Törkiyädä törki dönya teatr könnäre uzdı

Törki dönya xäbärläre 21

Törkiyädä törki dönya teatr könnäre uzdı

 Azärbaycan

Azärbaycan başqalası Baqıda 4 nçe İslami teläktäşlek uyınnarı uzğan.

50 dän kübräk möselman ildän 3 meňnän kübräk sportçı qatnaşında uzğan İslami teläktäşlek uyınnarında 21 sport törendä bäygelär ütkärelgän.

Älege uyınnarda 325 Azärbaycan sportçısı qatnaqan. Törkiyä 345 keşe belän yarışlarda qatnaşuçı iň zur wäkillek buldı.

5 nçe İslami teläktäşlek uyınnarı 2021 nçe yılda Törkiyädä uzaçaq.

Törkiyä ilbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan Baqıda uzğan 4 nçe İslami teläktäşlek uyınnarında altın medal’ qazanğan sportçılarnı täbrik itep alarğa qotlaw telegramması cibärde.

 

 

Xäzär diňgeze buyı illär wäkilläre Aşxabadta cıyılğan. Törekmänstan tışqı êşlär ministrlığı binasında uzğan cıyılışta Rusiya Federaŝiyäse, Törekmänstan, Azärbaycan,Qazaqstan, İran tışqı êşlär häm transport ministrlıqları räsmi zatları belän belgeçlär qatnaşqan. Cıyılışta Xäzär illäreneň transport tarmağında xezmättäşlekne nığıtu häm Xazär diňgezendä xalıqara tranzit transportı xaqında süz barğan.

2014 nçe yılnıň sentyabr’ ayında Rusiyäneň Ästerxan qalasında uzğan Xäzär däwlätläre başlıqlarınıň 4 nçe yuğarı däräcäle oçraşuında Törekmänstan däwlät başlığı Gurbanguli Bärdimöxämmädov  säwdä häm iqtisad xezmättäşlegen üz êçenä aluçı kileşü proyektı täq’dim itkän häm bu proyekt östendä êşläw qararı qabul itelgän bula. Älege kileşü proyektı Xäzär diňgezenä yarı bulğan däwlätlär arasında säwdä häm iqtisadi xezmättäşlekne üsterüne maqsat itep quya. 

Bu cıyılışta wäkilleklär ayıruça “Xäzär diňgezendä transport xezmättäşlege” isemle kileşü proyektı östendä êş alıp barğan. Törekmänstan tışqı êşlär ministrlığı beldergänçä, kileşü proyektınıň çirattağı Xäzär däwlät başlıqları yuğarı däräcäle oçraşuına ölgertü maqsat itep quyılğan häm söyläşülärdä kileşü täêmin itü däräcäsenä kilengän.

Törkiyä

 

15-20 nçe may könnärendä Märsin şahär xakimiyäte Törki dönya teatr könnäre ütkärde. Çara Qırğızstan akademiya häm drama teatrınıň “Dädä Korkut” äsäre belän başlandı. Törki dönya teatr könnäreneň açılış tantanasında Märsin şähär xakimiyäte başlığı Burhanettin Kocamaz,vilayät’ idaräse başlıq urınbasarı Söläyman Däniz, Qırğızstan Cömhüriyäteneň Änkaradağı tulı wäqalätle ilçese İbragim Cunusov,TÜRKSOY ğomum särqätibe Düsän Kaseinov, TURKSOYdağı Qırğızstan wäkile Kocogeldi Kuluev, TÜRKAVnıň Märsin bülege başlığı Mostafa Täkäräk, Qırğızstan akademiya häm drama teatrı törkem citäkçese Kayrat İmanaliyev belän törle illärdän älege çarada qatnaşu öçe şähärgä kilgän teatr törkemnäre häm küp sanda watandaş qatnaştı.


Törki mädäniyatnı kiläse buınnarğa citkerü häm törki dönya teatrların Märsin xalqına kürsätü maqsatı belän oyıştırılğan çaranıň tanışu cıyılışı da uzdı. Cıyılış aldınnan Cömhüriyät mäydanında Törkiyä milli gimnı yaňğırağannan soň Atatörek häykälenä çäçäklär salındı.

Märsin şähär xakimiyäte başlığı Burhanettin Kocamaz qunaqlar belän tanışu cıyılışında yasağan çığışında tübändägelärne citkerde: “Bez bezdän soňğı buınnar törek telen yäşätsen, bergälekne nığıtsın , ber-bersen yaqınnan tanu forsatına iyä bulsın , iň möhime - milli üzaňın saqlasın dip tırışabız.
Bu çaranı yıllar buyı Tarsusta ütkärä idek. Xäzer isä Märsindä uzdırabız. Bezneň töp maqsatıbız – mädäni qimmätlärne kiläçäk buyınnarğa ireşterü”.

Märsin şähär xakimiyäte başlığınıň çığışınnan soň TÜRKSOY ğomum särqätibe Düsän Kaseinov süz aldı. Kaseinov xakimiyät başlığına älege çaranı oyıştırudağı tırışlıqları öçen räxmät äytte. Qırğızstan Cömhüriyäteneň Änkaradağı tulı wäqalätle ilçese İbragim Cunusov mondıy küňelle çarada qatnaşudan bik qanäğät’ buluın belderde.
Qırğızstan akademiya häm drama teatrı törkeme citäkçese Kayrat İmanaliyev da biredä çığış yasap üzläre belän alıp büläklärne Märsin şähär xakimiyäte başlığı Burhanettin Kocamazğa tapşırdı.

Ber atna däwamında Qırğızstan, Süriyä, Gagauz, Kipr, Ğiraq häm İran teatr törkemnäre şähärdä çığış yasadı.

 

Üzbäkstan

Üzbäkstan ilbaşı Şäwkät Mirziyayev Qıtay säfäre qısasında ike il arasında 23 milliard dollar külämendä xezmättäşlek kileşüenä imza salınuın citkergän.

Üzbäkstan ilbaşı idaräseneň matbuğat ofisı beldergänçä, ilbaşı Mirziyayev 11-15 may könnärendä Qıtayğa yasağan räsmi säfäre qısasında  Üzbäkstan – Qıtay xökümätlär arası xezmättäşlek komitetı räistäşe Mıng Ciencu,Qıtay milli xalıq  kongressınıň daimi komitetı başlığı Cang Dıciang,prem’yer-ministr Li Kıçiang häm Qıtay däwlät başlığı Şi Cinping belän söyläşülär ütkärgän.

Şäwkät Miriziyayev Qıtay êşmäkärläre belän oçraşqan häm ike yaqlı mönäsäbätlärne tağın da üsterü mäs’äläläre qaralğan. İke il arasında ênergetika, asqorma, transport, tözeleş, tekstil’, bank, awıl xucalığı tarmaqlarında xezmättäşlekne küzdä totuçı tuplam miq’darı 23 milliard dollarğa citkän 100dän kübräk kileşü imzalanğan. Üzbäkstan belän Qıtay arasında yuğarı däräcäle xezmättäşlek komitetı buldıru öçen kileşü täêmin itelgän.  

Üzbäkstanda 700 dän kübräk Qıtay kapitallı êşxanä bar, uzğan yıl ike il arasındağı tışqı säwdä küläme 4 milliard 200 million dollar täşkil itkän.

 

Törekmänstan

Törekmänstanda här yıl 18 nçe mayda Töp Qanunnı qabul itü köne bilgeläp ütelä häm törekmän şağire Mahdumkulu istälegenä şiğır’ bäyräme ütkärelä.

Törekmänstan çığanaqlarına kürä, 1724 -1807 nçe yıllarda yäşägän Mahdumkulu Firaki barı tik Törekmänstanda ğına tügel, barlıq Urta Aziyada tanılğan, xörmät belän iskä alınğan xalıq şağire häm fälsäfäçe.

Törekmännär Mahdumkulu Firakinı möhim mädäniyat xäzinäse häm törekmän ädäbiyatınıň nigez taşı itep kürä häm ildä här yıl anıň istälegenä  “Mahdumkulu Firaki şiğır’ köne” iseme astında iskä alu çarası ütkärelä.

Räsmi qotlaw programması belän bergä universitetlar häm urta mäktäplärdä “Mahdumkulu Firaki şiğır’ köne” çaraları uzğan. Älege çaralarda şağir’neň şiğrläreneň nigä bu xätle yaratıluı xaqında çığışlar yasalğan , uquçılar anıň şiğır’lären söylägän. 

 

 

Tatarstan

Ağımdağı yılnıň berençe çiregendä Tatarstan Cömhüriyäte iq’tisadı 4,2% qa üste. Sänäğät ’citeşterü indeksı isä 4,7%qa arttı. Älege kürsätkeçlär uzğan yılnıň şul uq däwerendä 2,5% häm 3,5% ide.

Tatarstan Cömhüriyäte  ilbaşı Röstäm Miňnexanov älege kürsätkeçlärdän qanäğät’ buluın belderep, finans diŝiplinasın saqlaw kiräklegenä basım yasadı.

Miňnexanov 8 milliard 800 million sum külämendäge byudjet defiŝitın beterü öçen bäyläneşle ministrlıqlarğa häm oyışmalarğa wazıyfa tapşıruın citkerde.

Tatarstan finanslar idaräse citäkçese Marat Säyfullin ağımdağı yılnıň berençe çiregendä fizik zatlardan cıyılğan salımnarnıň 1 milliard 100 million sumğa citüen belderde.

 

 



Bäyläneşle xäbärlär