خاورمیانه از دیدگاه ترکیه - روند رفراندوم استقلال در شمال عراق

حکومت منطقه ای کرد شمال عراق در 25 ام سپتامبر سال میلادی جاری رفراندوم استقلال برگزار خواهد کرد

خاورمیانه از دیدگاه ترکیه - روند رفراندوم استقلال در شمال عراق

 

حکومت منطقه ای کرد شمال عراق در 25 ام سپتامبر سال میلادی جاری رفراندوم استقلال برگزار خواهد کرد.

مسعود بارزانی رهبر حکومت منطقه ای کرد شمال عراق در ماه ژوئن گذشته بطور رسمی اعلام کرده بود که رفراندوم استقلال در 25 ام سپتامبر برگزار خواهد شد. سپس مجلس استانی کرکوک اعلام نمود که این شهر نیز در رفراندوم شرکت خواهد کرد. فقط حکومت منطقه ای کرد شمال عراق هنوز نتوانسته است، حمایت کامل داخلی و خارجی از رفراندوم را بدست بیاورد. بغیر از حزب دموکرات کردستان عراق، دیگر احزاب بزرگ هنوز در رابطه با حمایت از رفراندوم اطلاعات رسمی ارائه نکرده اند. ترکمنان و اعراب نیز که صاحب جمعیت بزرگی در منطقه می باشند، با دید گرمی به رفراندوم نمی نگرند. فقط برای جلوگیری از رفراندوم، هر گونه قدرت سیاسی و یا نظامی در دست ندارند. اگر ترکمنان و اعراب با گذشت زمان قویتر بشوند، برای پس گرفتن خاکهای خود به هر اقدامی متوسل خواهند شد.

به عقیده من اگر رفراندوم غیرقابل جلوگیری باشد، می تواند با نتایج خود موجب جنگ بزرگی در منطقه بشود. حتی می تواند مشابه وقایع بعد از قرارداد مونیخ بسال 1938 ، این بار بشکل خونین تری در خاورمیانه جریان بیابد.

این رفراندوم هم از نظر وضعیت کلی منطقه و هم از نظر عراق و مشروع بودن، محضورات جدی دارد. قبل از هر چیز طلب جدایی اکراد عراق از نظر حق تعیین آینده خود از سوی خود، طلب مشروعی نمی باشد. در حال حاضر رئیس جمهور عراق از اکراد این کشور می باشد. در عراق یک منطقه اتونوم تحت کنترل اکراد وجود دارد. علاوه براین، شاید نیز منطقه شمال عراق مرفح ترین دوره در تاریخ خود را سپری می کند. حتی کوچکترین فشار سیاسی و یا نظامی نیز علیه حکومت منطقه ای کرد شمال عراق مورد بحث نمی باشد. برای همین دلیلی برای جدایی و حق تعیین آینده خود وجود ندارد. اگر این حق مشروع دانسته شود، فردا در عراق و دیگر کشورها جدایی طلبی های دیگری مطرح خواهد شد. حال اینکه، اساسی ترین اصل حقوق بین المللی، حراست دولتها از تمامیت ارضی و استقلال خود می باشد.

این اصل بعنوان ضمانت صلح و ثبات جامعه بین المللی محسوب می شود. بطوریکه در حقوق بین المللی، حق دفاع مشروع با توسل به نیروی مسلح برای وضعیتهایی که تمامیت ارضی و استقلال کشور در خطر باشد، پیش بینی شده است. از اینرو روند رفراندوم از هر نظر و در راس از نظر حقوقی مسائل و مشکلات عدیده ای دارد. کمااینکه در بین اکراد شمال عراق توده بزرگی وجود دارد که با رفراندوم مخالف بوده و آنرا مشروع نمی دانند.

تصمیم مجلس استانی کرکوک نیز مغایر با حقوق بوده و حکمی مستدل، مستند و موجه نمی باشد. این حکم قبل از هر چیز با آئین نامه و در راس قانون اساسی که در عراق مرعیت دارد، متضاد می باشد. مجلس استانی کرکوک در رای گیری بعمل آمده که هیچکدام از اعضای ترکمن و عرب در آن شرکت نجسته و از 26 عضو کرد 24 عضو در آن شرکت جستند، با 21 رای موافق اشتراک در رفراندوم را قبول کرده است. این مجلس تصمیم مذکور را تنها با آراء اکراد اتخاذ کرده و بغیر از اکراد عنصر دیگری به این تصمیم بله نگفته است، برای همین با قانون اساسی غراق مغایرت دارد.

خاکهایی که امروزه تحت کنترل بارزانی و متفقینش قرار داشته و می خواهند استقلال آنرا اعلام بکنند، از نظر تاریخی به ترکمنان تعلق داشته و خاکهای اجداد ترکمنان می باشد. کنترل بالفعل این منطقه از سوی بارزانی نمی تواند حقیقت مذکور را تغییر بدهد. بخش اعظم جمعیتی که در داخل مرزهای این منطقه زندگی می کنند، ترکمن می باشد. ترکمنان برغم حملات سیستماتیک در طول سالیان مدید، امروزه به زندگی در عراق ادامه داده و یکی از عناصر بنیانگذار این کشور می باشند.

اگر رفراندوم با قبول طلب جدایی به نتیجه برسد، حق تعیین آینده خود برای ترکمنان و دیگر گروههای قومی و دینی مطرح خواهد شد. در صورت قبول این تصمیم، براساس موقعیت بافت جمعیتی و قومی قبل از 1990 در شمال عراق، هر گونه درخواست تمامی گروهها منجمله طلب جدایی شکل مشروعی به خود خواهد گرفت. اگر اکراد حق جدایی از عراق را داشته باشند، دیگر گروههای قومی و دینی نیز صاحب این حق می باشند.

در این باب اگر رفراندوم برگزار شده و با قبول طلب جدایی به نتیجه برسد، می تواند برگزاری رفراندوم استقلال از سوی ترکمنان در روزهای آینده نیز مطرح بشود. علاوه براین، امضای قرارداد یاری و همکاری متقابل بین ترکیه و عراق در وضعیتهایی که تمامیت ارضی این کشور در معرض تهدید قرار بگیرد، میتواند در دستورکار جایی برای خود پیدا کند.



خبرهای مرتبط