دأرینی یرلی شرطلرده اؤندۆرمه‌گینگ عهده سیندن گلن تۆرک قۇرانیش صناغاتی بیر تاراپدان تۆرک یاراغلی گۆیچلری نینگ داشاری یورتلارا بۇلان قاراشلیلیغینی آزالدیار، بیله کی تاراپدان بۇلسا تۆرک ایقدیصادیه تینه و داشاری سیاساتینا مؤهۆم قۇشانت قۇشیار. تۆرک قۇرانیش صناغاتی نینگ اؤسۆش تاپغیری نینگ تاریحی اوزاق ییللاردان گؤزباش آلیان هم بۇلسا، عادالات و اؤسۆش پارتیاسی نینگ ۲۰۰۲-نجی ییلدا حأکیمیه‌ت باشینا گلمه گیندن سۇنگ دپگینی حاص دا گۆیچله‌ندی. گچن ییللارینگ دۇوامیندا اؤندۆریلن یاراغ اولغاملاری بیلن تۆرکیه و تۆرک یاراغلی گۆیچلری حاص دا گۆیچله‌ندی.

تۆرکیأنینگ قۇرانیش صناغاتیندا ادن اؤسۆشلری نتیجه سینده کؤپ سانلی قوری یر اولاغلاری، هۇووا و عألم اولغامی، ساواش و الکترونیک اولغاملار، یاراغ اولغاملاری، رادار و الکترونیک ساواش، لجستیک و تعلیم اوغورلاریندا اؤرأن مؤهۆم اؤسۆشلر ادیلدی.

کئرپی، ب م ج افه، پارس، آژدار، آزدار یالچین، کبرا و اورال یالی اۆستۆنلیکلی سۇوتلی (زرهی) اولاغلاری اؤندۆرن تۆرک قۇرانیش صناغاتی، اولاغلاری بیر تاراپدان تۆرک یاراغلی گۆیچلرینه قۇوشوریان بۇلسا بیله کی تاراپدان دا داشاری یورتلارا ساتیار. اساسا ندا ترورچیلیغا قارشی گؤره‌شده باشارنیغی ثبوت اتمه گیندن سۇنگ تۆرک سۇوتلی اولاغلاری داشاری یورتلاردا حاص دا اولی قیزیقلانما دؤره‌تمأگه باشلادی. تۆرک اؤنۆملری نینگ ناتونینگ استانداردلاریندان هم یۇقاری بۇلماغی، اؤنۆمچیلیک قیمماتی نینگ آشاق بۇلماغی و داشاری یورت ساتوویندا سیاسی طالاپلارینگ اؤنگه سۆرۆلمه‌زلیگی تۆرک اؤنۆملرینه حالقارا بازارلاریندا ایسله گ بیلدیرمه گینه سبأپ بۇلدی. تۆرکیه قوری یر اولاغلاریندا قازانان اۆستۆنلیگینه دنگیز و هۇوا اولاغلاریندا هم یتمه‌گینگ عهده سیندن گلدی.

تۆرک قۇرانیش صناغاتی نینگ میللی شرطلرده اؤندۆرن میلگم دنگیز اولاغلاری و آتاق دیک اوچارلاری تۆرک قۇرانیش صناغاتی نینگ تاریحینداقی اینگ اولی ساتوولارینی عامالا آشیریپ بیلدی. تۆرکیه دن پأکیستانا ۱.۵ میلیارد دلارلیق ۳۰ سانی آتاق دیک اوچاری نینگ ساتیلماغی هم تۆرک ایقدیصادیه تینه هم ده تۆرکیه- پأکیستان قاتناشیقلارینا اولی قۇشانت قۇشدی. پأکیستان ینگ آتاق دیک اوچارلاری نینگ آلینماغی باراداقی شرطناما قۇل قۇیماغیندان سۇنگ تۆرکیه ده ۴ سانی میلگم گأمیسی نینگ آلیماغی بارادا هم ایلالاشیغا قۇل چکیشیلمه گی تۆرکیأنینگ تاریحیندا بیر گِزه‌کدأکی اینگ اولی قۇرانیش صناغاتی ساتووی نینگ عامالا آشیریلماغینا شرط دؤره‌تدی.

تۆرکیأنینگ هۇوا اولاغلاری نینگ اؤندۆریلمه‌گینده قازانان اۆستۆنلیگی نینگ بیله کی بیر گؤرکِزیجیسی بۇلسا یاراغلی و یاراغسیز بایراقدار اوچارمانسیز هۇوا اولاغی، قطر ده گچیریلن دیمکس ۲۰۱۸ سرگیسی نینگ چأگینده قطره ۶ سانی بایراقدار ت. ب ۲ اوچارمانسیز هۇوا اولاغی نینگ ساتووی اۆچین ایلالاشیق قازانیلدی. سرگیده شۇل بیر واغتدا بی ام جی، آمازون، کئرپی، آزدار یالچین، آکید حاربی تعلیم گأمیسی آرس دۆرلی گؤرنۆشلرده گؤچمه پلاتفرملار و یۇنجا اۇنوق ام ار تی پی- ۲۴/او ساتیلیپ جمی ۷۰۰ میلیون دلارلیق ایلالاشیغا قۇل چکیشیلندیگی حابار بریلدی.

تۆرک هۇوا اولاغلاری نینگ اۆستۆنلیگینی گؤرکِزیأن بیله کی بیر گؤرکِزیجی بۇلسا اوکراینا بیلن تۆرکیأنینگ آراسیندا اوکراینا بایراقدار اوچارمانسیز هۇوا اولاغی نینگ ساتیلماغی و بیله لیکده کأرحانا آچماق اۆچین ایلالاشیق حابارناماسینا قۇل چکیشیلمه گی.

قۇرانیش صناغاتی نینگ قازانان اۆستۆنلیگینی گؤرکِزمه‌ک تایدان فیرات قالقانی و زیتین شاحاسی حرکتلری اؤرأن مؤهۆم حاربی حرکتلر. تۆرک یاراغلی گۆیچلری نینگ داعش و پ. ک. ک/ ی. پ. گ قارشی گؤره‌شن حرکتلرینده تۆرک قۇرانیش صناغاتی نینگ اؤندۆرن تکنیکلری اؤنگه سایلانیپدی. تۆرک قشونی نینگ سوریه دأکی آغیر شرطلره قارامازدان ایکی حرکتده هم اۆستۆنلیک قازانماغینگ اساسی سبأپلریندن بیری نینگ قۇرانیش صناغاتینداقی اؤسۆش بۇلاندیغی ایکی‌اوچسوزدیر.

فیرات قالقانی و زیتین شاحاسی حرکتلری نینگ دۇوامیندا تۆرک قۇرانیش صناغاتی نینگ اولاغلاری نینگ و انجاملاری نینگ ایسله گلری دۇلی قاناغاتلاندیرماغی تۆرکیأنینگ قاراشسیزلیغی نینگ گۆیچلندیریله ندیگینی گؤرکِزیأر. ایکی حرکتده ده اؤنگه سایلانان ۶ سانی یرلی انجام باردی. میللی پیادا تۆپنگی، گائوبیسالار، بایراقدار یاراغلی اوچارمانسیز هۇوا اولاغی، آتاق دیک اوچارلاری، اژدر یالچین و کئرپی.

تۆرک عسگرلری نینگ میللی پیادا تۆپنگینی اولانماغی، سوریه دأکی نیشانالارینگ یاراغلی و یاراغسیز اوچارمانسیز هۇوا اولاغلاری تاراپیندان کِسگیتله نیپ یۇق ادیلمه گی، گائوبیسالارینگ تۆرکیه سرحدیندن سوریه دأکی نیشانلاری دربی داغین اتمه گی، آتاق دیک اوچارلاری نینگ عفرین یالی داغلیق میداندا ترورچیلارا قارشی نتیجه لی پیدالانیلماغی، آژدار یالچین و کئرپی یالی سۇوتلی اولاغلارینگ تۆرک عسگرینی ترور هۆجۆملریندن قۇراماغی آصلینا سر ادیلنده تۆرک قۇرانیش صناغاتی نینگ اینگ اولی سیناغی بۇلوپدی. تۆرک قۇرانیش صناغاتی نینگ اؤندۆرن یاراغ اولغاملاری نینگ ساواش میدانلاریندا اۆستۆنلیکلی اولانیلماغی حالقارا درجه ده قۇرانیش صناغاتی اۆچین اولی گؤرکِزیلیشدیر.

سیاسات، ایقدیصادیه‌ت و جمغیت غازناسی- ستانینگ عیلمی بارلاغچیسی، یازیجی جان آجون ینگ مسئله بۇیونچا سینینی اۇقادینگیز.



دِگیشلی حابارلار