خاورمیانه از دیدگاه ترکیه - مروری بر بازتابهای عملیات سپر فرات

یکسال از عملیات سپر فرات که جمهوری ترکیه با هدف پاکسازی بخشی از مرزهای خود از سازمانهای تروریستی آغاز کرده بود، سپری شد

خاورمیانه از دیدگاه ترکیه - مروری بر بازتابهای عملیات سپر فرات

 

یکسال از عملیات سپر فرات که جمهوری ترکیه با هدف پاکسازی بخشی از مرزهای خود از سازمانهای تروریستی آغاز کرده بود، سپری شد.

عملیات سپر فرات که ترکیه بمنظور پاکسازی مرزهای جنوبی خود از سازمانهای تروریستی داعش و پ ک ک، در 24 ام اوت آغاز کرده بود، هم به داعش ضربه سنگینی زده و هم از رویای پ ک ک در رابطه با دستیابی به مدیترانه بوسیله کریدور ترور جلوگیری نمود. این عملیات که حدود 7 ماه طول کشید، با اتخاذ تصمیمی در اجلاس شورای امنیت ملی ترکیه در 29 ام ماه مارس سال 2017 به پایان رسید. این موضوع که ترکیه می تواند در روزهای آتی عملیات مشابه دیگری در منطقه آغاز بکند، متمادیا در افکارعمومی بر زبان آورده می شود.

عملیات سپر فرات که از سوی نیروهای مسلح ترکیه و ارتش آزاد سوریه ترتیب یافت، با ورود تانکهای ترک به منطقه ترکمن جرابلس در 24 ام اوت 2017 آغاز شد. این عملیات دو هدف استراتژیک داشت.

1 – وارد ساختن ضربه سنگین به سازمان تروریستی داعش با دور ساختن این سازمان از مرزهای ترکیه

2 – جلوگیری از یکپارچگی مناطق تحت کنترل سازمان تروریستی پ ک ک در شمال سوریه

عملیات در چهارچوب این دو هدف استراتژیک به موفقیت دست یافت.

در چهارچوب عملیات سپر فرات، منطقه ای بوسعت حدود 2 هزار و 300 کیلومتر مربع در مثلث عزز – باب – جرابلس که در شمال حلب قرار دارد، از سازمانهای تروریستی پاکسازی شده و زندگی غیرنظامیان که چهار سال آزگار تحت فشار جنگ و داعش قرار داشت، به حالت عادی بازگشت. دیگر هدف عملیات سپر فرات نیز، تشکیل مناطق امن در منطقه بود. هدف اصلی مناطق امن را تامین سرپناه برای مخالفین رژیم و آنهایی که می خواستند به کشور بازگردند، تشکیل می داد. برای همین اگر هم بعد نظامی عملیات به پایان رسیده باشد، بعد سیاسی و انسانی آن هنوز هم ادامه دارد. ظرف مدتی که گذشت، پروژه هایی در جرابلس، چوپان بیگ، باب و عزز به اجرا گذاشته شد. در این راستا پیشرفت مهمی قید گردید. فقط با افزایش کوچ از دیگر مناطق، در منطقه بلبشوی دموگرافیک صورت می گیرد. بهبودی سریع زندگی روزمره در جوی که امکانات تولید در آن محدود بوده و فعالیتهای اقتصادیش متمادیا به حمایت نیاز دارد، آسان نمی باشد. این منطقه در سایه حمایت ترکیه، قویا تحت حراست قرار گرفته و به یک منطقه امن تبدیل شده است. فقط بهبودی زندگی در منطقه مستلزم یک تحول اقتصادی و اجتماعی که سالها طول خواهد کشید، می باشد.

در این منطقه، در نتیجه حمایت فشرده و سرمایه گذاریهای ترکیه، هماهنگی اجتماعی تامین گردید. این وضعیت باید برای تمامی کشورهای منطقه نمونه ای تشکیل بدهد. بعد از پایان درگیری در یک منطقه، کوچاندن جبری مردم و تغییر دادن سیستماتیک بافت دموگرافیک آن منطقه راه حل نمی باشد. همانطوریکه در عملیات سپر فرات انجام گرفت، تاسیس مجدد زندگی با اتخاذ تدابیر غیرنظامی اماکن پذیر می باشد. در این باب، امریکا و روسیه نیز باید از این عملیات درس عبرت بگیرند. نمونه کوچ اجباری در مناطق تحت کنترل پ ک ک، در منطقه عملیات سپر فرات جریان نیافت. بالعکس در حال حاضر، مردم دیگر مناطق به منطقه عملیات سپر فرات کوچ می کنند.

خلاصه کلام جمهوری ترکیه در 24 ام اوت 2017 در مبارزه با داعش بطور مستقیم وارد عمل شده و به عملیات سپر فرات تحقق بخشید. از نظر حقوق بین المللی، ترکیه با استناد به 51 امین ماده قرارداد سازمان ملل، با عناصر سازمان تروریستی داعش که خاکهایش را مورد حمله قرار می دادند، به مبارزه پرداخت. از اینرو عملیات سپر فرات از نظر حقوق بین المللی یک حمله مشروع می باشد. این عملیات قدرت بازدارندگی ترکیه را افزایش داده و مدل زیبایی را ظاهر ساخت. این تحول نشان داد که ترکمنان و ارتش آزاد سوریه می توانند در صورت دریافت حمایت نظامی و استراتژیکی مورد نیاز خود، شریک موثری در مقابل داعش باشند. حتی ثابت کرد که حراست از بافت دموگرافیک مناطق پاکسازی شده از سازمانهای تروریستی و مبارزه با یک سازمان تروریستی بوسیله سازمان تروریستی دیگری، یک ضرورت نمی باشد. علاوه براین اگر ترکمنان یعنوان یک بازیگر معاصر و هماهنگ با ارزشهای غرب مورد حمایت قرار بگیرند، می توانند از نظر فکری نیز داعش را مغلوب بکنند.

عملیات سپر فرات می تواند بیش از یک نتیجه، بعنوان اولین گام  در مبارزه ترکیه و متفقینش با تروریزم مشاهده بشود. برای همین ادامه این عملیات تحت هر نامی نمی تواند سورپریز باشد. از نظر ترکیه بزرگترین تهدید متوجه به امنیت مرزی و داخلی در دوره بعد از پاکسازی مرزها از داعش، از سازمان یابی پ ک ک در سوریه نشات می گیرد. در این باب، بدون شک مراحل بعدی عملیات سپر فرات، پ ک ک / پ ی د / ی پ گ را مورد هدف قرار خواهد داد. برای همین یاری تسلیحاتی حکومت امریکا به پ ک ک که در عملیات رقه بعنوان شریک خود انتخاب کرده است و همچنین تلاش برای جلوگیری از درگیر شدن ترکیه با این سازمان تروریستی در شمال سوریه، بعنوان یکی از بزرگترین مسائل در روابط دو کشور که می تواند ادامه بیابد، مشاهده می شود.



خبرهای مرتبط