استانبول از آنچنان ساختار جغرافیایی برخوردار است که در هیچ کجای جهان به چشم نمی خورد. همانطور که میدانید استانبول شهری است که دو قاره اروپا و آسیا را به هم پیوند میدهد. تنگه بسفر نیز با تمام زیبایی خود در بین این دو قاره جای گرفته است. زیبایی های تنگه، تنها در بافت جغرافیایی آن خلاصه نمی شود، وجود قلعه ها قصرها و ویلاهای تاریخی در این دو سواحل زیبایی این تنگه را صد چندان ساخته است. تاریخ، فرهنگ و زیبایی های تنگه بسفر نیز همانند دیگر نقاط زیبای استانبول که در دست یابی این شهر به عنوان پایتخت فرهنگی اروپا موثر بوده است، در معرض نمایش گذاشته می شود.

در تنگه بسفر، روستاهای کوچکی که بعد از عصر رومیان به عنوان مناطق مسکونی ساخته شده است، به چشم می خورد. گفته میشود که در گذشته کلیساها و قصرها در این منطقه توسط طبقه اشراف ساخته شده است. ولی این آثار به شکل پراکنده بوده و به طوری جای گرفته که منظره طبیعی تنگه را تحت تاثیر قرار نداده است. قبل از عصر حاکمیت ترکها ، دراین شهر، بجز در باروها توسعه ای چشمگیر وجود نداشته است. شهر سازی در سواحل تنگه قرن ها به طول انجامیده است. سکونت برخی مناطق نزدیک به تنگه در قرن شانزدهم انجام شده است. دیگر مناطق نیز نهایتا در قرن هجدهم به مناطق مسکونی مداوم تبدیل شده است. تنگه بسفر در دوران امپراتوری عثمانی به عنوان نوعی کنار دریا محسوب میشد. دقت و توجه بیشتر درباریان عثمانی به این تنگه بعد از قرن نوزدهم آغاز شده است. بعد از آن تاریخ اطراف تنگه بسفر با قصرها و ویلاهایی که از نظر معماری و تاریخی ارزش فراوانی دارند، مزین گردید. قصر بیگلر بیگی واقع در بخش آسیایی استانبول از جمله این آثار میباشد .

بر اساس داده های منابع تاریخی سکونت در این منطقه به گذشته ای بسیار دور برمیگردد. این منطقه به دلیل صلیبی که به دستورکنستانتنیوس بزرگ در آن جای داده شد با نام "باغهای استاوروس " شناخته میشود، در دوران پادشاهان عثمانی به عنوان باغهای اختصاصی مورد استفاده قرار میگرفت. نام بیگلر بیگی در قرن شانزدهم از واقع شدن کوشک عثمانلی بیگلر بیگی محمت پاشا در این منطقه ، نشات میگیرد. بیگلر بیگی در دوره های گوناگون همواره توجه پادشاهان عثمانی را به خود جلب کرده است. احداث ویلاها و قصرها این منطقه را مرکز کنار دریا تبدیل ساخته است. با ساخت قصر چوبی از سوی سلطان محمود دوم در سال ۱۸۲۹ شکل این منطقه تغییر کرد. قصر بیگلر بیگی امروزی که در بین سالهای ۱۸٦٥-۱۸٦۱ از سوی سلطان عبد العزیز ساخته شده است، به جای قصر چوبی ساحلی که دچار آتش سوزی شد ساخته شده است.معمار این اثر، سارکیس بایلان یکی از چهره های معروف آن دوران میباشد. این قصر اکثرا در ماههای تابستان و به عنوان مکانی برای پذیرایی از روسای دولتهای خارجی مورد استفاده قرار میگرفت. لازم به ذکر است، سلطان عبد الحمید دوم روزهای آخر عمر خود را در این قصر سپری کرده و در همین جا درگذشته است.

قصر بیگلر بیگی در بخش آسیایی تنگه بسفر و واقع شده و با موقعیت ویژه اش، خصوصیاتی متفاوت از دیگر قصرها از خود نشان میدهد. باغهایی که به شکل دیوار به سمت دامنه ها گسترش یافته است و به همبن دلیل نام " باغچه های دیواری" بدان داده شده است، با کوشکها و استخری که از از قصرهای قدیمی به جای مانده است، جلب دقت میکند. کوشک زردی که در اطراف این استخر جای میگیرد، کوشک آخور که محل نگهداری از اسبان سلطنتی بود و کوشک مرمر به جای مانده از قصرهای قدیمی، از جمله آثار معماری است که امروزه نیز حائز اهمیت میباشد. قصر بیگلر بیگی در دوره ای ساخته شده که روابط مستحکمی ما بین عثمانی و جهان غرب وجود داشته است. یکی از جالب توجه ترین بخشهای این قصر وجود تونل تاریخی ای است که از زیر باغچه های دیواری میگذرد. در سنگ نوشته های موجود در وسط این تونل ، نام سلطان محمود دوم و اطلاعاتی در رابطه با تاریخ ساخت این اثر نوشته شده است. این تونل هم به ادامه عبور و مرور در راه ساحلی یاری کرده و هم آن سوی دیوارهای بلند را با باغچه ها پیوند میدهد.

در حالی که در معماری داخلی و خارجی ساختمان، ترکیبی از مدلهای غربی و شرقی به کار رفته است، سلطان عبدالعزیز، ماسون بیگ نقاش را برای تزئین اتاقها وبرخی دیگر از بخشهای قصر، توسط قلمهای براق مامور نمود. قصر جدید که مساحت بزرگی نداشت، متشکل از بناهای مهم بود. برای ساخت و رفع نیازهای ساختمان، مبالغ هنگفتی خرج شده و برای روشنایی آن، از تکنیک تولید انرژی برق با گاز به دست آمده از زغال سنگ، که یکی از بهترین تکنیکهای آن دوران بود، استفاده شد و بدین منظور یک گازخانه در داخل قصر تاسیس گردید. بعدها به دلیل افزونی گاز تولید شده در این گازخانه، به انتشار روشنایی درخیابانها نیز آغاز گردید.

ساختمان اصلی قصر بیگلر بیگی نیز از معماری غربی قرن نوزدهم تاثیر پذیرفته است. در این ساختمان اسلوب معماری یونان، روم، رنسانس و باروک به چشم می خورد. این خطوط غربی که در خارج از ساختمان دیده می شود، در داخل ساختمان، به شکل منازل ترک، با طرحها و تزئینات سنتی در آمده است. نقشه قصر، همانند معماری منازل ترک، از اتاقهایی که به دلیل موارد استفاده، به یک راهروی میانی راه دارند، تشکیل یافته است. قصر، از دو بخش اصلی حرم و تالار سلام تشکیل یافته است. تالار سلام، از نظر اشیا و تزئینات، نسبت به حرم غنی تر میباشد. قصر بیگلر بیگی که شامل سه طبقه و دارای ۳ ورودی، ٦ سالن و ۲٦ اتاق است. این قصر به عنوان محلی برای قشلاق در نظر گرفته شده بود. برای ایجاد خنکی ، استخرهایی در داخل قصر ساخته شده است. و همچنین به دلیل اینکه این قصر برای قشلاق استفاده می شده است، هیچگونه سیستم حرارتی در آن به چشم نمی خورد. در این قصر، بر خلاف دیگر قصرها، شومینه های مجلل نیز دیده نمیشود.

مبلمان قصر برای جلوگیری از تخریب شدن به دلیل رطوبت و گرما، با حصیرهایی که از مصر آورده شده بود، پوشیده شده است. فرشها و گلیمهای با ابعاد بزرگ، از منطقه هرک، که صاحب مشهورترین قالیهای ترکیه میباشد، لوسترهای کریستال بوهمیا ، ساعتهای فرانسوی، گلدانهای چینی، ژاپنی و فرانسوی، تعدادی از اثار هنری قصر میباشند.

قصر بیگلر بیگی به عنوان قصر قشلاقی آن دوران، در میان آثار تاریخی و فرهنگی بوغازایچی، دارای جایگاه ویژه ای میباشد. این قصر که به همراه تعمیرات انجام شده، ارزشمندتر شده است، در روزهای خاصی، به عنوان موزه برای بازدید عموم باز میشود. این قصر به همراه کافه ها و غرفه های فروشی که در حیاط و داخل تونل تاریخی اش، تشکیل یافته است، به عنوان قصرموزه ای، در سطح معاصر، خدمات ارائه می دهد.

این قصر در دعوتهای ملی و بین المللی نیز مورد استفاده قرار میگیرد. بدین ترتیب اتمسفر قصر سنتی، به انسانهای امروزی، شناسانده می شود.

اگر شب هنگام در بوغازایچی که همچون گردنبندی براق دیده میشود، از سمت روملی به بخش آسیایی استانبول نگاه کنید،قصر روشنایی شده را با تمام زیبایی اش خواهید دید.

قصر بیگلربیگی و تونل جالبش، یکی از مثالهای زیبای آثار فرهنگی و هنری در بخش آناتولی میباشد.