تورکیه پنجره‌سیندن اورتا دوغو (17)

تورکیه، 1960-جی ایللردن بو یانا بالیستیک موشک تهدیدی آلتیندا

تورکیه پنجره‌سیندن اورتا دوغو (17)

تورکیه پنجره‌سیندن اورتا دوغو (17)

اورتا شرقده گئنیش‌لنن بحران ساحه‌لری و اورتایا چیخان دولت خاریجی آکتورلار تورکیه کیمی بؤلگه‌سل گوجلری ساوونما سیستم‌لرینی اینکیشاف ائتدیرمه‌یه مجبور بوراخیر. بیز ده بو هفته پروقرامیمیزدا یاخین شرقده آرتان ریسک‌لر ایشیغیندا ایستراتژی ساوونما سیستم‌لرینی و تورکیه‌نین موضوعویلا ایلیشکی‌دار ایشلرینی آنالیز ائدجگیک.

آتاتورک اونیورسیته‌سی اولوسلار آراسی ایلیشکی‌لر بؤلومو آراشدیرماچی جمیل دوغاچ ایپک‌ین موضوعویلا ایلیشکی‌دار قیمتلندیرمه‌سینی تقدیم ائدیریک ...

-------

تورکیه‌نین ایچینده اولدوغو یاخین شرق جوغرافیاسی، سون 50 ایلده چوخ سایدا گؤچمن، بحران و ساواش یاشادی. بون‌لارین ایچینده دولتلرآراسی ساواش‌لار ایله بیرلیکده هیبرید ساواش‌لار دا وار. تورکیه بو گون گئنیش بیر جوغرافیادا موختلیف تهدیدلرله قارشی-قارشییا. بو سببله، خصوصیله 15 ژوئیه سونراسی مدتده احاطه‌لی و کؤک‌لو بیر ساوونما -امنیت دؤنوشومو هدفلییر.

تورکیه، 1960-جی ایللردن بو یانا بالیستیک موشک تهدیدی آلتیندا. تورکیه ناتو ساوونما چتیری ایچری‌سینده ایشتیراک ائتدیگی اوچون اوزونجا بیر مدت بو تهدیده ایستیقامت‌لی آختاریش ایچری‌سینده اولمادی. ایندیکی واختدا تورکیه‌نین یاخین جیواریندا موختلیف موشک تهدیدلری وار. ایرانین الینده 10 ایلدیر 1500 کیلومتر منزیل‌لی سیستم‌لر وار. روسیا، 2008 ساواشیندا گورجوستانا تاکتیک بالیستیک موشک آتدی. بو گون ده 500 کیلومتر منزیل‌لی ایسکندر موشکینی بیر خاریجی سیاست واسطه‌سی اولا‌راق کریمه و شرق آوروپادا ایستیفاده ائدیر. سوریه‌دکی قاریشیق‌لیق و گؤچمن موحیطی‌نین وطنداش ساواش‌سینا چئوریلمه‌سی، عراق و سوریه‌ده داعش و پ.ک.ک کیمی ترور تشکیلات‌لاری‌نین ایشتیراکی، تورکیه‌نین بو آراییش و فعالیت‌لرینی سرعتلندیرمه‌سینه سبب اولدو. قونشو جوغرافیالارینداکی یوکسک ریسک‌لر سببیله موشک-موشک سیستم‌لری ایله شیمیایی سیلاح‌لارا قارشی تورکیه‌نین ده موختلیف تدبیرلر آلماسی قاچینیلماز. تورکیه‌نین یاخین شرق سیاستینی اوّلجه بو قایغی تعیین ائدیر.

ایستراتژی هاوا ساوونما‌سی، اؤلکه‌لرین بؤیوک ایستراتژیسی و خاریجی سیاستی ایله چوخ یاخین‌دان ایلیشکی‌دار بیر موضوع. ساوونما سیستم‌لری‌نین خصوصیت و قابیلیت‌لری، آتیلان موشک‌ین خصوصیت‌لرینه باغلی. 1500 کیلومتر و داها اوزون منزیل‌لی بالیستیک موشک‌لری، آتموسفر ایچینده اؤنلمک غیری-مومکون. بون‌لار اوچون کوسموسدا یئرلشن ارکن ایخبار و خبردارلیق اویدو‌لاری، تورکیه‌نین کوره‌جیکدکی رادار ایستگاهی کیمی خصوصی سنسورلار لازیم‌لی. بون‌لارین تکمیللشدیریلمه‌سینه، چیخاریلماغا و ایستیفاده ائدیلمه‌لری چوخ باها‌لی. بالیستیک موشک ساحه‌سینده یئنی تکنولوژی و حل‌لر اینکیشاف ائدیر. یاخین گله‌جکده خیدمته گیره‌جک سیستم‌لر، موجود ساوونما ائتمه‌لری معنا‌سیز حالا گتیره بیلر. بون‌لار آراسیندا اؤنه چیخان‌لار: دئکوی و آلدادیجی هدفلردکی اینکیشاف‌لار، چوخ‌لو باش‌لیق‌لار و ان اهمیت‌لی‌سی سس‌دن سرعت‌لی واسطه‌لر.

موشک ساوونما‌سی چوخ خرجلی بیر ساحه. آنجاق یالنیز بودجه آییرا‌راق دا حل ائدیله بیله‌جک بیر موضوع دئییل. مسئلن آمریکا موشک ساوونما‌سی اوچون سون 30 ایلده 350 میلیارد دو‌لار خرجله‌ییب. بو یالنیز اجتماعی خرجلمه‌سی. خصوصی سکتور و صنایع خرج‌لری داخیل دئییل. گونجل اولا‌راق آمریکا ایلده اورتالاما 10 میلیارد دو‌لار موشک ساوونمایا خرجلییر.

تورکیه‌نین رادار ساحه‌سینده ده جیدی ایرلیلییش‌لری وار. بو ساحه‌ده سون ایللردکی ان اهمیت‌لی پروژه‌لردن بیری میلگم (میللی گمی) صینفی کوروتلر اوچون تالس شیرکتی‌نین لیسانسی ایله آسئلسان طرفین‌دن چیخاریلان 3 اؤلچولو دنیز پلاتفورماسی آختاریش راداری سمارت- اس م.ک2 پروژه‌سی. بو پروژه‌ده ایلک رادارلارداکی آلیجی / وئریجی مودول‌لار حاضیر آلیندی. سونراکی رادارلاردا میللی ایمکان‌لارلا اینکیشاف ائتدیریلن مودول‌لار ایستیفاده ائدیلدی. بو گون تالس دیگر اؤلکه‌لر اوچون اورتدیغی رادارلاری مودول‌لارینی تورک شیرکتی آسئلسان تامین ائدیر. آیریجا 3 اؤلچولو ارکن خبردارلیق رادار سیستمی پروژه‌سینده ایشلر داوام ائدیر. تورکیه میللی ساواش اوچاق و اویدو مستقر سار راداری (سینتتیک ایسپان رادار) پروژه‌لرینی ده حیاتا کئچیره‌جک.

نتیجه اولا‌راق هاوا ساوونما‌سی ایچ ایچه کئچمیش لای‌لاردان اؤرولو بیر قورولوش. حالییلا هئچ بیر سیستم تک باشینا حل دئییل و کئچیلمز بیر دیوار تیکه‌بیلمز. اؤلکه ایچینده بیر ساوونما چتیری آلتینا آلا بیلمک اوچون اؤنلمیی خصوصیله کوسموسدا رئال‌لاش‌دیرماق لازیم‌دیر. هاوا ساوونما‌سی؛ اینسان‌سیز هاوا واسطه‌لری، هلیکوپتر‌لر، اوچاق‌لار، سئیر موکتلری و بالیستیک موشک‌لره قارشی موشک‌لر و بون‌لاری ایستیقامتلن‌دیرن آلقیلاما سیستم‌لری ایله بیر بوتون. تورکیه‌نین گوج‌لو و میللی بیر ساوونما سیستمی تیکیلمه‌سی بؤلگه‌دکی دینج‌لیک و امنیت باخیمین‌دان دا چوخ اهمیت‌لی بیر سالدیری اولا‌جاق.

تورک ساوونما صنایعسی، خصوصیله 2002-جی ایلدن بو یانا بؤیوک بیر آتیلام ائتدی. چوخ سایدا باشاریلی پروژه‌یه ایمضا آتدی. سکتورون آیاغا قالخماسی ایشلرینه ساغلیق اولان بو سورجده  بیر چوخ پروژه باشلادی. بو پروژه‌لرین بؤیوک بیر قیسیمی پروتوتیپ و یا سری اوره‌تیمه باشلاما مرحله‌لرینده. بوگونکو وضعیتده تورک ساوونما صنایعسی، سری اوره‌تیم، موسسیسه - اعداما و داوام‌ ائتدیره بیله‌جک پروسه‌لرینه فوکوسلانیر. سوردوره بیلیرلیک مرحله‌سی‌نین ان اهمیت‌لی پارچاسی اولان ایخراجاتدا دا تورک ساوونما صنایعسی جیدی بیر اینکیشاف گؤستریر.

---------

آتاتورک اونیورسیته‌سی اولوسلار آراسی ایلیشکی‌لر بؤلومو آراشدیرماچی جمیل دوغاچ ایپک‌ین موضوعویلا ایلیشکی‌دار قیمتلندیرمه‌سینی تقدیم ائتدیک ...



ایلگیلی‌لی خبرلر