تشکیل دولت در عراق و تاثیر آن بر مبارزه ترکیه با پ ک ک

به نظر می رسد که ترکیه بر دولت مرکزی عراق در جهت اقدام علیه منابع مالی پ ک ک و سازمان یافتن این تروریست ها در سنجار اعمال فشار خواهد کرد

تشکیل دولت در عراق و تاثیر آن بر مبارزه ترکیه با پ ک ک

با وجود گذشت چهار ماه از انتخابات عراق، هنوز هیچ دولتی در این کشور تاسیس نشده است. تلاش های احزاب سیاسی در عراق برای ایجاد ائتلاف ها و تاسیس دولت ادامه دارد. جنبش سائرون به رهبری مقتدی صدر که بیشترین آرا را در انتخابات به دست آورده است، اقدامات مهمی را برای تشکیل یک دولت انجام داد. جنبش سائرون به رهبری مقتدی صدر، حزب نصر به رهبری حیدر العبادی نخست وزیر عراق، حزب حکمت به رهبری عمار حکمت و ائتلاف وطنیه به رهبری ایاد علاوی اعلام کردند که ائتلافی را تشکیل دادند. همچنین برخی احزاب سنی و جنبش نسل جدید کرد نیز به این ائتلاف پیوستند. با این حال مجلس در جلسه دومی که برای تعیین کابینه دولت جدید عراق برگزار کرد، نتوانست به حد نصاب نمایندگان شرکت کننده دست یابد، بنابراین جلسه مجلس برای تعیین کابینه به 15 سپتامبر موکول شد.

نوری المالکی نخست وزیر سابق عراق و هادی عامری رهبر ائتلاف فتح نیز اعلام کرد که تشکیل ائتلاف داده اند. طبق قانون اساسی عراق، بزرگترین ائتلاف ایجاد شده، حق تاسیس دولت را دارد و ائتلافی که مقتدی صدر رهبر آن می باشد، بیشترین شانس پیروزی در تشکیل دولت جدید را دارد.   

بر اساس قانون اساسی عراق، رئیس اولین جلسه مجلس با هدف تاسیس دولت باید از بین سنی ها باشد. محمد الحلبوسی والی انبار، اسامه نجیفی معاون رئیس جمهور، محمد تمیم، رشید العضوی، احمد جبوری و طلال الزبایی از اسامی مشهور برای ریاست مجلس هستند. حزب دموکرات کردستان و حزب اتحادیه میهنی کردستان دو حزب بزرگ کردها هستند که تصمیم گرفتند در طول این روند مستقل باقی بمانند. بنابراین جلسات پارلمان را تحریم کرده و ترک نمودند.

روند تشکیل دولت در عراق تحت تاثیر معادلات داخلی و خارجی بسیاری قرار دارد. بسیاری از قشرهای مختلف عراق از نظر سیاسی، فرقه ای و قومی راه خود رااز یکدیگر جدا کرده اند. علاوه بر این، رقابت بین ایالات متحده آمریکا و ایران بر سیاست اعمالی در عراق بسیار تاثیر گذار است. نوری المالکی، نخست وزیر عراق و نیز ائتلاف فتح که توسط حشد الشعبی تاسیس شده هر دو تحت حمایت ایران هستند و هر دو از جایگاه ویژه ای در سیاست عراق برخوردار می باشند. همچنین ساختار نظامی حشد الشعبی، سبب می شود تا ائتلاف تحت حمایت ایران علاوه بر قدرت سیاسی از قدرت نظامی نیز برخوردار شود. ایران سعی دارد تا با تاسیس ساختاری مشابه حزب الله لبنان در عراق، نفوذ خود را در این کشور حفظ کرده و آن را تضمین نماید.

از سوی دیگر، ایالات متحده آمریکا در حال تلاش برای محدود کردن ایران در عراق است. تماسهای پی در پی برت مک گورک، نماینده ویژه ایالات متحده در مبارزه با داعش، در سیاست عراق و تلاش این کشور در جهت تاسیس دولت تاثیرگذار است. ادعا می گردد که تلاشهای برت مک گورک و دیدار وی با رهبران احزاب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان در ممانعت این احزاب از تاسیس ائتلاف با ایران موثر بوده است. ایالات متحده آمریکا، هر چند از ائتلاف چهارگانه عراق که از جنبش سائرون به رهبری مقتدی صدر، حزب نصر به رهبری حیدر العبادی نخست وزیر عراق، حزب حکمت به رهبری عمار حکمت و ائتلاف وطنیه به رهبری ایاد علاوی تشکیل شده، حمایت می کند، اما اظهارات مقتدی صدر در مخالفت با ایالات متحده نشان می دهد که این رابطه بدون مشکل نمی باشد.

یکی دیگر از عواملی که باعث اهمیت تشکیل دولت در عراق می شود، جنگ ترکیه علیه تروریسم است. با وجود سازماندهی پ ک ک در شمال عراق، نیروهای مسلح ترکیه به ترتیب عملیات در این جغرافیا ادامه داده و پایگاههای پ ک ک در این جغرافیا و نیز گذرگاههای متعلق به آن را تحت کنترل خود درمی آورد. علاوه بر این، در منطقه سنجار نیز علیه ساختارهای پ ک ک عملیات ویژه ای را ترتیب می دهند. چنانچه طی روزهای گذشته به اصطلاح فرمانده این سازمان تروریستی در منطقه، در نتیجه عملیات مشترک سازمان اطلاعات امنیت ملی و نیروهای مسلح ترکیه و با استفاده از پهپادها مورد هدف قرار گرفته و از قدرت عمل ساقط شد.

به طور خلاصه می توان گفت، تلاش ها برای تشکیل دولت در عراق بر تلاشهای ترکیه در مبارزه با تروریسم نیز تاثیر می گذارد. در صورت تاسیس هر چه زودتر دولت عراق، ترکیه می تواند از طریق همکاری با این دولت، دامنه عملیات خود علیه پ ک ک را گسترش دهد. همچنین به نظر می رسد که ترکیه بر دولت مرکزی عراق در جهت اقدام علیه منابع مالی پ ک ک و سازمان یافتن این تروریست ها در سنجار اعمال فشار خواهد کرد.

نویسنده: جان آجون نویسنده و محقق بنیاد تحقیقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی

مترجم: فریبا اوغوز



خبرهای مرتبط