دیدار موثر و نمادین اردوغان با پاپ فرانسیس

در برنامه این هفته سفر اردوغان به واتیکان و بازتاب آن در سیاست خارجی ترکیه را مورد ارزیابی قرار خواهیم داد.

دیدار موثر و نمادین اردوغان با پاپ فرانسیس

   رجب طیب اردوغان رئيس جمهوری ترکیه، در آخرین سفر خود به واتیکان رفت و با پاپ دیدار کرد.

اکنون به ارزیابیهای دکتر جمیل دوغاچ ایپک، عضو مرکز تحقیقات رشته روابط بین الملل دانشگاه آتاتورک ترکیه و ترجمه فرزاد صمدلی  توجه فرمایید.

     اولین ارتباط رسمی در روابط بین واتیکان و کاتولیک های جهان با ترکیه در دوران سلطان محمد فاتح برقرار شد. به این ترتیب، برای پاپ این امکان به وجود آمد که از نماینده ای دائمی در استانبول برخوردار باشد.

در دوره جمهوری ترکیه نیز برای اولین بار در سال 1959 جلال بایار رئیس جمهور وقت به واتیکان رفت و پس از دیدار با پاپ ژان بیست و سوم، روابط دیپلماتیک میان دو کشور در 11 آوریل سال 1960 برقرار شد. به دنبال آن سفارت های دو کشور به طور متقابل باز شدند. سفارت ترکیه در واتیکان در سال 1962 گشوده شد.  سفر اولین پاپ واتیکان نیز به ترکیه در سال 1967 و با سفر پاپ ژان پل ششم آغاز شد. در سال 1979 میلادی پاپ ژان پل دوم، در سال 2006 پاپ بندیکت شانزدهم و در سال 2014 نیز  پاپ فرانسیس به ترکیه سفر کرد.

 

     اردوغان رییس جمهوری ترکیه، اخیرا به دعوت پاپ فرانسیس به رم رفته بود. وی در خلال سفرش به رم در مورد روابط ترکیه و ایتالیا با ماترلا رئيس جمهور، گنتیلونی نخست وزیر این کشور و نیز  بازرگانان ایتالیایی دیدار و گفتگو کرد.

رئيس جمهور ترکیه در دیدار با  پاپ در زمینه روابط ترکیه و واتیکان، تحولات قدس، مسائل منطقه ای، فاجعه انسانی در سوریه، تروریسم و راهکارهای مبارزه با خارجی ستیزی و اسلام هراسی گفتگو کرد. در بیانیه ای که به دنبال مذاکرات رئیس جمهوری ترکیه و واتیکان منتشر شد، بر مضرات تصمیم دونالد ترامپ رییس جمهوری ایالات متحده آمریکا در زمینه انتقال پایتخت اسراییل به قدس تاکید و توقف اجرای آن مطالبه گردید.

 

    اردوغان و پاپ در این دیدار تأکید کردند که موقعیت سیاسی و حقوقی قدس، مطابق قطعنامه های سازمان ملل و قانونهای بین المللی باید محافظت شود.

 سفر اردوغان به واتیکان دارای ارزشی نمادین نیز بود. این نخستین سفر یک رییس جمهوری از ترکیه به واتیکان بعد از 59 سال  محسوب می شد. علاوه بر این، پاپ به عنوان رهبر روحانی جهان کاتولیک و اردوغان به عنوان رئیس سازمان همکاری اسلامی، حساسیت های مشترک خود در زمینه قدس را مجددا در سطح جهانی طرح کردند.

 

   همانطور که ممکن است به یاد آورید، دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده، تصمیم خود را در تاریخ 6 دسامبر 2017 برای انتخاب قدس به عنوان پایتخت اسرائیل اعلام کرده بود. اردوغان با این تصمیم به صورتی موثر مخالفت کرد. سپس اردوغان با پاپ فرانسیس و همچنین بسیاری از رهبران جهان صحبت کرد.

پاپ فرانسیس نیز در این مذاکره گفت که قدس برای پیروان سه دین دنیا مقدس است و وضعیت قدس می باید براساس قطعنامه های سازمان ملل محترم شناخته شود. بعد از این واکنشهای مشترک و برحق بود که ایالات متحده در رای گیری مجمع عمومی تنها ماند.

  

 از زمان آغاز به کار پاپ فرانسیس در واتیکان، وی از رویه ای روشن، گرم، صمیمی و معقول در روابط خود با ترکیه پیروی کرده است. نگرش واتیکان به قدس در دنیای اسلام مورد استقبال قرار گرفت. این طرز نگرش، مسلمانان و کاتولیک ها را به هم نزدیک تر کرد. این در اصل، تعجب برانگیز نیست. زیرا قدس یک مکان مقدس برای کاتولیک ها نیز است. بنابراین، آنها نمی توانند تصمیم یکجانبه ایالات متحده و اسرائیل را بپذیرند.

 

  دیدار اردوغان از واتیکان از منظر نزدیکی ترکیه با اتحادیه اروپا و مبارزه با تروریسم نیز مهم است. پاپ فرانسیس، در دیدار خود با رهبران اتحادیه اروپا در مارس 2017، گفته بود:"اتحادیه اروپا باید خود را مورد مواخذه قرار دهد و برای درمان بیماری های 60 ساله خود بکوشد." در زمانی که اختلاف در پیمان آتلانتیک شمالی در حال رشد است، اروپا در زمینه حفظ امنیت و ثبات خود نیازمند همکاری نزدیک با  ترکیه است. اتحادیه اروپا که با مشکل حل بحران های داخلی خود روبرو است، نتوانست به طور مستقیم در بحران های سوریه و عراق مداخله کند.

 

       اروپا که به طور مستقیم تحت تاثیر بحران در شرق میانه  قرار دارد با پیدا کردن زمینه های مشترک  با ترکیه می تواند بخشی از یک معادله در خاورمیانه شود. از معادله فعال باشد. در صورت حمایت اتحادیه اروپا از مبارزه ترکیه با گروههای تروریستی پ.ک.ک و ی.پ.گ، روابط حسنه میان دو این دو تسهیل خواهد شد.

 

    همبستگی بر سر قدس که در مصاحبه اردوغان و پاپ برجسته شد می تواند مانع از گوشه گیری اروپا شود و همچنین می تواند یک گام نمادین برای احیای روابط اتحادیه اروپا با ترکیه محسوب شود. از سوی دیگر گفتگو در زمینه مبارزه با بیگانه ستیزی و اسلام هراسی نیز می تواند یک گام مثبت دیگر به جلو تلقی شود. نهایت اینکه بازدید و مذاکرات رئیس جمهوری ترکیه از واتیکان، خواست اردوغان در زمینه همکاری مشترک در راستای صلح، امنیت و دوستی را مورد تایید و تاکید قرار می دهد.

 



خبرهای مرتبط