Törkiyäneñ milli kamikadze Keşesez hawa apparatları (KHA)

Saqlanuda milli proyektlar 3

Törkiyäneñ milli kamikadze Keşesez hawa apparatları (KHA)

Törkiyä soñğı yıllarda saqlanu sänäğatendä çığarğan yaña milli êşlänmälär belän iğ’tibarnı cälep itä. Kinematografiyädä hawadan töşerü kamerasın taşuçı dronnar xäzer bik küp tarmaqta qullanıla. Mäsälän, terrorçılıq belän köräştä. Bu mäydanda möhim östenlek birüçe dronnar yäisä KHAlarnı cirle mömkinleklär belän çığarabız. Törkiyä terrorçılıq belän köräş öçen intixar dronnarın AQŞtan satıp alırğa telägän ide. Ämma Amerika birmäde. Anıñ terrorçılıq belän köräştä strategik urtağı sanaluçı ilgä bu êşlänmälärne satmawı aptırata. Bu wäzğıyät’ne ilebez forsatqa äwerelderde häm cirle dronnarnı çığarıp qullana başladı. Törkiyä milli êişänmälärne üz kadrları belän seriyä bularaq çığara başladı.  Xätta alarnı alu öçen törle illärdän taläplär kilä. Bu Törkiyäneñ älege eştä alga kitüeneñ kürsätkeçe. Ul dön’yada bu tör “kamikadze KHA” yasıy belüçe 3 däwlättän berse.     

Törkiyä keşesez hawa apparatları texnologiyäsendä möhim däräcägä ireşte.  İlneñ küktäge yaña ğaskärläre bularaq ataluçı “kamikadze qorallı KHAlar” küpläp çığarıla başladı. Alarnı iminlek köçläre qullana inde.

Saqlanu texnologiyäläre injenerlıq häm säwdä şirkäte tarafınnan milli qoral bularaq proyektlanıp çığarıluçı 3 KHAğa tuqtalıp ütik.  Bolar - ALPAGU, KARGU häm TOGAN. Saqlanu texnologiyäläre injenerlıq häm säwdä şirkäte - Törkiyä qorallı köçläre häm Saqlanu sänäğate idaräsendäge sistema injenerlığı, texnik xezmät, proyektlaw, texnologiyä transferı şikelle êşlärne ğamälgä aşıru maqsatı belän Saqlanu sänäğate başqarma komitetı qararı nigezendä tözelgän oyışma.

Törkiyäneñ täwge kamikadze häm küzläw KHAları 2017nçe yılnıñ noyabr’ ayınnan başlap Maxsus köçlär komandalığı häm Diñgez ğaskärläre komandalığına tapşırıla başladı. Milli kamikadze keşesez hawa apparatı Kargu Afrindağı “Zäytün botağı” xäräkätendä qullanılğan ide. Bersendä Kargu 5 keşelek terrorçılar törkeme artınnan barıp, alarğa iñ yaqın bulğan noqtada şartladı häm bişesen dä täêsirsez xälgä kiterde. Anın yärdämendä maxsus quätlär PKKlılarnı 5 kilometr yıraqlıqta torıp yuqqa çığardı. Kargular Afrinnan soñ Kandildäge terrorçılarnıñ qurqınıç töşenä äwerelde.   

 

ALPAGU (Avtonom taktik atuçı xäräkätsez qanatlı KHA)

Milli dronnar bügen assimetrik suğış häm terror belän köräş operaśiyälärendä iñ köçle qarşılıq çaralarıdır. ALPAGUnıñ mäg’näse - berüze doşmanğa höcüm itüçe yeget. Anı ber xärbi yörtä ala. Alpagu maqsatlarnı tabıp doşman berämleklären täêsirsez xälgä kiterü êşen başqara.

Çığaruçı şirkät beldergänçä, qayber texnik üzençälekläre bolar: tikşerenü, küzätü häm keçkenä yanawlarnı täêsirsez xälgä kiterü öçen qullanıluçı KHA. Alpagu tik toruçı yäisä xäräkätlänüçe tämeklärgä qarşı näticäle.  

 

KARGU (Avtonom äylänüçe qanatlı atuçı KHA)

Kargunıñ mäğ’näse “taw başındağı küzätü qalançası” yäisä “qarçığa”. Şul uq waqıtta, “äylänüçe qanatlı kamikadze qorallı dron” dip tä yörtelä. Ul avtonom da, yıraqtan idarä belän dä êşli ala. Sistema “Atuçı äylänüçe qanatlı KHA” häm “Cirdän idarä bloğı”nıñ komponentlarınnan tora.

Kargu köndez dä, kiç tä operaśiyälärdä qatnaşa ala häm êşen berdäy unışlı başqara.  Ul törle qoral belän ut açırğa mömkin. Şulay uq, xäräkät itüçe maqsatnı êzärlekläwdä qullanıla. Üz-üzen yuqqa çığaru sälätennän tış, bilgelängän biyeklektä yuqqa çığara ala.

TOGAN (Avtonom äylänüçe qanatlı tikşerenü KHA sisteması)

 

Togan üzeneñ isemen kisken küzläre belän centekle küzätü yasıy aluçı, köçle qanatları belän hawanı kisüçe qoş törennän alğan. Ul ğomum maqsatlı tikşerenü häm küzätü êşlärendä qullanu öçen uylanılğan. İñ iğtibarğa layıq üzençäleklärennän başqarılası êşlärne planlaştıru, avtonom intellekt häm xäräkät säläte. Ul avtonom yäisä yıraqtan idarä itelä. Anı taşu häm êşlätü öçen ber keşe citärlek.  

Bu milli keşesez hawa apparatları terrorçılarğa qaçu mömkinlege birmi. Terrorçılarnı iñ keçkenä tişeklärdän kerep täêsirsez xälgä kiterä alalar.  Alpagu häm Kargu 1 minuttan da qısqa waqıt êçendä äzerlänep oçırıla. Alar öslärendä qoral yörtä ala. Şulay uq, maqsatqa taba 120-140 kilometr tizlek belän oçuların da äytep ütärgä kiräk. Öslärendäge qoral 20 kvadrat metrlı mäydandağı barlıq maqsatlarnı yuqqa çığara. Törkiyä üze citeştergän bu milli êşlänmälär belän barlıq terrorçılarnıñ qotın oçırunı däwam itä.

Törkiyä Xärb-Êş hönärçelek berlege mäğarif bülege mödire Tarkan Zängin

 



Bäyläneşle xäbärlär