امتیازات و سختی های استفاده از پول ملی یعنی سیستم معاوضه پول در تجارت جهانی

در تجارت با پول ملی که از آن به سیستم معاوضه پول نیز تعبیر می شود، هماهنگی سازمانهای مالی اعتباری کشورها با یکدیگر و اثربخشی بانکهای مرکزی نقش بسیار مهمی دارد

امتیازات و سختی های استفاده از پول ملی یعنی سیستم معاوضه پول در تجارت جهانی

تحولات رخ داده در کشورهای اروپایی، وجود جنگ در خاورمیانه، انتخاب ترامپ بعنوان رییس جمهور ایالات متحده، تصمیم بانک مرکزی آمریکا مبنی بر افزایش نرخ بهره ها و سایر اقدامات سوداگرانه بر اقتصاد جهان تاثیر منفی داشته است. در سایه این تحولات بر ارزش دلار که واحد پول ذخیره ای جهان می باشد، افزوده شده و تمامی پولهای محلی در برابر دلار ارزش خود را از دست داده اند. بویژه واحد پولی کشورهای در حال رشد بیشترین تاثیر را از این امر پذیرفته است.

این موقعیت جدید که در نتیجه ی تمامی فاکتورهای سیاسی و اقتصادی بوجود آمده، سبب گردیده است تا ارزش واحد پولی کشورهای در حال رشد در برابر دلار همچنان در حال کاهش باشد. حتی لیره ترک که در حال رشد و توسعه بود، یکی از واحدهای پولی است که از ارزش آن در برابر دلار کاسته می شود.

کاسته شدن از ارزش لیره ترک و واحد پولی سایر کشورهای در حال رشد بر هزینه های تجارت خارجی نیز تاثیری بسیار منفی دارد. بدین دلیل بار دیگر این موضوع مطرح شد که به جای استفاده از دلار در تجارت خارجی، هر کدام از کشورها با واحدهای پولی خود معاملات تجاری را انجام دهند. در تجارت با پول ملی که از آن به سیستم معاوضه پول نیز تعبیر می شود، هماهنگی سازمانهای مالی اعتباری کشورها با یکدیگر و اثربخشی بانکهای مرکزی نقش بسیار مهمی دارد. معاوضه پول ملی دو کشوری که باهم تجارت انجام می دهند، از سوی موسسات مالی اعتباری و بویژه بانک مرکزی انجام می گیرد. 

استفاده از پول ملی در مبادلات تجاری بین دو کشور دارای امتیازات متفاوتی است که مهمترین آنها عبارتند از:   

  • کاهش هزینه های کاربری بانکی در تجارت خارجی به حداقل،
  • حذف ضررهای ناشی از انجام مبادلات تجاری با دلار،
  • افزایش سود بخش خصوصی در تجارت خارجی،
  • تقویت همکاریهای اقتصادی بین کشورهای در حال توسعه،
  • کاهش تهدیدها و تقویت پول ملی در برابر اقدامات احتکار گرانه،
  • کاستن از حساسیت در مقابل پولهایی که در موقعیت ذخیره ای هستند بویژه دلار.          

پس از اقدام به کودتای 15 جولای برخی محافل سعی دارند این بار از طریق اقتصادی بر ترکیه فشار وارد آورند. بدین دلیل نیز ترکیه برای رهایی از این تنگنا که بر اقتصاد ترکیه و لیره ترک تاثیر منفی دارد، در جستجوی آلترناتیوهای جدید در تجارت خارجی است. در این راستا نیز اظهارات رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه در راستای استفاده از پول ملی و تمایل اداره کنندگان اقتصاد کشور به استفاده از پول ملی در تجارت خارجی بعنوان تدبیری در برابر پایان دادن به کاهش ارزش لیره ترک در برابر دلار اتخاذ شد.  

گامهای برداشته شده در دوره های اخیر در راستای استفاده از پول ملی در تجارت با ایران، روسیه و چین در حمایت از این سیاست می باشد.  

وقتی ارقام واردات ترکیه را که سهم بسیار بزرگی در تجارت خارجی کشور دارند، بررسی می کنیم می بینیم که چین در رده اول قرار دارد. همچنین چین در تلاش است تا یوآن واحد پول ملی خود را تبدیل به پول بین المللی کند. توافق ترکیه و چین بر سر استفاده از واحدهای پول ملی و انعکاس این موضوع در تجارت خارجی سبب می گردد تا سیستم تجاری آلترناتیوی که لیره ترک نیز در آن به شکل رایج استفاده می شود، در دستور کار قرار گیرد.

وقتی به نیاز ترکیه به انرژی نگاه کرده و موضوع کسری تراز تجاری را بررسی می کنیم، روسیه بعنوان یکی از مهمترین شرکای تجاری جلب توجه می کند. استفاده از پول ملی در تجارت با روسیه باعث حذف تاثیرات منفی ناشی از تغییر نرخ ارز خواهد شد. کاهش هزینه واردات انرژی بر کسری تجاری نیز تاثیر مثبت خواهد گذاشت.

توافق با کشورهایی که شریک انرژی و تجاری ترکیه هستند و استفاده از سیستم معاوضه پول با این کشورها در مبادلات تجاری، از بروز هزینه های اضافی نیز خواهد کاست. هم اکنون در تجارت با ایران از پول ملی استفاده می شود و این امر می تواند الگویی در مبادلات تجاری با سایر کشورهای همسایه باشد. بدین ترتیب ترکیه با استفاده از موقعیت ویژه ای که در منطقه دارد، بر اهمیت و حجم تجارت با پول ملی خواهد افزود.

با افزوده شدن بر قدرت موسسات و نهادهای اقتصادی منطقه، بر اهمیت انجام مبادلات تجاری با پول محلی افزوده شده و کشورهای در حال رشد به سمت طرح و توسعه یک سیستم مالی اعتباری جدید رفته اند. بویژه پس از نشست کشورهای گروه 20 در چین و مطرح شدن موضوع انجام مبادلات خارجی با استفاده از پول محلی به رهبری ترکیه می تواند به عنوان تلاش در جهت تاسیس سیستم جدید مالی – اعتباری تعبیر شود.  

بطور خلاصه می توان گفت که استفاده از پول محلی در مبادلات جهانی از سویی باعث توسعه تجارت منطقه ای شده و از سوی دیگر سبب کاهش هزینه های ناشی از تغییر نرخ ارز می شود. در این چارچوب انتظار می رود ترند استفاده از پول محلی در مبادلات جهانی که کشورهای ترکیه، ایران، روسیه و چین در راس آن قرار دارند، با بوجود آوردن تاثیر دومینو باعث تاسیس یک سیستم جدید مالی اعتباری در تجارت جهانی شود. 



خبرهای مرتبط