خاورمیانه از دیدگاه ترکیه - تهدید داعش در آسیای میانی

حملات سازمان تروریستی داعش در سال 2017 یکی از مهمترین مفاد دستورکار ترکیه، خاورمیانه و یوروآسیا را تشکیل داد

خاورمیانه از دیدگاه ترکیه - تهدید داعش در آسیای میانی

حملات سازمان تروریستی داعش در سال 2017 یکی از مهمترین مفاد دستورکار ترکیه، خاورمیانه و یوروآسیا را تشکیل داد. در مباحثات دوره اخیر به اندازه خاورمیانه، از تهدید بزرگ داعش در آسیای میانی نیز سخن گفته می شود.

حمله تروریستی داعش در شب سال نو 2017 به کلوپ تفریحی رینا در استانبول که منجر به مرگ 39 نفر گردید، دقتها را به جغرافیای خاورمیانه و یوروآسیا معطوف کرد. امروزه نیز مباحثات مربوط به علت و نتایج موجودیت داعش در خاورمیانه و آسیای میانه ادامه دارد. برخلاف حملات قبلی داعش در نقاط مختلف جهان، این بار نیز این سوال که آیا داعش بدنبال تغییر مکان از خاورمیانه بسوی آسیای میانی می باشد یا خیر؟ مطرح شده است.

برغم تمایزات قومی بین شبه نظامیان داعش که حملات تروریستی این سازمان را ترتیب می دهند، در کل مباحثات حول محور مردمان ترک چرخ می زند. در چهارچوب این مباحثات ادعا می شود که آسیای میانه پایگاه جدید داعش می باشد.

داعش تا بامروز صدها حمله تروریستی ترتیب داده است. فقط در دوره اخیر بیش از همه ریشه قومی و تابعیت فاعل حمله تروریستی مطرح می گردد. بسیار خوب چرا؟ بیائید قبل از دادن پاسخ به این سوال، نظری به پراکندگی شبه نظامیان داعش در کشورهای مختلف جهان نظری بیفکنیم.

براساس داده هایی که در سال 2016 منتشر شده است، رده بندی 10 کشور اول با توجه به تابعیت شبه نظامیان خارجی ملحق شده به داعش بدین شرح می باشد:

تونس   6500 نفر

عربستان سعودی    2500 نفر

روسیه    2400 نفر

اردن    2250 نفر

ترکیه    2100 نفر

فرانسه    1700 نفر

مراکش    1350 نفر

لبنان    900 نفر

مصر   800 نفر

آلمان 760 نفر

براساس داده های سال 2015 نیز الحاق به داعش در هر یک میلیون نفر نیز بدین شرح است:

اردن   315 نفر

تونس   280 نفر

عربستان سعودی   107 نفر

بوسنی هرزگوین    92 نفر

کوزوو    83 نفر

ترکمنستان    72 نفر

آلبانی   46 نفر

بلژیک    46 نفر

ازبکستان    33 نفر

سوئد    32 نفر

فلسطین    28 نفر

دانمارک    27 نفر

تاجیکستان    24 نفر

فرانسه    18 نفر

اتریش    17 نفر

هلند    15 نفر

فنلاند    13 نفر

روسیه    12 نفر

قزاقستان    8 نفر

ترکیه    6 نفر

قرقیزستان   5 نفر

در رابطه با این موضوع تحقیقات زیادی وجود داشته و ما نیز تنها دو نمونه را انتخاب کردیم. در مورد این موضوع داده قطعی وجود ندارد. فقط با توجه به تحقیقات بعمل آمده می توانیم نتیجه کلی بدست بیاوریم. دیگر آمار نیز از طریق اینترنت انتشار یافتند.

بررسی داده ها نشان می دهد که چنان اکثر کشورهای جهان، از کشورهای آسیای میانی نیز به داعش ملحق شده اند. فقط درصد الحاق از کشورهای آسیای میانی نسبت به کشورهای خاورمیانه و افریقای شمالی چون اردن و تونس، کشورهای بالکان چنان بوسنی هرزگوین، کوزوو و آلبانی و کشورهای اروپایی کمتر می باشد. برغم این در افکارعمومی منطقه ای و جهانی، متمادیا از تروریستهای داعش با ریشه آسیای میانی سخن پراکنی می شود. علل اصلی این امر نیز چنین می باشد: برخی از رژیم های منطقه آسیای میانی، مشروعیتهای خود را قبل از هر چیز از گفتمان اسلام رادیکال و ترس از تروریزم تامین می کنند. رژیم های مورد بحث از این تبلیغات بهره می جویند. در اصل در راس آنهایی که این تبلیغات را منتشر می کنند، رژیم های مذکور قرار دارند. بعد از حملات تروریستی 11 سپتامبر در امریکا، چین مسئله اویغور را از طریق اسلام رادیکال و القاعده در جهان منعکس ساخت. این در حالیست که چین قبل از حملات 11 سپتامبر از اویغورها و اسلام رادیکال در کنار یکدیگر یاد نمی کرد. برای همین این تبلیغات به نفع چین بوده و این کشور نیز جزو منتشرکنندگان تبلیغات می باشد. روسیه نیز این گفتمان را قبول می کند. زیرا این گفتمان نقش روسیه بعنوان بازیگر تامین کننده امنیت در منطقه آسیای میانی را تقویت کرده و سیاستهای این کشور در قبال منطقه مورد بحث را مشروع تر می سازد. کارشناسان خارجی نیز که این منطقه را بخوبی نمی شناسند، تبلیغات مذکور را قبول کرده و به ترویج آن یاری می کنند. گروههایی نیز وجود دارند که با اهداف سیاسی و ایدئولوژیکی مختلف این تبلیغات را ترویج می دهند. علی الخصوص این را در ترکیه مشاهده می کنیم. گروههایی که از سیاست چند بعدی و مستقل ترکیه و تمایلش به آسیای میانی ناخشنود می باشند، به این تبلیغات دامن می زنند.

خلاصه کلام می توان گفت که در آسیای میانی خطر داعش وجود دارد. فقط به اندازه ای که در افکارعمومی ترکیه و جهان مبالغه می شود، وجود ندارد.

ناگفته نماند که اکول ترک اسلام صوفی ماتوریدی در مبارزه با تهدید داعش در آسیای میانه نقش مهمی ایفا خواهد. عکسی نیز که رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه در خلال دیدار چند ماه پیش از ازبکستان، در مقابل مقبره امام ماتوریدی انداخته بود، پیام مهمی در این باب می باشد.



خبرهای مرتبط