تورکیه پنجره‌سیندن اورتادوغو(35)

صدرین عربستان و بیرلشمیش عرب امیرلیکلری سفری

تورکیه پنجره‌سیندن اورتادوغو(35)

عراقدا شیعه‌لرین لیدئرلرین‌دن مقتدا صدرین عربیستان و بیرلشمیش عرب امیرلیک‌لرینی گئتمه‌سی بؤیوک ماراق دوغوردو.

آتاتورک اونیورسیته‌سی اولوسلارآراسی ایلیشکیلر بؤلوموندن دکتر جمیل دوغاچ ایپک‌ین مسئله ایله باغلی دگرلندیرمه‌سینی تقدیم ائدیریک.

عراق‌داکی بوتون آکتورلار یئنی سیاسی دؤوره حاضیرلاشیر. سون گون‌لر عراقدا تورکیه و دیگر بؤلگه اؤلکه‌لرینی یاخین‌دان ماراقلان‌دیران ماراق‌لی سیاسی آددیم‌لار آتیلیر. بو معنادا عراق‌داکی فعال شیعه لیدئرلردن بیری اولان مقتدا صدرین اول عربیستان سونرا دا بیرلشمیش عرب امیرلیک‌لرینی زیارت ائتمه‌سی دیقت چکن بیر اینکیشاف. بو زیارت عربیستا‌نین ایرانی بؤلگه‌سل قوشاتما سیاستی باغلامیندا موهوم بیر حمله اولا‌راق گؤروله‌بیلر.

2003ده عراقین ایشغا‌لی ایله اورتایا چیخان اتموسفردن ان چوخ بهره‌لنن آکتور ایران اولدو. ایران، داعشین اورتایا چیخماسی ایله برابر بو هؤرگوتله موباریزه نقطه‌سینده چتین وضعیتده اولان بغداد رهبرلیگینه دستک وئره‌رک عراق داخیلین‌دکی فعالیتینی آرتیردی. بو دؤورده ایرانین نفوذونا محدودیت گتیریلمه‌سی لازیم اولدوغونو دوشونن عراق‌لی دینی و سیاسی فیگورلارین بعضی سؤیلم و ائیلم‌لری ده عکس اولوندو. بو پروسه‌لر، ایرانین عراق‌داکی تأثیرین‌دن ناراحات اولان عربیستان کیمی بؤلگه اؤلکه‌لری طرفین‌دن ده یاخین‌دان ایزلنیلیر و معین درجه‌ده دستک‌لنیر.

2003دن بو یانا استقرارلی بیر گوونلیک یاپیسی یاراداممایان عراق رهبرلیگی‌نین بو گوونلیک ضعفی، 2014 یاییندا یاخشیجا گون اوزونه چیخدی. داعش ایله موباریزه‌ده اوردو و پلیس تشکیلاتی‌نین ضعفینی قاپادماق اوچون حشد شعبی آدی وئریلن کؤنول‌لو بیرلیک‌لر دؤوره‌یه گیردی. بو قروپ‌لارین چوخونون تعلیمی و سیلاحلانماسیندا ایرانین اوینادیغی رول هامییا معلوم‌دور. بئله‌لیکله، ایرانین عراق‌داکی نفوذو داها فعال و داها مشروع بیر حالا گلدی.

اؤزونه باغلی میلیس قوه‌لری اولان و حشد شعبی ایچینده ده یئر آلان بعضی قروپ‌لارا تأثیر ائده‌بیلن صدر، عراق سیاستی ایچینده هر زامان گؤزلنیلمز چیخیش‌لار ائدن بیر لیدئر. عراق‌داکی شیعه علما ایچری‌سینده اولدوقجا اؤنملی مؤوقعیتی اولان صدر عائله‌سین‌دن گلمه‌سی سببیله خالق آراسیندا جدی بیر دستکچیسی وار. صدر، اؤتن ایللرده ده آمریکا‌لی‌لار و مالکی رهبرلیگی ایله مختلیف گرگین‌لیک‌لر و موناقیشه‌لر یاشادی. صدرین سیاسی سؤیلمینده هر زامان اؤزونو گؤسترن عراق میلتچی‌لیگی، اونو دیگر شیعه فیگورلاردان فرق‌لی‌لشدیریر. صدر شیعه دونیاسی ایچری‌سینده نجف حؤوزه‌سی‌نین اؤنمینه و عرب کیم‌لیگینه وورغو ائدن بیر جیزگی ایچری‌سینده. ایران ایله گاه یاخینلاشان، گاه دا اوزاق‌لاشان بیر مؤوضع توتور.

صدرین عربیستان و عرب امیرلیکلری سفرلری اجتیماعیتده بؤیوک ماراق دوغوردو. اوزون ایللردیر پوزوق اولان ایران-عربیستان علاقه‌لری‌نین اینکیشاف ائتدیریلمه‌سی اوچون بو ایل بعضی آددیم‌لار آتیلدی. عراق اوزرین‌دکی ایران تأثیرین‌دن راحاتسیز اولان و بونو ضعیفلتمک ایسته‌ین عربیستان، اوزون ایللر سونرا ایلک دفعه خاریجی ایشلر باخانی سویه‌سینده عراقی زیارت ائتدی. صدرین عربیستان‌نین ولیعهد شاهزاده محمد بن سلمان ایله گؤروشمه‌سی بؤلگه‌ده باشقا سورپریزلرین ده اولاجاغینی گؤستریر.

ایرانی تجرید ائتمه سیاستی ایزله‌ین عربیستا‌نین بون‌دان سونرا ائتمه‌سی گؤزلنن حرکتی ایسه احتمالا بئله اولا‌جاق: عراق‌داکی ایران تأثیرینی قبول ائدیب، بون‌دان راحاتسیز اولابیله‌جک شیعه فیگورلار ایله تماس ائده‌رک اونلاری ان آزین‌دان معین اؤلچولرده یانینا چکمک.

عربیستان، بغدادا یئنی ائلچی گؤندره‌جک، نجفده بیر کونسوللوق آچیلماسی گوندمده و حج دؤورونده ایللردیر قاپا‌لی اولان عرعر سرحد قاپی‌سی، عراق‌لی حاجی‌لارین کئچیشی اوچون آچیلیر. بون‌دان باشقا، داعشین کنترل ائتدیگی ساحه‌لرین یئنی‌دن حکومت کمترلونا کئچمه‌سی‌نین آردین‌دان بو بؤلگه‌لرده احتیاج دویولان یئنی اعمار ایشلرینده عربیستا‌نین جدی اؤلچوده مادی دستک وئرجیی ادعا ائدیلیر. بوتون بو پروسه‌لر، عربیستا‌نین عراق‌داکی ایران تأثیرینی ضعیفلتمک مقصدیله سنی قروپ‌لارلا تماس قورماغین یانیندا، داها چوخ شیعه پارتیلرین تأثیری آلتین‌داکی بغداد حکومتی ایله ده تماس‌لارینی آرتیراجاغینی گؤستریر.

صدرین عربیستان و عرب امیرلیکلری سفرلری عراق شیعه جمعیتی‌نین بؤیوک اکثریتی‌نین تصدیق ائتدیگی بیر سفر اولدو. صدر عربیستان‌دان دؤنوشده عراق‌لی‌لاردان عبارت بؤیوک بیر قالابالیق طرفین‌دن قارشیلاندی. بو دا سفره دویولان ممنونیتین و اوغورونون گؤستریجی‌سی کیمی قبول ائدیله‌بیلر.



ایلگیلی‌لی خبرلر