وضعیت منبج و توافق میان ترکیه و آمریکا

برنامه این هفته به  توافق ترکیه و آمریکا برسر منبج اختصاص دارد.

وضعیت منبج و توافق میان ترکیه و آمریکا

جمهوری ترکیه در راستای مبارزه با تروریسم بعد از عفرین متوجه منبج شد. در مورد منبج میان ترکیه و ایالات متحده آمریکا توافقی صورت گرفت.

برنامه این هفته به  توافق منبج اختصاص خواهد داشت.

منبج منطقه ای  در شرق استان حلب است. این شهر در 35 کیلومتری رود فرات و 40 کیلومتری مرز ترکیه قرار دارد و مهمترین محل سکونت در شرق حلب محسوب می شود. منبج شهرستانی بزرگ و پر جمعیت است. این شهر از مزایای اقتصادی متعددی چون منابع طبیعی، تولید و امکانات ذخیره سازی برخوردار است و همچنین به عنوان مرکزی تجاری در حد فاصل شهرهای رقه و حلب محسوب می شود.  نیازهای برق و آب منطقه نیز توسط منابع ابی و نیروگاههای تولید برق در منبج تامین می شود. به این ترتیب کسی که کنترل منبج را در دست داشته باشد قادر است تا تمامی این منابع را کنترل کند.

منبج از همان ابتدا از قیام مردمی که در سال 2011 در سوریه آغاز شده بود، حمایت کرد. این ناحیه، در 17 ژوئیه 2012 از سوی مخالفان تصرف شد. اما  اولین بار در ماه آوریل 2013 داعش وارد شهر شد. در این فرایند، درگیری های کوچکی بین مخالفان و داعش در منبج آغاز شد. با افزایش واکنش عمومی علیه داعش در ابتدای سال 2014 گروه های موجود در شهر موافقت کردند تا داعش را از منبج برانند. مخالفان توانستند تا داعش را در ژوئن 2014 از منبج اخراج کنند. این شهر به مدت 15 روز در اختیار مخالفان بود. سپس داعش حمله سختی به منبج کرد و این شهر را مجددا در تاریخ 21 ژانویه 2014 تصرف نمود.  بعدها تروریستهای YPG/SDG با یاری آمریکا باردیگر این شهر را متصرف شدند.

از لحاظ تاریخی، ساختار جمعیت شناختی منبج ناهمگون است. با این حال، به علت تغییر ساختار جمعیت طی 50 سال گذشته، منبج تبدیل به یک شهر با هویت عرب و سنی شده است. در اواخر سال 2017، کل جمعیت این شهرستان به 600 هزار نفر می رسید.

با توجه به داده های موجود نسبت جمعیت گروه های قومی در منبج به شرح زیر است: 90٪ عرب، 5٪ کرد، 4٪ ترکمن، 1٪ چرکس.

روستاهای ترکمن منبج در شمال مرکز شهر قرار دارند. در شمال شهر 8 روستای ترکمن نشین وجود دارد. در مرکز شهر، ترکمن ها در حدود 4 تا 5 درصد هستند. در منبج ، ترکمن ها در قالب خانواده های بزرگتر زندگی می کنند. با این حال، آنها به طور کلی به عنوان طوایف ترکمن توسط اعراب معرفی می شوند.

در دوره ای که  داعش در منبج حضور داشت، تنها درخواست مردم از بین بردن  آنها بود. به همین دلیل، تروریستهای PKK / YPG در هنگام وارد شدن به شهر، یا هیچ گونه مقاومت جدی ای روبرو نشدند. با گذشت زمان، تغییرات عمده ای در نحوه نگرش مردم منبج در قبال تروریستهای پ.ک.ک به وجود آمد. با افزایش فشار تروریستها بر مردم و شناخته شدن امتیازات ویژه برای کردها در این شهر دیدگاه مردم به سرعت تغییر کرد. یکی دیگر از عوامل منفی در تغییر دیدگاه اهالی، افزایش مشکلات در ارائه خدمات اساسی در این شهر توسط تروریستها بود.

 PKK / YPG برای مناطقی در منبج که استراتژیک به نظر می رسند اقدام به راه اندازی مهاجرت کرده است. این یک وضعیت رایج سبب شده تا تروریستها پیوسته اقدام به مصادره أموال اهالی منبج کنند.  اگر فرد مخاطب تروریستها یک عرب یا یک ترکمن باشد، به احتمال بالایی با این شرایط روبرو خواهد شد. در این راستا اگر فردی و یا عضوی از خانواده ترکمنها در فعالیت های سیاسی در ترکیه و یا در عملیات سپر فرات حضور داشته باشند با مصادره أموال روبرو می شدند. به عنوان مثال، أموال خانواده وجیه جوما رئیس مجلس ترکمنهای سوریه که متعلق به یکی از خانواده های مشهور منبج است، از سوی تروریستهای PKK / YPG مصادره شده است.

 این یک واقعیت است که پ.ک.ک نمی خواهد از منبج بیرون برود. این سازمان تروریستی با این رویا که در منبج برای همیشه باقی خواهد ماند نام شهر را به مابوک تغییر داد. با این حال، پ.ک.ک آگاه است که در صورت لغو حفاظت آمریکا از آنها قادر به تداوم حضور در منبج نخواهند بود. فشارهای ترکیه سبب شد تا آمریکا راه میانه ای را برای ترکیه به عنوان متحد خود در ناتو برگزیند. این تلاش ها در ژوئن 2018 نتیجه داد. براساس نقشه راه مورد توافق گروهای مسلحPKK / YPG  از منبج خارج می شوند و نیروهای ایالات متحده و ترکیه کنترل مشترک منطقه را به عهده میگیرند. ضمن اینکه شورای مدنی جدیدی برای منبج تأسیس خواهد شد و فرصت بازگشت غیرنظامیان به خانه های خود فراهم خواهد گردید. دو کشور توافق کردند که مدل منبج را در مورد شرق فرات نیز اعمال کنند.

ترکیه آگاه است که اکنون تفاوت جدی ای بین قبل و بعد توافق با آمریکا وجود دارد. با این حال، اقدامات محدود انجام شده در حال حاضر بخشی از روند انتقال است. این یک حرکت صحیح است، زیرا حتی گام های محدود نیز می تواند اثرات عینی در منبج ایجاد کند.

در صورت بروز هر گونه مشکل در روند اجرای توافقنامه منبج و شرق فرات این احتمال وجود دارد که ترکیه و آمریکا رودرروی هم بایستند. در این مورد، روشن است که ترکیه باید مشکل خود را خود حل کند. اما این وضعیت أراده ترکیه را ضعیف نخواهد کرد و ترکیه همانند عملیات شاخه زیتون در عفرین با قاطعیت به مبارزه خود با تروریستها در منبج ادامه خواهد داد.



خبرهای مرتبط