خاورمیانه از دیدگاه ترکیه - تحولات اخیر در استانهای رقه و دیرالزور سوریه

سرنگون سازی جنگنده متعلق به رژیم اسد در نزدیکیهای رقه از سوی امریکا و حمله موشکی ایران به دیرالزور، دقتها در سوریه را به این دو منطقه معطوف کرد

خاورمیانه از دیدگاه ترکیه - تحولات اخیر در استانهای رقه و دیرالزور سوریه

 

سرنگون سازی جنگنده متعلق به رژیم اسد در نزدیکیهای رقه از سوی امریکا و حمله موشکی ایران به دیرالزور، دقتها در سوریه را به این دو منطقه معطوف کرد.

دو تحول واقع در شرق سوریه نامزد تعمیق بحران در این کشور با ابعاد جدیدی می باشد. بعد از ظهر روز یکشنبه 18 ام ماه ژوئن هواپیمای جنگی متعلق به نیروی هوایی سوریه از نوع سوخو – 22 ، مدت کوتاهی بعد از رها کردن بمبهای خود در حوالی تابکا در نزدیکیهای رقه از  سوی جنگنده های اف 18 امریکا سرنگون ساخته شد. مقامات امریکا در پی حادثه اعلام داشتند، هواپیمای رژیم اسد بدلیل حمله به مواضع نیروهای دموکراتیک سوریه که مورد حمایت امریکا می باشند، سرنگون ساخته شده است. همین مقامات تاکید کردند، در صورت حمله مجدد به نیروهای مورد حمایت امریکا، پاسخ مشابهی داده خواهد شد. از سوی دیگر ایران نیز علیه عناصر سازمان تروریستی داعش در دیرالزور حمله موشکی ترتیب داد. موشکهای پرتاب شده از غرب ایران، با عبور از عراق، مواضع واقع در فاصله 600 کیلومتری را مورد هدف قرار دادند. این تحول از نظر نشان دادن نقطه ای که ایران در مدرنیزاسیون موشکهای بالستیک بدان رسیده است، حائز اهمیت می باشد.

روسیه نیز با اظهارات شدید الحنی از سرنگون سازی جنگنده سوریه از سوی امریکا استقبال کرده و اعلام داشت، قرارداد مناطق بدون درگیری و تبادل اطلاعات با امریکا را متوقف ساخته است. روسیه  اجرائیات مذکور را به تمامی نقاط سوریه ربط نمی دهد. خط قرمز روسیه در ارتباط با این موضوع غرب فرات می باشد. منبعد نیروی هوایی روسیه، تمامی فعالیتهای امریکا و متفقینش در غرب فرات را بعنوان هدف نظامی دنبال خواهد کرد. بدین ترتیب روسیه به امریکا این پیام را می دهد که اگر نیروهای دموکراتیک سوریه وارد غرب فرات شوند، مورد هدف قرار خواهد گرفت. ناگفته نماند که ستون اصلی این نیروها را پ ی د/ی پ گ شاخه سازمان تروریستی پ ک ک در سوریه تشکیل می دهد.

همانطوریکه می دانید ترکیه نیز بارها در این خصوص به امریکا هشدار داده است. ترکیه بیش از یکسال قبل از این به امریکا گفته بود که ی پ گ نباید وارد غرب فرات بشود. جان کری وزیر خارجه سابق امریکا نیز بارها در مورد این موضوع قول داده بود. فقط، متاسفانه این قولها بجای آورده نشد.

جنگ داخلی سوریه موجب شده است، کشورهایی که هزاران کیلومتر با یکدیگر فاصله دارند، در مقابل هم عملکردهای خصمانه ای بنمایش بگذارند. برای همین جنگ داخلی سوریه در نقطه حساسی قرار دارد که می تواند فتیله یک واکنش زنجیره ای را آتش بزند. عملیات در شمال سوریه با پیشگامی امریکا، در حال حاضر در نزدیکیهای رقه قرار دارد. از سوی دیگر نیروهای رژیم اسد نیز به رقه نزدیک می شوند. در جنوب، در اطراف الطنف و در طول مرز اردن نیز خطوط تماسهای حساس وجود دارد.

درگیریهای واقع در غرب کشور نسبتا کاهش یافته است. فقط درگیریها در رقه و دیگر مناطق تحت کنترل داعش در شرق و جنوب کشور شتاب یافته است. استانهای رقه و دیرالزور صاحب منابع طبیعی غنی می باشند. علاوه براین استانهای مذکور بدلیل نزدیکی جغرافیایی به ترکیه و عراق از اهمیت استراتژیکی برخوردار هستند.

پر کردن خلاء ایجاد شده در شرق سوریه در نتیجه عقب راندن داعش، از سوی کدامین قدرت اهمیت بسیاری دارد. بیرون راندن بدون طرحریزی داعش از مناطق تحت کنترل این سازمان ریسکهای مختلفی دارد. این وضعیت می تواند موجب دگرگونی خطرناک شبکه ترور داعش و شکل گیری سازمانهای تروریستی در ارتباط با این سازمان بشود. تضعیف نظامی داعش و یا کشته شدن برخی از سرکردگان آن موجب امتنان عرصه بین المللی می گردد. فقط نگرانیهای مربوط به این که جای وحشت داعش را شبه نظامیان شیعه با اجرائیات وحشیانه در عراق و سوریه و پ ک ک یکی از وحشی ترین سازمانهای تروریستی خاورمیانه خواهد گرفت، تعمیق می یابد. بروز جنگ تقسیم بین شبه نظامیان پارامیلیتر ایران و پ ک ک، بعد از داعش نیز امکان پذیر می باشد. در این نقطه امریکا می تواند بواسطه پ ی د/ ی پ گ که مورد حمایت قرار می دهد، با درگیریهای ناخواسته رو در رو بماند. حتی می تواند برغم هشدارهای ترکیه، تاوان یاری به پ ی د/ ی پ گ در خارج از اصول ناتو را بشکل سنگینی پس بدهد.

خلاصه کلام، جنگ داخلی سوریه هم در شمال و هم در جنوب کشور وارد مرحله جدیدی می شود. مرحله جدید مذکور در صورت دامن گرفتن تنشها، ریسکهای مهمی بهمراه خواهد آورد. محاسبات اشتباه در سطح عملی، می تواند موجب درگیریهای بزرگی بشود. جرائم بشری رژیم اسد و متفقینش و حملات تروریستی بیرحمانه سازمانهای تروریستی چون داعش و پ ک ک، سوریه و سوریها را محو و نابود کرده است. در این نقطه اگر در اشتباهات پافشاری بشود، ریسک تبدیل جنگ داخلی سوریه به درگیری منطقه ای پدیدار خواهد شد.



خبرهای مرتبط