آیا ترکیه و آمریکا بر سر منبج و ی پ گ به توافق رسیدند؟

مولود چاووش اوغلو وزیر امور خارجه ترکیه در روزهای اخیر اعلام کرد که پیش نویس توافق نامه ای در مورد موضوع منبح بین دو کشور آماده شده است که جزئیات آن طی روزهای آتی قطعیت خواهد یافت

آیا ترکیه و آمریکا بر سر منبج و ی پ گ به توافق رسیدند؟

 

مکانیسم آستانه که برای کاهش تنش در سوریه و ایجاد صلح بین طرفین ایجاد شده به کار خود ادامه می دهد. همانطور که می دانید در راستای تامین صلح در سوریه مکانیسم آستانه ایجاد شد و در چارچوب این مکانیسم، برخی از مناطق سوریه با ضمانت ترکیه، ایران و روسیه به عنوان مناطق کاهش تنش مشخص شدند. پس از حمله ایران، روسیه و رژیم اسد به مناطق کاهش تنش و تصرف آنها از سوی رژیم اسد، بر اهمیت ادلب افزوده شد. از آنجایی که ادلب در نزدیکی مرز ترکیه قرار گرفته، بنابراین یک فاکتور بسیار مهم در تقویت موقعیت ترکیه می باشد. علاوه بر این از آنجایی که اکثریت مخالفین موجود در مناطق تحت محاصره رژیم به ادلب و مناطق آزاد شده در نتیجه عملیات سپر فرات انتقال یافته اند، بنابراین ادلب تبدیل به دژ نظامی مخالفان شده است. در چارچوب روند آستانه، وضعیت ادلب از سایر مناطق کاهش تنش متفاوت است. با تاسیس 12 نقطه مراقبتی از سوی ترکیه، 10 نقطه مراقبتی از سوی روسیه و 7 نقطه مراقبتی از سوی ایران در این منطقه، درگیری های در ادلب در مقیاس بزرگ متوقف شده است. بویژه پایگاههای نظامی تاسیس یافته از سوی ترکیه توانسته است از پیشروی نیروهای رژیم اسد به سمت مخالفان جلوگیری نماید.

نقاط نظارت بر آتش بسی که توسط ترکیه ایجاد شده، در بعد عملیاتی چالش های بسیاری را به همراه دارد. در حالی که هم مرز بودن ترکیه با ادلب و توانایی آن در انتقال مستقیم نیروهای خود به این منطقه مزیت بزرگی محسوب می شود، اما احتمال حمله عناصر افراطی و عوامل رژیم در ادلب باعث می شود تا ترکیه در انجام وظیفه تامین صلح در منطقه با مشکل مواجه شود. چنانچه در جریان انتقال برخی لوازم به این منطقه، کاروان ترک در نتیجه انفجار خودروی بمب گذاری شده در حال پارک، آسیب دیده بود. حتی برخی اوقات نیروهای رژیم اسد و نیز شبه نظامیان خارجی شیعه تحت رهبری ایران، به سوی نیروهای ترکیه آتش گشوده اند. در واقع استقرار نیروهای نظامی  ترکیه در خط مقدم سوریه برای جلوگیری از وقوع درگیری ها، نشانه روشنی از أراده ترکیه برای حصول صلح در سوریه است.

ترکیه در حالیکه از سویی با حضور در روند آستانه سعی دارد به جنگ و خونریزی بین رژیم اسد و مخالفان سوریه پایان داده و از مرگ و میر انسانها جلوگیری کند و نیز راه را برای پیشرفت مذاکرات بین طرفین و آغاز روند انتقال باز نماید، از سوی دیگر نیز به مبارزه با سازمان های تروریستی که با استفاده از فضای هرج و مرج در سوریه بوجود آمده اند، ادامه دارد. ترکیه با انجام عملیات سپر فرات توانست مرزهای خود را از لوث وجود تروریست های داعش پاک نماید و پس از آن نیز در چارچوب عملیات شاخه زیتون، منطقه عفرین را از سازمان تروریستی پ ک ک / ی پ گ پاکسازی نمود. همکاری و همراهی ترکیه در هر دوی این عملیاتها با نیروهای محلی سوریه از سویی باعث افزایش نفوذ ترکیه در منطقه گردید و از سوی دیگر  نشان داد که ترکیه بر اساس منطق استعماری عمل نمی کند.

ترکیه در زمینه مبارزه با تروریسم، از سویی سعی در تامین صلح وامنیت کشور همسایه خود سوریه دارد، از سوی دیگر نیز سعی می کند تا امنیت ملی و داخلی خود را فراهم کند. چنانچه پس از انجام عملیات سپر فرات، حملات تروریستی داعش در ترکیه تا حد زیادی کاهش یافته است. به همین ترتیب، در نتیجه عملیات شاخه زیتون نیز حملات سازمان تروریستی پ ک ک در مناطق حاتای و کوههای امانوس خاتمه یافت.

اما مبارزه ترکیه علیه تروریسم در مناطق دیگر ادامه دارد. همزمان با ادامه عملیاتها در داخل خاک عراق، در جهت نابودی PKK / YPG در شمال سوریه نیز اقدامات مهمی در حال انجام است. پافشاری ایالات متحده آمریکا در اتحاد با YPG مانعی بر سر راه نابودی تروریسم در منطقه بوده و نیز تهدیدی برای امنیت ملی ترکیه به شمار می رود. مذاکرات بین ترکیه و ایالات متحده آمریکا بر سر YPG و نیز آینده منبح از مدتها قبل ادامه دارد. آمریکا به هنگام عقب نشینی از منبح وعده داده بود که YPG نیز منطقه را خالی خواهد کرد، اما علیرغم این وعده به دفاع و حمایت از YPG پرداخت و این امر نیز سبب شد تا روابط بین دو متحد ناتو دچار تنش شود. در ادامه با آمدن رکس تیلرسون وزیر امور خارجه آمریکا به ترکیه و گفتگو با همتای ترک خود، دو کشور در مورد منبح به توافق کلی دست یافتند. عزل رکس تیلرسون از سوی ترامپ و بر سر کار آمدن مایک پمپئو باعث شد تا این روند دچار وقفه شود.  مولود چاووش اوغلو وزیر امور خارجه ترکیه در روزهای اخیر اعلام کرد که پیش نویس توافق نامه ای در مورد موضوع منبح بین دو کشور آماده شده است که جزئیات آن طی روزهای آتی قطعیت خواهد یافت. پس از اظهارات چاووش اوغلو، منابع محلی اعلام کردند که شبه نظامیان YPG در حال انجام آمادگی ها برای ترک منطقه هستند. از قرار معلوم در چارچوب توافق ترکیه و آمریکا، YPG به شرق رود فرات عقب نشینی خواهد کرد و امنیت منبح مشترکا توسط ایالات متحده و ترکیه تامین خواهد شد و مقامات و پلیس محلی نیز توسط این دو کشور تعیین خواهد گردید.

اگر چه چنان بنظر می رسد که ترکیه و آمریکا در زمینه منبج به توافق رسیده اند، اما تا زمانی که YPG در شرق رود فرات حضور داشته باشد، مشکلات بین آمریکا و ترکیه در محور سوریه تمام نخواهد شد. گامهای مشترک ترکیه و ایالات متحده به عنوان دو عضو ناتو در منبج، سبب افزایش هماهنگی، ارتباط و اعتماد خواهد شد. اگر دو کشور بتوانند در مورد منبج به توافق برسند، می توانند در مورد دیگر مناطق سوریه نیز به توافق برسند.

نویسنده: جان آجون نویسنده و محقق بنیاد تحقیقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی 



خبرهای مرتبط