دیدار ترامپ و پوتین در هلسینکی به چه معناست؟

گرچه جلسه هلسینکی نتوانست تنش بین روسیه و ایالات متحده را در ابعادی وسیع رفع نماید، اما ملاقات رهبران دو کشور در یک منطقه بیطرف و بحث و مذاکره در مورد بسیاری از موضوعات مشترک منجر به ایجاد بهبودی نسبی در روابط بین دو کشور شد

دیدار ترامپ و پوتین در هلسینکی به چه معناست؟

دیدار دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا و ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در هلسینکی از اهمیت بسیاری برخوردار بود، چرا که روابط بین دو کشور در روزهای اخیر به شدت دچار تنش شده بود. موضوعات اصلی بحث و گفتگو پوتین و ترامپ عبارت بودند از سلاح های هسته ای، مداخله روسیه در انتخابات ایالات متحده، سیاست انرژی، سوریه و چین.

در طول تاریخ و در دوره ای که روابط بین اتحاد جماهیر شوروی سابق و ایالات متحده آمریکا دچار تنش بالایی می شد، فنلاند به عنوان یک منطقه بی طرف برای انجام مذاکرات بین دو کشور انتخاب می شد. ترامپ و پوتین نیز با پیروی از این سنت مذاکرات خود را در فنلاند انجام دادند. این جلسه که با میزبانی فنلاند برگزار شد، نه فقط برای روابط دو کشور، بلکه برای کل جهان بسیار مهم بود.

رهبران دو کشور پس از مذاکرات بین هیئت ها، نشست مطبوعاتی مشترکی برگزار کردند. رفتارها و اظهارات ترامپ در جریان نشست مطبوعاتی با انتقاد شدید مطبوعات و سیاستمداران مطرح آمریکا مواجه شد. دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا، در پاسخ به سوالاتی مبنی بر دخالت روسیه در انتخابات این کشور، در حضور پوتین رئیس جمهور روسیه از مؤسسات آمریکایی انتقاد کرده و اظهار داشت که به بیانات روسیه اعتماد بیشتری دارد. این امر موجب واکنش بسیار زیادی در آمریکا شد. دونالد ترامپ بعدا اظهار داشت که در اظهارات خود در هلسینکی اشتباها به جای کلمه "نباید" از کلمه "باید" استفاده کرده و  بدین شکل نزد افکار عمومی آمریکا مجبور به تصحیح گفته های خود شد.

هر چند بنظر می رسد که واکنش افکار عمومی آمریکا بر مذاکرات ترامپ و پوتین سایه افکند، اما دو کشور در مورد مسائل مهم بین المللی ژئوپولیتیک به مذاکره پرداختند. می توان گفت که مهمترین مسئله مذاکرات میان دو کشور، موضوع چین است. تصمیم ایالات متحده در جهت اعمال تعرفه های گمرکی سنگین بر کالاهای چینی که در حکم اعمال تحریم بر آنها بود، باعث افزایش تنش بین ایالات متحده و چین شده بود. در یک چنین شرایطی ایالات متحده و روسیه در زمینه همکاری در مورد چین به رایزنی پرداختند. اما در نتیجه این رایزنی مشخص شد که روابط روسیه و ایالات متحده بسیار دور از ایجاد یک چنین اتحادی بر سر مساله چین است و امکان ایجاد این اتحاد در سالهای دور هم دیده نمی شود.

یکی دیگر از مسایل مورد بحث اصلی در هلسینکی، سوریه بود. ایالات متحده و روسیه، بویژه در رابطه با تحولات جنوب سوریه، امنیت اسرائیل و حضور ایران در جنوب این کشور به بحث و گفتگو پرداختند. ولادیمیر پوتین اظهار داشت که امکان حصول توافق بین رژیم اسراییل و سوریه بر اساس توافقنامه سال 1974 امکانپذیر می باشد. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا نیز تاکید کرد که ایالات متحده آمریکا حضور ایران در سوریه را به هیچ وجه قبول نمی کند. اما در رابطه با اینکه درباره حضور ایران در سوریه چه برنامه ای دارد، هیچ توضیحی نداد.

گفتنی است، جلسه رهبران دو کشور پس از نشست ناتو صورت گرفت.

دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا که در نشست ناتو از آلمان بدلیل سیاست انرژی این کشور و وابستگی به روسیه بدلیل پروژه "جریان انرژی شمال 2" انتقاد کرده بود، در اظهارات خود در هلسینکی اعلام کرد که این تصمیم آلمان است و آنها در این زمینه مخیر هستند. ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در این نشست مطبوعاتی یک بار دیگر، پیشنهاد خود مبنی بر قیمتگذاری گاز در بازار های بین المللی را تکرار کرد. در واقع، از آنجایی که اقتصاد روسیه وابسته به صادرات گاز است، قیمت انرژی در بازارهای بین المللی به طور مستقیم بر اقتصاد روسیه تاثیر می گذارد.

مسئله مهم دیگر موضوع بحث در هلسینکی سلاح های هسته ای بود. ایالات متحده و روسیه صاحب 90 درصد از کل سلاح های هسته ای جهان هستند. در مذاکرات بین دو رهبر، توافق موجود بین ایالات متحده و روسیه برای کاهش میزان سلاح های هسته ای در جهان بار دیگر تجدید  و تایید شد.

بطور خلاصه می توان گفت که گرچه جلسه هلسینکی نتوانست تنش بین روسیه و ایالات متحده را در ابعادی وسیع رفع نماید، اما ملاقات رهبران دو کشور در یک منطقه بیطرف و بحث و مذاکره در مورد بسیاری از موضوعات مشترک منجر به ایجاد بهبودی نسبی در روابط بین دو کشور شد.

مترجم: جان آجون نویسنده و محقق بنیاد تحقیقات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی 

 



خبرهای مرتبط