دلایل دشمنی امارات متحده عربی با ترکیه و تاثیر ایران بر این مساله

امارات نسبت به ایران و نیز کشورهایی که روابط سیاسی و اقتصادی با آن دارند، احساسات خصمانه ای دارد و بر اساس دوست دشمن من، دشمنم است، حرکت می کند

دلایل دشمنی امارات متحده عربی با ترکیه و تاثیر ایران بر این مساله

امارات متحده عربی که در سالهای اخیر به شکلی جدی سیاست خارجی فعالی را دنبال می کند، قصد دارد تبدیل به یک قدرت منطقه ای شود. از سوی دیگر تنش میان ترکیه و امارات متحده عربی نیز ادامه دارد. ما نیز در برنامه امروز قصد داریم به ارزیابی زیاده خواهی ها و جاه طلبی های امارات متحده عربی در منطقه و تنش میان این کشور و ترکیه بپردازیم.

امارات متحده عربی در سالهای اخیر به شکلی جدی سیاست خارجی فعال، آرام اما بسیار عمیقی را دنبال می کند. هدف اصلی این کشور تبدیل شدن به یک قدرت منطقه ای است که بتواند روابط موجود در خاور میانه و شمال و شرق آفریقا را شکل دهد. بدین دلیل نیز در هر مقابله و کشمکش منطقه ای به طور مستقیم یا غیرمستقیم ایفای نقش می کند.

امارات متحده عربی ششمین کشور ثروتمند جهان از لحاظ ذخایر نفتی است. این کشور در بخش غربی شبه جزیره عربستان واقع شده و از شرق با عمان از جنوب با عربستان سعودی همسایه است. این کشور از غرب با قطر و از شمال نیز با ایران مرز آبی دارد. امارات متحده عربی در سال 1971، با کنار هم قرار گرفتن امیرنشین های ابوظبی، دبی، شارجه، فجیره، راس الخیمه، ام القوین و عجمان بوجود آمد. امارات متحده عربی در واقع فدراسیون تشکیل شده توسط این 7 امیرنشین است. حدود 90 درصد از مساحت و چاههای نفتی امارات در امیرنشینی ابوظبی واقع شده است. پس از ابوظبی، دبی بزرگترین امیرنشین این کشور است.

امارات متحده عربی مدت درازی است که بازیگر اصلی درگیریها و جنگ های داخلی در خاورمیانه است. این کشور در چند سال گذشته بخش اعظمی از بودجه، انرژی و قدرت لابیگری خود را صرف جناح بندی در خاورمیانه کرده است. اولین هدف امارات از انجام این کار، اهداف اقتصادی است. برای امارات که صاحب 10 درصد از ذخایر نفتی جهان بوده و هفتمین صادرکننده این منبع انرژی است، عرضه امن و مطمئن منابع انرژی موجود در خلیج از اهمیت حیاتی برخوردار است. دبی نیز از نقطه نظر تجارت و تامین منابع مالی در خاورمیانه مرکز بسیار مهمی بشمار می رود. بنابراين کنترل مسیرهای دریایی و مسیرهای انرژی بین آسیا و اروپا از اهمیت حیاتی نزد امارات متحده عربی برخوردار است. دومین هدف امارات، اهداف سیاسی هستند. امارات می خواهد تا در دوره ای که جهان عرب بدلیل کشمکش ها و جنگهای داخلی تجزیه شده و مراکز تمدن قدیمی نظیر قاهره، دمشق و بغداد اهمیت خود را از دست داده اند، این خلاء قدرت بوجود آمده را پر نماید و حوزه نفوذ ترکیه و ایران را که در حال گسترش است، مهار کند. همچنین به هر شکلی که شده در برابر روند تغییرات در خاورمیانه ایستادگی کرده و در صورت امکان این روند را به عقب برگرداند.                                                  

بر همگان روشن است که مشکل بین ترکیه و امارات متحده عربی از سابقه ای طولانی برخوردار است. قبل از وقوع کودتا در مصر، امارات متحده عربی یک شریک تجاری و سیاسی خوبی برای ترکیه به نظر می رسید. اما پس از کودتای مصر، همه چیز تغییر کرد. در کودتای مصر به سال 2013؛ بلوک عربستان که ترکیه، قطر و امارات نیز جزو آن بودند، مواضع متفاوتی از خود نشان دادند. در حالی که ترکیه و قطر از مرسی که در نتیجه انتخاب دموکراتیک مردم بر سر کار آمده بود، حمایت کردند، دیگر اعضای این بلوک به حمایت مادی و معنوی از سیسی پرداختند.

امارات متحده عربی ترکیه را به عنوان مانعی بر سر راه تلاش های خود در جهت شکل دهی منطقه می بیند و از سومالی گرفته تا بالکان به رقابت با ترکیه در مناطق مختلف می پردازد. بجای استفاده از قدرت اقتصادی خود در سومالی برای عمران و آبادی این کشور، از آن با هدف تاسیس پلاتفورمهای سیاسی علیه ترکیه استفاده می کند. از تمامی گروههایی که تهدیدی علیه امنیت و ثبات ترکیه می باشند، از حوادث گزی گرفته تا 15 جولای، همه توسط امارات پشتیبانی شدند. اخیرا در مطبوعات بین المللی نیز اخبار مربوط به حمایت مالی امارات متحده عربی از اقدام به کودتای 15 جولای در ترکیه، منتشر گردید. این موضوع در دستور کار مطبوعات ترکیه نیز قرار گرفت.

همه کشورهای موجود در شبه جزیره عربستان به ویژه کشورهای موجود در حوزه خلیج، هم از بعد شیعه بودن جمعیت و هم از بعد امنیت هسته ای، ایران را به عنوان یک مشکل جدی می بینند. تلاش ایران در جهت توسعه روابط خود با ترکیه و قطر این نگرانی ها را افزایش می دهد. قطر نیز مساله ای دیگر در مقابل کشورهای حوزه خلیج  است. قطر در حال حاضر بیشتر با ایران و ترکیه در ارتباط است. همچنین از اخوان المسلمین در مصر حمایت می کند. همه اینها باعث می شود تا امارات متحده عربی و عربستان سعودی احساس نگرانی کنند. امارات متحده عربی بر این باور است که ترکیه و قطر با یکدیگر همکاری و فعالیت می کنند و ترکیه آماده مداخله نظامی در امارات می گردد.

بخشی از حساسیت شدید امارات متحده عربی روی ترکیه ناشی از روابط ترکیه با ایران است. امارات نسبت به ایران و نیز کشورهایی که روابط سیاسی و اقتصادی با آن دارند، احساسات خصمانه ای دارد و بر اساس دوست دشمن من، دشمنم است، حرکت می کند. علاوه بر این وجود پایگاه نظامی ترکیه در خاک قطر باعث افزایش نگرانی بیش از پیش  امارات می شود. البته، این کشمکش و تنش ها چقدر ادامه خواهد داشت، در طول زمان و با توجه به تحولات مشخص خواهد شد. اگر امارات این رفتارهای خصمانه خود را کنار نگذارد، صلح در خاورمیانه حاکم نخواهد شد. تمام بازیگران منطقه ای منجمله عربستان سعودی، تحت تأثیر منفی این رفتارهای خصمانه امارات قرار می گیرند. به همین دلیل، باید مسئله امارات با همکاری مشترک کشورهای خاورمیانه و بر اساس روشی عقلانی و منطقی حل و فصل شود.

امارات متحده عربی در تلاش است تا بجای حاکم ساختن سیاست های محلی در منطقه خاورمیانه با توجه به نیازهای مردم و الزامات زمان، با استفاده از سیاستهای و ابزارهای وارداتی، نظم قدیمی را به منطقه بازگرداند. آیا احتمال موفقیت امارات متحده وجود دارد؟ البته که نه؟ من فکر می کنم سیاست امارات متحده تنها باعث تخریب در منطقه می شود. با این سیاست برقراری ثبات در منطقه غیرممکن است. چرا که امارات متحده عربی چشم انداز درستی درباره منطقه ندارد.

نویسنده: دکتر جمیل دوغاچ عضو گروه تحقیق رشته روابط بین الملل دانشگاه آتاتورک

       



خبرهای مرتبط