نگاهی به سیاست خارجی ترکیه- روابط ترکیه و چین

47-امین سالگرد روابط دیپلماتیک بین ترکیه و جمهوری خلق چین گرامی داشته شد

نگاهی به سیاست خارجی ترکیه- روابط ترکیه و چین

چند روز قبل 47-امین سالگرد روابط دیپلماتیک بین ترکیه و جمهوری خلق چین گرامی داشته شد. در برنامه این هفته به آنالیز روابط بین ترکیه و چین خواهیم پرداخت.

ارزیابی های دکتر جمیل دوغاچ ایپک محقق بخش روابط بین الملل دانشگاه آتاترک را در این زمینه تقدیم حضورتان می کنیم.

روابط دیپلماتیک بین ترکیه و چین در سال 1971 آغاز شد. همکاری بین دو کشور از دهه 1980، که هر دو کشور وارد دوره توسعه اقتصادی و سیاسی شده بودند، تحرک پیدا کرد.

در سال 2010 بین ترکیه  و چین، عهدنامه همکاری استراتژیک به امضا رسید. روابط فیمابین که از سال 2010 به سطح "همکاری استراتژیک" ارتقا یافت، در دوره های اخیر با دیدارهای عالیرتبه دوجانبه بیشتر توسعه می یابد. ولی نمی توان گفت که روابط بین دو کشور در چارچوب یک برنامه استراتژیک به پیش می رود. روابط اقتصادی در حال توسعه بین ترکیه و چین، تاثیر مثبتی بر اقتصاد ترکیه دارد. ولی کسری تجارت خارجی ترکیه با چین هر ساله در حال افزایش است. واردات ترکیه از چین  در سال 2016  به میزان 25.4 میلیارد دلار و صادرات ترکیه به چین 2.4 میلیارد دلار تحقق یافت. این وضعیت پایدار نیست. تقویت و تداوم روابط اقتصادی بین ترکیه و چین، نیازمند افزایش سرمایه گذاری های مستقیم چین در ترکیه می باشد. در این راستا، در خلال سفر رسمی رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و هیأت همراهش در سال 2017 به چین، چندین قرارداد بین شرکت های ترک و چینی با هدف توسعه روابط تکنولوژیکی به امضا رسید.

در سالهای اخیر ترافیک فشرده ای بین دو کشور وجود دارد. دیدارهای فشرده ای بین دولتمردان چینی و ترک انجام می شود. رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در سال 2017 در نشست "یک نسل یک راه" در چین شرکت کرد. مولود چاووش اوغلو وزیر امور خارجه نیز در اوایل ماه آگوست  2017، درست قبل از نشست آسه آن سفری به چین انجام داد. در روزهای اخیر نیز رجب طیب اردوغان به عنوان میهمان افتخاری دهمین نشست سران بریکس و با عنوان "رئیس ادواری نشست شورای همکاری اسلامی" حضور یافت. اردوغان در خلال نشستی که در آفریقای جنوبی ترتیب یافت، با شی جیپینگ رئیس دولت چین دیداری ویژه انجام داد.

امروزه ترکیه در صدد افزایش آلترناتیوها در سیاست خارجه می باشد. در این نقطه نیز رهبران ترک اهمیت بسیاری به توسعه  روابط با چین قائل هستند. رهبران چینی نیز به ترکیه به عنوان کشوری کلیدی در پروژه " یک نسل، یک راه" و مرکز قدرت در خاورمیانه می نگرند. به عقیده  مقامات ترک اقدام ترکیه با عنوان "کوریدور میانی" با پروژه |یک نسل، یک راه" چین، بی نهایت متناسب می باشد. زیرا هر دو کشور در صدد جان بخشی به جادیه ابریشم تاریخی هستند. ترکیه در مسیر دسترسی چین به بازارهای اروپایی جای دارد. تبدیل شدن ترکیه به حلقه ای از زنجیر اتصال چین به بازارهای اروپایی مزایای بسیاری برای این کشور خواهد داشت.

چین پس از آلمان برای ترکیه در موقعیت دومین شریک تجاری بزرگ در جهان و بزرگترین شریک تجاری در خاور دور قرار دارد. چین  در لیست صادرات ترکیه در سال 2016 در رده نوزدهم و در لیست واردات، در جایگاه اول قرار دارد. طبیعتا در اینجا تعادل واردات-صادرات بین دو کشور وجود ندارد. بهبودبخشی به این وضعیت در آینده ای نزدیک سبب ارتقای صلح روابط بین دو کشور خواهد شد.

در روند پیش رو، پیروی چین از سیاست خارجی مورد اعتماد و پرمدعا، سورپرایز نخواهد بود. زیرا شی جیپینگ در سخنرانی که در 18 اکتبر سال 2017 داشت، به هویت "قدرت بزرگ" چین چندین بار اشاره کرد. همچنین به اینکه روزهای سختی که چین تحقیر می شد در گذشته مانده و چین به عنوان تمدنی دیرینه و قدرتی جهانی جانی دوباره می گیرد، تاکید کرد. چین با تصمیماتی که در نوزدهمین کنگره حزب کمونیست چین گرفته شد، آماده "برداشتن گامهای جهش گونه" می شود. در آینده ای نزدیک شاهد افزایش سطح رفاه در چین و رقابت این کشور با قدرتها و کشورهای ثروتمند خواهیم بود.

ترکیه در حال افزایش همکاری و توسعه  روابط با کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای می باشد. در این راستا پیروی چین از سیاست جهانی فعال و سنگینی دادن به روابط اقتصادی و سیاسی، سبب افزایش پروژه های همکاری ترکیه-چین خواهد شد.

تقویت روابط اقتصادی، سیاسی و نظامی ترکیه با چین، در وضعیتی که در روابط با متفقین غربی اش با مسائل مختلفی روبروست، برای ترکیه آلترناتیو جذابی به شمار می رود. تلاش های ترکیه در راستای تقویت روابط با چین در حال ثمردهی است و هدف از آن تطابق با قرن چند قطبی می باشد. و این نیز  منعکس کننده خواست ترکیه برای افزایش آلترناتیوهای جهانی در بخش سیاست است. یکی از موضوعات بحرانی میان ترکیه و چین، مسئله ترک های اویغور است. چین به عنوان دولتی بزرگ، باید با توجه به روابط در حال توسعه با ترکیه، از اعمال فشار بر ترک های اویغور بکاهد. در صورت  تحقق این امر، روابط بین دو کشور پایدارتر خواهد بود. ترک های اویغور می توانند در روابط بین ترکیه و چین نقش کلیدی داشته باشند.

 


برچسب ها: چین , ترکیه

خبرهای مرتبط