نگاه سیاست خارجی ترکیه: روابط مستحکم ترکیه و قزاقستان

روابط ترکیه و قزاقستان در سال 2018 وارد 26 مین سالگرد خود شده است.

نگاه سیاست خارجی ترکیه: روابط مستحکم ترکیه و قزاقستان

برنامه این هفته که به قلم دکتر جمیل دوغاچ ایپک نوشته شده به روابط ترکیه و قزاقستان اختصاص دارد.

چنانچکه گفته شد روابط ترکیه و قزاقستان در سال 2018 میلادی وارد 26 مین سالگرد خود شده است. در تاریخ 2 مارس 1992 جمهوری قزاقستان استقلال خود را اعلام کرد. فقط چند دقیقه پس از این اعلام استقلال، جمهوری ترکیه به عنوان اولین کشور، استقلال قزاقستان را به رسمیت شناخت. تاکنون بین ترکیه و قزاقستان توافقنامه های متعددی امضاء شده است. همراه با ارتقاء سطح روابط سیاسی میان قزاقستان و ترکیه، قزاقستان در اوراسیا، تبدیل به مهمترین شریک سیاسی و اقتصادی ترکیه شده است. در روابط قزاقستان و ترکیه به ویژه در سالهای اخیر تحرک قابل ملاحظه ای مشاهده می شود. در این خصوص فعالتر شدن قزاقستان در سیاست خارجی و عضویت موقت در شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز موثر بوده است.

وجود نهادها و سازمانهای بین المللی چون شورای ترک که مقر اصلی آن در ترکیه است، مجمع پارلمنترهای کشورهای ترک که مقر آن در آذربایجان است، آکادمی بین المللی ترک که مقر آن درقزاقستان است و همچنین تورکسوی که مقر اصلی آن در ترکیه است در تعیین چهارچوب روابط میان ترکیه و قزاقستان از نقشی اصلی برخوردار بوده است. انتظار می رود که سطح روابط دو کشور در دوره های آتی در زمینه های آموزشی نیز افزایش یابد. به ویژه گشوده شدن مجتمعهای دانشگاهی در شهرهای آلماتی و‌ آستانه برای دانشگاه احمد یسوی که دانشگاهی ترکیه ای وقزاقستانی است مفید خواهد بود و امکان جذب دانشجویان مستعد را فراهم خواهد کرد.

نورسلطان نظربایف، رئیس جمهور قزاقستان در دید جمهوری ترکیه دارای جایگاه بزرگی است. ترکیه ضمن تحسین تلاشهای نظربایف برای همکاری دولتهای ترک همواره از وی با عناوینی چون ریش سفید و رهبر حکیم  جهان ترک یاد می کند. در آنکارا مجسمه ای برازنده از نظربایف نصب شده است.

اهداف قزاقستان و ترکیه برای مسائل جهانی و منطقه ای یکسان هستند. رویکرد آنها در سازمانهای بین المللی نیز یکسان است. وضعیت روابط میان دو کشور در سال 2009 توسط پیمان همکاریهای استراتژیک که در سفر نظربایف به ترکیه امضاء شد مشخص گردیده است. بنابراین، روابط میان دو کشور برادر به سطح «مشارکت استراتژیک» ارتقاء یافته است.

در جغرافیای اوراسیا، قزاقستان نقش یک پل طبیعی را بین شرق و غرب ایفا می کند . در طول 26 سال گذشته درآمد سرانه در قزاقستان، از 700 دلار به 14 هزار دلار رسیده است. در قزاقستان 1225 نوع ماده معدنی و 493 ذخیره معدنی وجود دارد و این کشور از نظر ذخایر گاز طبیعی در میان 12 کشور نخست و از نظر ذخایر نفتی نیز در میان 13 کشور اول جهان قرار دارد.

روابط نظامی قوی و همکاری مهمی در زمینه تجهیزات نظامی بین قزاقستان و ترکیه وجود دارد. ترکیه، در تعلیم نیروهای مسلح قزاقستان و تربیت افسران قزاق  کمک بزرگی ارایه می دهد. شرکت های پیشرو ترکیه در صنایع دفاعی، در توسعه این صنایع در قزاقستان نیز در تلاشند. افتتاح کارخانه "قزاقستان-آسلسان" نیز به عنوان گام مهمی در زمینه روابط نظامی میان دو کشور مشاهده می شود.

روابط تجاری بین قزاقستان و ترکیه که با چند میلیون دلار شروع شده بود امروز به حدود 4 میلیارد دلار رسیده است. البته این کافی نیست. نخستین هدف این دو کشور، دستیابی به تجارتی 10 میلیارد دلاری است. یکی از بزرگترین موانع در مقابل این هدف، عدم وجود راه زمینی بین قزاقستان و ترکیه است. زمانی که راه های جایگزین و ایده هایی که برای حل این مساله برنامه ریزی شده اند، به تصویب برسد، روابط تجاری بیش از پیش گسترش خواهد یافت.

به عنوان نتیجه، قزاقستان و ترکیه دو کشور اما یک ملت هستند. هم اینک و در این جایگاه،  رجب طیب اردوغان و نورسلطان نظربایف بختهای بزرگی برای هر دو کشور و برای جهان ترک هستند. اردوغان و نظربایف هر دو از درون مردم آمده و مشکلات مردم را تجربه کرده اند . همین ویژگی سبب شده تا آن دو نیازها و انتظارات جهان ترک را به خوبی بدانند و برای حل مسائل موجود پیشنهادهای موثری ارایه کنند.

دوستی میان ترکیه و قزاقستان، قدرت خود را از روابط تاریخی و فرهنگی مشترک می گیرد. وقتی که هزاران سال پیشینه تاریخی ملت ترک را در برابر دیدگان خود قرار می دهیم این 26 سال در حد زمان یک چشمک زدن می ماند. با این وجود، هر دو کشور در این 26 سال موفقیت های بزرگی کسب کردند. بی تردید بر اساس منافع و احترام متقابل، روابط میان دو کشور در دوره آینده نیز بیش از پیش تقویت خواهد شد.



خبرهای مرتبط