چشم اندازی بر روابط ترکیه و ایران

چشم اندازی بر روابط ترکیه و ایران

برنامه امروز به سه موضوع اختصاص دارد که در موضوع نخست دستاوردهای فرهنگی سفر حسن روحانی رییس جمهوری ایران به ترکیه از دید وزیر فرهنگ ایران مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی ایران در یاداشتی با عنوان «سفربه سرزمین آناتولی» به دستاوردهای سفر رییس جمهور ایران به ترکیه و جنبه‌های فرهنگی آن پرداخته است.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین و به نقل از پایگاه اطلاع رسانی جمهوری اسلامی ایران، در این یاد داشت اعلام شده که از ۱۰ سند به امضا رسیده بین ایران و ترکیه ، دوسند فرهنگی است؛ از میان این دو سند، اولی درباره «توسعه همکاری سینمای ایران و ترکیه» و دومی پیرامون «توسعه گردشگری» است.
در این متن چنین گفته شده است : در نگاه جدید روحانی و همتای ترک او، دیگر همه راه‌های ارتباطی دو کشور به تجارت یا خرید و فروش گاز ختم نمی‌شود، بلکه قرار است سهم شایانی از این داد و ستد، به حوزه فرهنگ و نخبگان علمی و هنری اختصاص یابد.
سفر بهاری روحانی به سرزمینی که زمانی آناتولی خوانده می‌شد، حال و هوایی متفاوت از دیگر دیدارهای خارجی او داشت. از چند روز قبل، آنها که فضای خبری منطقه را دنبال می‌کردند، می‌دانستند پس از ۱۸ سال هیچ مقام ایرانی در تراز رئیس جمهوری از ترکیه دیدن نکرده بود. سران دو کشور همسایه، خود را برای آغاز یک فصل جدید همکاری مهیا می‌کنند که چنین هم شد. روحانی و دو میزبان خونگرم او- عبدالله گل رئیس جمهور و رجب طیب اردوغان نخست وزیر تکیه- نقشه راه جدیدی روی میز مذاکره ترسیم نمودند. هدف مشترک دو طرف، خارج کردن چرخه رابطه از حالتی یکنواخت و البته پرنوسان بود.
نقشه جدید همکاری ایران و ترکیه یک ویژگی مهم دیگر نیز دارد که دکتر روحانی آن را در جمع نخبگان و بازرگانان دو کشور بازگو کرد و آن این که، در این مرحله بار اصلی مراودات دو همسایه، از دوش دولت‌ها برداشته شده و به دستان توانمند بخش خصوصی و نهادها و نیروهای مردمی سپرده می‌شود. ترکیب و تعداد اعضای هیأت ۹۰ نفره بخش خصوصی در این سفر، گواه این قضیه است. روشن است که این تصمیم، یعنی گشودن میدان به روی نهادها و نیروهای غیردولتی در دنیای روابط بین‌الملل امروز دارای چه ارزش والایی است.
در این سفر کوتاه اما پربار، توافقاتی به امضا رسید، نوید دهنده آن که از این پس وزن کفه فرهنگ نیز در تراز داد و ستد دو کشور، پا به پای اقتصاد بالا خواهد رفت. سران دو کشور، به این باور رسیده‌اند که مردمان دو سرزمین کهن و صاحب تمدن، اکنون ظرفیت و آمادگی ورود به فضایی فراتر از داد و ستد اقتصادی را دارند.
این سفر گامی بود برای جبران غفلت‌ها از توسعه مناسبات فرهنگی.
این تصور برای همه اهل فرهنگ خوشایند نبود که ایران و ترکیه، در نگاه جهان خارج، صرفاً به عنوان دو شریک اقتصادی معرفی شوند. از این منظر می‌توان گشودن باب تعاملات فرهنگی میان اصحاب اندیشه دو کشور را پاسخی به یک آرزوی دیرین به حساب آورد.
از طرفی تجربه دوران دیپلماسی به ما آموخته است که روابط میان دو کشور، زمانی به معنای واقعی، «تعمیق» می‌یابد که سطح همکاری‌ها به پهنه فراخنای فرهنگ و لایه‌های زیرین جامعه سرایت کند. طرح‌های تیم فرهنگی دولت در این سفر، همین چشم‌انداز را دنبال می‌کرد.
برای گشودن باب تازه مراوده در این عرصه، ما نگاه خود را به دو رشته از آثار و میراث فرهنگی دو ملت معطوف کرده‌ایم: اول تبادل آثار و تولیدات نسل امروز فعالان و نخبگان فرهنگی دو کشور، دوم تعامل و تحقیق در باب میراث فرهنگی برجای مانده از تاریخ و تمدن گذشته.
انتظار می‌رود که در حلقه اول از مبادلات فرهنگی، شهروندان ایرانی و ترک از آثار و اندیشه‌های نسل امروز بهره‌مند شوند و فاصله و بیگانگی دل آزار موجود میان جامعه هنری و فرهنگی طرفین برداشته شود و در مرحله دوم نیز بتوانیم بر بیگانگی و در واقع بی‌اعتنایی‌ها نسبت به مفاخر و میراث تاریخی دو ملت فائق آییم.
کارنامه روابط گذشته دو همسایه در حیطه‌های فرهنگی مذکور، جای تأمل و اندکی تأسف دارد. در حالی که در سال‌های اخیر چهره‌های بسیاری از دامان ادب و هنر ایران و ترکیه برآمده و در جشنواره‌ها و میادین بین‌المللی تحول آفریده‌اند، اما هیچ پل ارتباطی میان این دو حوزه خلاق برقرار نشده است. در میدان رقابت فرهنگ‌ها و تمدن‌ها نیز دو ملت حرف‌های بسیار برای گفتن دارند، اما تلاش چندانی برای همسویی میان آنها صورت نگرفته است .
و اما سهم فرهنگ از این سفر:
از ۱۰ سندی که به امضا رسید، دو سند فرهنگی بود و از میان این دو سند، اولی حاوی پاسخی است به مطالبات اهالی هنر و سینما و در سایه این سند بعد از این، جامعه پویای سینمای ایران و ترکیه می‌توانند باب همکاری گسترده‌ای را پیدا کنند. در تنظیم متن و محتوای این سند تلاش شد به این خواست دیرین پاسخ داده شود که هنر و سینمای پرافتخار دو کشور باب همکاری نوینی را برای احیای میراث تمدن و فرهنگ مشترک بگشایند، آن هم از طریق به تصویر کشیدن مفاخر و مشاهیر فرهنگی و هنری. در بخشی از این توافقنامه نقش مستندسازان و این صنعت پویای هنری مورد توجه قرار گرفت. ماحصل توافقات، فرصتی تازه برای شناخت دو ملت از طریق مستندسازان فراهم می‌کند. مدیران فرهنگی دو کشور متعهد شده‌اند امکان و ابزار‌های لازم برای ساختن فیلم‌های مستند، برای شناخت بهتر نسبت به یکدیگر فراهم نمایند. و سند دیگر، برنامه اجرایی مبادلات فرهنگی دو کشور ظرف سه سال آینده است که در قالب موافقتنامه فرهنگی به امضا رسید. یادآور می‌شود موافقتنامه دو کشور در سال ۱۳۳۷ به امضا رسیده است. همچنین دو سند دیگر در باب همکاری‌های دو کشور در زمینه توسعه گردشگری توسط رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به امضا رسید. در حال حاضر سالانه ۳۶ میلیون نفر گردشگر خارجی از ترکیه دیدن می‌کنند. در آخر این که، نباید از این واقعیت چشم پوشید که از نقطه نظر سیاسی، فضایی مطلوب برای همکاری فراهم شده است. تحولات سرزمین آناتولی آهنگی دلنشین برای ایرانیان دارد. بعد از دوران طولانی حاکمیت لائیسیته، دولتی بر مسند امور نشسته که علاقه‌ای جدی به احیای ارزش‌های دینی در زندگی اجتماعی دارد.

موضوع دوم برنامه امروز اختصاص به امضای دو پروتکل اصلاحی مربوط به موافقت نامه استفاده مشترک از دروازه های مرز زمینی "سرو- اسن دره" دارد.

با امضای دو پروتکل اصلاحی مربوط به موافقت نامه استفاده مشترک از دروازه های مرز زمینی "سرو- اسن دره" و یادداشت تفاهم مربوط به مرز زمینی "رازی- کاپی کوی" توسط وزیر امور اقتصادی و دارائی جمهوری اسلامی ایران و وزیر گمرک و تجارت جمهوری ترکیه، زمینه و امکان اجرای توافقنامه های مذکور فراهم شد.
غلامرضا صفاری طاهری با اعلام این خبر افزود: با عنایت به گذشت بیش از ۴ سال از امضای توافقنامه های مذکور که می تواند نقش مهمی در روان سازی تشریفات و توسعه همکاری های مشترک مرزی - گمرکی کشورهای ایران و ترکیه داشته باشد، ضرورت انجام اصلاحاتی در متن و عنوان توافقنامه ها و ارجاع به سازکارهای قانونی موجود، به ویژه در فرآیند کنترل بهداشت گیاهی و قرنطینه های مرزی، مانع از تصویب و عملیاتی شدن توافقنامه های مذکور شده بود.
به گزارش اقتصادانلاین به نقل از مهر ،مدیرکل دفتر همکاری های بین الملل گمرک افزود: با هماهنگی به عمل آمده با اداره امورتوافق های بین المللی ریاست جمهوری، تنظیم ماده واحده اصلاحی و تصویب مراتب در هیئت محترم دولت، در چارچوب مذاکرات فشرده انجام شده با مقامات مسئول طرف ترک و ارجاع به کنوانسیون بین المللی حفظ نباتات مصوب ۱۹۵۲ میلادی، مشکل مذکور مرتفع و نهایتا پروتکل های اصلاحی پیشنهادی گمرک جمهوری اسلامی ایران در دونسخه به زبان های فارسی، انگلیسی و ترکی تنظیم و به امضای مقام عالی وزارت امور اقتصادی و دارائی ایران و وزیر گمرک و تجارت ترکیه رسید.
صفاری تاکید کرد: با عنایت به رویکرد جدید گمرک جمهوری اسلامی ایران در توسعه تعاملات منطقه ای و بین المللی، به ویژه با کشورهای همسایه و تلاش در جهت یک مرحله ای نمودن کنترل ها و رسیدگی های گمرکی، با پذیرش اسناد گمرک های طرف مقابل و تبادل الکترونیکی اطلاعات، اجرایی نمودن توافقنامه های موصوف با دولت ترکیه که از جمله ۵ کشور اول شریک عمده تجاری ما است، زمینه ساز توسعه این قبیل همکاری ها با سایر کشورهای همسایه، به ویژه کشورهای آذربایجان، افغانستان، پاکستان، ترکمنستان و ارمنستان خواهد بود.

اخرین موضوع برنامه امروز در ارتباط با سطح مبادلات تجاری میان ترکیه و ایران در 5 ماه نخست سال میلادی جاری است.

مبادلات تجاری ایران و ترکیه در ۵ ماه نخست سال جاری میلادی با کاهش ۲۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۵.۴ میلیارد دلار رسید که ۴.۲۳ میلیارد دلار از این رقم مربوط به واردات ترکیه از ایران بوده است.
اداره آمار ترکیه اعلام کرد مبادلات تجاری این کشور با ایران در ۵ ماه نخست سال جاری میلادی به ۵.۴ میلیارد دلار رسیده است.
مبادلات دو کشور در این دوره نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش ۲۲ درصدی داشته است. در ۵ ماه نخست ۲۰۱۳ مبادلات دو کشور ۷ میلیارد دلار اعلام شده بود.
بر اساس این گزارش صادرات ترکیه به ایران در ۵ ماه نخست ۲۰۱۴ با کاهش ۴۳ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شده و به ۱.۱۷ میلیارد دلار رسیده است.
واردات ترکیه از ایران در ۵ ماه نخست ۲۰۱۴ نیز نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۱۳ بالغ بر ۱۴ درصد کاهش یافته و به ۴.۲۳ میلیارد دلار رسیده است.
به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از تسنیم، ایران دهمین مقصد صادرات ترکیه و ششمین منبع تامین نیازهای وارداتی این کشور در ۵ ماه نخست ۲۰۱۴ شناخته شده است. صادرات ترکیه به ایران در این مدت معادل ۱.۷ درصد کل صادرات این کشور و واردات از ایران معادل ۴.۳ درصد کل واردات ترکیه در این مدت بوده است.


برچسب ها:

خبرهای مرتبط