انتخابات عراق و نقش ایران در آینده این کشور

پیش بینی می شود که پس از برگزاری این انتخابات قدرت و نفوذ ایران در سیاست داخلی عراق تضعیف شود

انتخابات عراق و نقش ایران در آینده این کشور

طی روزهای گذشته دو تحول مهم در خاورمیانه، افکار عمومی جهان و ترکیه را بخود جلب کرد. اولین تحول انتقال سفارت ایالات متحده از تل آویو به قدس و کشته شدن 60 و زخمی شدن 2770 فلسطینی غیر مسلح در جریان اعتراضات به این امر توسط سربازان اسرائیل و تحول دوم، برگزاری انتخابات در عراق بود.

تصمیم دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا مبنی بر انتقال سفارت این کشور از تل آویو به قدس با واکنش بسیاری از کشورهای جهان مواجه شد. در حالی که اکثریت قریب به اتفاق کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل طرح مربوط به عدم انتقال سفارت آمریکا به قدس را پذیرفتند، اما ایالات متحده با استفاده از حق وتو از تصویب این طرح در شورای امنیت سازمان ملل جلوگیری کرد. در مرحله دوم، طرح مربوطه در مجمع عمومی سازمان ملل به رای گیری گذاشته شد و تقریبا از سوی تمامی کشورهای جهان پذیرفته شد. اما از آنجایی که قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد متعهد کننده و الزام آور نمی باشد نتوانست از انتقال سفارت ایالات متحده به قدس جلوگیری کند، تنها نشان داد که جهان با تصمیم ایالات متحده مخالف است. سازمان همکاریهای اسلامی نیز بنا به دعوت ترکیه تشکیل جلسه فوری داد و با محکوم کردن تصمیم ترامپ از کشورهای جهان دعوت به واکنش و اقدام در برابر این امر کرد. به هیچ شمرده شدن واکنش و تصمیمات جهان در برابر حق وتوی آمریکا یک بار دیگر بر این جمله رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه مبنی بر اینکه "جهان بزرگتر از پنج است" صحه گذاشت.

علیرغم تمامی این حوادث، دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا از تصمیم خود صرفنظر نکرد و در راستای تحقق عقیده مسیحیان اوانجلیست مبنی بر اینکه قدس پایتخت یهودیان خواهد شد، وارد عمل شد. چنانچه در کابینه دونالد ترامپ تعداد زیادی اوانجلیست وجود دارد. کشیش اعزامی دونالد ترامپ به قدس در مراسم افتتاح سفارت آمریکا نیز فردی است که با اعتقادات اوانجلیست بسیار رادیکال مشهور است. در جریان افتتاح سفارت آمریکا در قدس توسط دختر و داماد دونالد ترامپ، فلسطینی ها نیز اقدام به برپایی تظاهرات مسالمت آمیز کردند. در جریان تظاهرات مسالمت آمیز غزه که بزرگترین زندان فضای باز جهان است، سربازان اسرائیلی بااستفاده از گلوله های واقعی باعث کشته شدن 60 و زخمی شدن 2770 فلسطینی شدند.

در حالیکه از یک سو غیرنظامیان فلسطینی با شلیک گلوله های اسرائیلی یکی یکی کشته می شدند، از سوی دیگر دختر و داماد دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا با برپایی جشنی بزرگ مشغول افتتاح سفارت این کشور در قدس بودند. با وجود وجود صدها فیلم و تصویر از جنایات اسرائیل علیه مردم فلسطین، متهم شدن حماس از سوی آمریکا در واقع نشانگر گستاخی ایالات متحده در این مورد است. یکی از دلایل اصلی این موضع ترامپ این است که کشورهای عربی به جای حمایت از حقوق مردم مظلوم فلسطین در برابر آمریکا و اسرائیل تنها در صدد حفظ تاج و تخت خود هستند و به بهای پایمال کردن حقوق فلسطینیان به شکلی آشکار از ترامپ حمایت می کنند. در واقع بزرگترین مبارز و مدافع حقوق فلسطینیان در سراسر جهان، ترکیه است. با کشته شدن فلسطینی ها در ترکیه 3 روز عزای عمومی اعلام شد و مجلس نیز با انتشار بیانیه ای اقدامات اسرائیل و آمریکا را محکوم کرد. ترکیه همچنین سفرای خود از آمریکا و اسرائیل را فرا خواند و از سفیر اسرائیل در ترکیه نیز خواست تا خاک ترکیه را ترک نماید.

یکی دیگر از مسائل بسیار مهم اخیر در خاورمیانه، برگزاری انتخابات عمومی در عراق بود. پس از اینکه شهرهای موصل، فلوجه و انبار در درگیری با داعش با خاک یکسان شدند و پس از برگزاری رفراندوم استقلال در شمال عراق و بدست گیری کنترل مناطق مورد اختلاف نظیر کرکوک و سینجار از سوی حکومت مرکزی، برگزاری این انتخابات از اهمیت ویژه ای برخوردار بود. اما تنها 44 درصد از واجدین شرایط رای دادن در این انتخابات شرکت کردند.

فهرست حیدر العبادی نخست وزیر کنونی عراق، فهرست نوری المالکی نخست وزیر پیشین، فهرست مقتدی صدر رهبر شیعه و فهرست فتح از گروه های حشد الشعبی از مهمترین و مطرح ترین گروههای انتخاباتی بودند. علاوه بر این، ائتلاف تصمیم به رهبری اسامه النجیفی از رهبران سنی و ائتلاف حکمت به رهبری عمار الحکیم از رهبران شیعه، از نامزدهای مهم انتخابات عراق بودند.

در حالی که لیست نوری المالکی نخست وزیر پیشین عراق و لیست فتح که متعلق به گروههای حشد الشعبی می باشد، بعنوان گروههای طرفدار ایران شهرت دارند، لیست حیدر العبادی نخست وزیر کنونی عراق و لیست مقتدا صدر نیز با امریکا و عربستان سعودی از روابط نسبتا خوبی برخوردار هستند. بر اساس اعلام کمیسریای عالی انتخابات عراق، انتظار می رود لیست مقتدا صدر به عنوان گروه اول، لیست الفتح یعنی لیست گروههای حشد الشعبی بعنوان گروه دوم، لیست حیدرالعبادی نخست وزیر عراق بعنوان گروه سوم و لیست نوری المالکی نخست وزیر سابق عراق بعنوان گروه چهارم برنده این انتخابات شوند.

پیش بینی می شود که پس از برگزاری این انتخابات قدرت و نفوذ ایران در سیاست داخلی عراق تضعیف شود. به عنوان مثال انتظار نمی رود که فهرست نوری المالکی نخست وزیر پیشین عراق و فهرست الفتح یعنی گروه های حشد الشعبی در دولت صاحب مقام و منصب شوند. اما از سوی دیگر، حتی اگر نفوذ ایران در عراق از لحاظ سیاسی تضعیف شود، ایران در معنای نظامی همچنان نقش مهمی در عراق بازی خواهد کرد. بویژه وجود حشد الشعبی در بنیه ارتش عراق بعنوان دومین قدرت نظامی این کشور و کنترل این گروه به شکلی مستقیم از سوی ایران، یکی از مهمترین چالش های پیش روی دولت آینده عراق خواهد بود.

هنگامی که نتایج انتخابات عراق را در چارچوب سیاست ایالات متحده و عربستان سعودی در جهت محدود کردن ایران در خاورمیانه مورد ارزیابی قرار می دهیم، می توانیم از موفقیت های نسبی صحبت کنیم. بعنوان مثال در حالی که رهبر شیعه مقتدی الصدر، چند سال پیش علیه ایالات متحده حکم جهاد داده بود، اکنون رابطه بهتری با عربستان سعودی و آمریکا دارد. همچنین حیدر العبادی نخست وزیر عراق که پس از تصرف موصل توسط ایالات متحده در این کشور بر سر کار آورده شد، هم اکنون با انجام سفر به عربستان سعودی با مقامات عالی رتبه این کشور دیدار می کند و آماده است تا برای محدود کردن نفوذ ایران در عراق با عربستان سعودی و ایالات متحده همکاری نماید.

بطور خلاصه می توان گفت که انتخابات عراق بویژه در بعد مبارزه با تروریسم از اهمیت خاصی نزد ترکیه برخوردار است. در واقع انتظار می رود عملیات نظامی نیروهای مسلح ترکیه علیه سازمان تروریستی پ.ک.ک در شمال عراق بعد از برگزاری انتخابات گسترده تر شود. انجام عملیات بسیار گسترده و فراگیر علیه سازمان تروریستی پ ک ک با حمایت حکومت مرکزی این کشور باعث توسعه روابط بین ترکیه و عراق خواهد شد. ترکیه در نظر دارد با انجام عملیات ها در داخل و خارج از کشور فعالیت های این سازمان تروریستی را به حداقل رسانده و بطور کامل آن را نابود نماید.

نویسنده: جان آجون نویسنده و محقق بنیاد سیاسی، اقتصادی و اجتماعی 



خبرهای مرتبط