Jurnalist Cämal Qaşıqçı cinayäte

Kön tärtibe 43

Jurnalist Cämal Qaşıqçı cinayäte

Kön tärtibe 43

 

 “Kön tärtibe” yazmasınıñ bügenge çığarılışında säyӓsӓt, iq’tisad hӓm ictimaği tikşerenülӓr waqıfı SETA tikşerenüçese, yazuçı Can Acunnıň 2 nçe oktyabr’dä Soğud Ğaräbstanınıñ İstanbuldağı baş konsullığında üterelgän jurnalist Cämal Qaşıqçı cinayäte  xaqında añlatmasın täq’dim itäbez.

 

                2 nçe oktyabr’dä räsmi êşlär öçen Soğud Ğaräbstanınıñ İstanbuldağı konsullığına kilgän „Vaşington Post“ gazetına mäqalälär yazuçı jurnalist Cämal Qaşıqçınıñ konsullıqtan kire çıqmawınnan soñ yäräşelgäne Haticä Cängiz Törkiyä räsmi zatlarına bu xaqta belderde häm Qaşıqçını tabu öçen kiñ qırlı tikşerü başlatıldı.

Dönya matbuğatı yaqınnan küzätep barğan Qaşıqçı waqıyğasında Törkiyä räsmi zatlarınıñ yaña dälillärne matbuğat belän urtaqlaşuınnan soñ Soğud Ğaräbstanı Qaşıqçığa närsä buluı turındağı belderülären üzgärtergä mäcbür buldı. Baştaraq Qaşıqçınıñ konsullıqtan çığuın däğ’wa itkän Soğud Ğaräbstanı ,kamera küreneşläre bulmawın alğa sörep, Qaşıqçınıñ konsullıqtan çığuın kürsätüçe küreneşlärne cämäğät‘çelek belän urtaqlaşmadı.

İstanbulğa kilgän 15 keşelek cinayät‘ törkemen turist bularaq kürsätkän Soğud Ğaräbstanı citäkçelege soñınnan cinayät’ne qabul itep 15 keşe belän bergä Soğud Ğaräbstanı konsullığında wazıyfa başqarğan 3 keşene Qaşıqçı waqıyğası belän bäyle saq astına aldı. Törkiyä ilbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğannıñ Soğud Ğarabstanı patşası Sälman belän telefonnan söyläşülärennän soñ Soğud Ğaräbstanı Qaşıqçınıñ konsullıqta kilep çıqqan tawış -ğawğa, cäncalda yalğış qına  üterelüen däğ’wa itsä dä ,Törkiyä räsmi zatları cämäğat’çelek belän urtaqlaşqan Qaşıqçı  dublyerın çağıldıruçı küreneşlär häm başqa faktlar nigezendä Qaşıqçı cinayäteneñ planlaştırılğan üterü buluı tağın da tögäl bilgele buldı.

 

Soğud Ğaräbstanı başta cinayät’ne kire qaqtı. Haticä Cängizneñ konsullıq qarşında yäräşelgäne Qaşıqçını kötüe häm berazdan iminlek räsmi zatların kisätüe, annan soñ küzläw oyışması êşçänlekläre näticäsendä cinayät‘ belän bäyle möhim dälillär tabıldı.Soğud Ğaräbstanı ozaq waqıt inqyar‘ itte, fäqät‘ Törkiyäneñ barışnı idarä itü säläte häm monı dönya mediası belän urtaqlaşuınnan kilep tuğan basım belän Soğud Ğaräbstanı totışın üzgärtä başladı.

Başta inqar‘ itkän waqıyğanı al’ternativ sśenariylar uylap çığarıp idarä itärgä tırıştılar. Fäqät‘ xäzerge söylänülären dä Törkiyä häm dönya cämäğät‘çelege qabul itmäde. Törkiyä ilbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğannıñ üz çığışında citkergän mäğ’lümatlar bu cinayät‘neñ aldan planlaştırılğan buluın bik açıq kürsätte.

İstanbuldağı Soğud Ğaräbstanı räsmi zatınıñ cinayätt’tän êlek Riyadqa kitep êşlärne planlaştıruı, 15 keşelek törkemneñ İstanbulğa kilüe ,Yalova häm Belgrad urmannarına barıp küzätü başqaruları,15 keşelek törkemdä cinayat‘ êkspertizası belgeçeneñ dä buluın Törkiyä  dälillär belän isbatladı. Törkiyäneñ dälilläre belän Soğud Ğaräbstanı uylap çığarğan sśenariy ber-bersenä qapma –qarşı.

 

Soğud Ğaräbstanına qarata basım arta barğan sayın il citäkçelege fikeren üzgärtä. Soğud Ğäräbstanı cähätennän töp mäs’älä – Möxämmäd bin Sälmänne barış häm cawaplılıqtan çittä totu. Törkiyä dä monı kürgängä kürä ilbaşı Ärdoğan üz çığışında patşa Sälman belän Möxämmäd bin Sälmannı bäyläneşsez itep kürsätte .

 

Soğud Ğaräbstanı çığanaqlarına kürä ,Qaşıqçı waqıyğasınnan êlek tä Möxämmäd Bin Sälman Cämal Qaşıqçını kürä almawı belän belenä ide. Qaşıqçınıñ awızın qaplaw öçen êlegräk tä kereşülär bulğan.  Soğud Ğaräbstanı küzläw oyışması başlığı Asiri Cämal Qaşıqçı belän söyläşüendä anı ilgä kire qaytırğa künderergä tırışqan.

 

Törkiyäneñ barışnı strategik räweştä alıp baruı näticäsendä Soğud Ğaräbstanına qarata xalıqara basım barlıqqa kilde. Amerika Quşma Ştatlarında ayıruça Aq Yort Möxämmäd Bin Sälmannı waqıyğadan çittä totarğa tırışqanda Amerika senatınıñ totışı häm Törkiyä qulındağı älegä açıqlanmağan dälillär belän bergä Möxämmäd bin Sälman öçen qırşaw taraya bara.Tramp patşa Sälmannıñ ğayepsez buluına ışanuın beldergännän soñ  „Andağı här närsäne xäzerge waqıtta täxet varisı idarä itä. Ägär beräw kitärgä tiyeş ikän ul da täxet varisıdır“ dide.

 

Kiläçäktä Törkiyäneñ yaña dälillär tabuı häm üz qulında bulıp ta cämäğät‘çelek belän urtaqlaşmağan dälillärne urtaqlaşqannan soñ Soğud Ğaräbstanı täxet varisı poziśiyäsenä qurqınıç yanarğa mömkin. Soğud Ğaräbstanı patşalıq ğailäse êçendä köçen ätise patşa Sälmannan häm çit illärdän alğan yaqlaw belän nığıtqan Möxämmäd bin Sälman ätiseneñ dä, çit illärdäge xuplawçılarınıñ da yaqlawın yuğaltu aldında tora.

 

 



Bäyläneşle xäbärlär