Түркиянын улуттук камикадзе учкучсуз учуучу аппараттары

Коргонуу боюнча улуттук долбоорлор-3

Түркиянын улуттук камикадзе учкучсуз учуучу аппараттары

Түркиянын улуттук камикадзе учкучсуз учуучу аппараттары

Террор менен күрөшүүдө бутага барып тийүүчү дрондорду Түркия АКШдан сатып алууну каалайт, бирок АКШ бербей койгон. Түркия бүгүнкү күндө улуттук камикадзе учкучсуз учуучу аппараттары АЛПАГУ менен КАРГУну жана күзөт жүргүзүү максатында ТОГАНды жасап чыгарып, колдоно баштады.

Түрк Харб-Иш профсоюзунун билим берүү директору Таркан Зенгиндин бул тема тууралуу талдоосун баяндап берүүдөбүз.

Түркия акыркы жылдарда коргонуу тармагында жасап чыгарган улуттук техникалары менен көңүлдү бурууда. Кино секторунда асмандан тартуучу камераны ташыган «дрондор» эми бир топ тармакта колдонулууда. Ушул алкакта террор менен күрөшүүдө абдан маанилүү мүмкүнчүлүктөрү болгон дрондорду же учкучсуз учуучу аппараттарды жергиликтүү мүмкүнчүлүктөр менен жасап чыгаруудабыз. Террор менен күрөшүүдө бутага барып тийүүчү дрондорду же учкучсуз учуучу аппараттарды Түркия АКШдан сатып алууну каалады, бирок алар берген жок. АКШнын террор менен күрөшүүдө таасирдүү боло турган бул техникаларды стратегиялык өнөктөшү болгон Түркияга сатпай коюушу таң калыштуу. Бирок бул абалды Түркия мүмкүнчүлүккө айландырып жергиликтүү дрондорду жасап чыгарды жана колдоно баштады. Ал эмес техникаларды алыш үчүн ар түрдүү өлкөлөрдөн талаптар келе баштоосу болсо Түркиянын бул темадагы ийгилигинин маанилүү көрсөткүчтөрүнөн бири болуп саналат. Түркия, дүйнөдө ушундай түрдөгү «камикадзе учкучсуз учуучу аппараттарды» жасап чыгарган 3 өлкөдөн бир абалында.

Түркия, учкучсуз учуучу аппарат технологиясында маанилүү баскычка өттү. Түркиянын көк асмандагы жаңы аскерлери катары мүнөздөлгөн «камикадзе куралдуу учкучсуз учуучу аппараттарын» сериалуу түрдө жасап чыгара баштады жана коопсуздук күчтөрү колдонууда. Коргонуу технологиялары жана инженердик фирмасы (STM) тарабынан улуттук курал катары өнүктүрүлгөн жана жасалып чыккан үч учкучсуз учуучу аппараттардан кеп салалы. Булар; АЛПАГУ (өз алдынча тактикалык сокку уруучу туруктуу канаттуу учкучсуз учуучу аппарат), КАРГУ (өз алдынча айланган канаттуу сокку уруучу  учкучсуз учуучу аппарат) жана ТОГАН (өз алдынча айланган канаттуу күзөтчү учкучсуз учуучу аппарат ситсемасы) деп аталат. Коргонуу технологиялары жана инженердик фирмасы (STM), Түрк куралдуу күчтөрү (ТКК) жана Коргонуу өнөр жайы кеңешчилигине (SSM) система инженердиги, техникалык көмөк көрсөтүү, долбоор башкаруу, технология өткөрүү сыяктуу милдеттерин ишке ашыруу максаты менен Коргонуу өнөр жайынын аткаруу комитетинин чечими менен түзүлгөн мекеме болуп саналат.

Түркиянын алгачкы улуттук камикадзе жана күзөт кылуучу учкучсуз учуучу аппараттары 2017-жылдын ноябрь айынан тарта Атайын күчтөр командирлигине жана Деңиз күчтөрү командирлигине өткөрүлө баштаган. Улуттук камикадзе учкучсуз учуучу аппараты КАРГУ, Африндеги «Зайтун бутагы» кыймылында колдонулду. Андан качкан 5 кишилик террорист топту ээрчиген КАРГУ, ПККнын мүчөлөрүнө эң жакын барганда жарылып бутага алган топту жок кылган. КАРГУ аркылуу Атайын күч кызматкери, террористтерди 5 чакырым узактан жардырды. Афринден кийин эми Кандилдеги террористтердин жүрөгүнүн үшүн алууда.

АЛПАГУ (өз алдынча тактикалык сокку уруучу туруктуу канаттуу учкучсуз учуучу аппарат)

Улуттук дрондор бүгүнкү күндө ассимметриялык согуш жана террор менен күрөшүү операцияларында эң күчтүү согуштук аппараттардан болуп эсептелет. АЛПАГУнун мааниси «өзү жалгыз душманга чабуул койгон» дегенди туюнтат. Жалгыз бир аскер тарабынан ташылса болот. Буталарды белгилеп душман элементтерин жок кылуу милдеттерин аткара алат.

Аны жасап чыгарган Коргонуу технологиялары жана инженердик фирмасына (STM) караганда айрым техникалык өзгөчөлүктөрү булар; Чалгындоо, көзөмөлдөө жана майда өлчөмдөгү коркунучтарды жок кыла алган туруктуу канаттуу улуттук сокку уруучу учкучсуз учуучу аппарат. АЛПАГУ-оригиналдуу курулган жана көрүнүштөрдү чыныгы убакта чагылдыруу жана терең изилдөө алгоритми менен туруктуу же кыймылдуу буталарга карата таасирдүү колдонула алат.

КАРГУ (өз алдынча айланган канаттуу сокку уруучу  учкучсуз учуучу аппарат)

КАРГУнун мааниси «тоо башындагы күзөт мунарасы» же «ителги» дегенди туюнтат. Айлануучу канаты бар «камикадзе куралдуу дрон» катары да аталууда. Аны жасап чыгарган Коргонуу технологиялары жана инженердик фирмасына (STM) караганда КАРГУнун айрым техникалык өзгөчөлүктөрү булар; КАРГУ-өз алдынча же алыстан башкарылган, айлануучу канаты бар улуттук сокку уруучу учкучсуз учуучу аппарат. Система; «Сокку уруучу айлануучу канаты бар учкучсуз учуучу аппарат (VİHA)» жана «Жер текшерүүчү бөлүмү» курамдарынан турат. КАРГУ, күнү-түнү дебестен таасирдүү операция жүргүзүү жөндөмдүүлүгүнө ээ. Ар башка ок-дары альтернативалары менен кыймылдуу буталарда бутага багытталуу мүмкүнчүлүгү бар. Өзүн жок кылуу жөндөмдүүлүгү менен катар белгиленген бийиктикте жок кылуусу да мүмкүн.

ТОГАН (өз алдынча айлануучу канаты бар күзөтчү учкучсуз учуучу аппарат ситсемасы)

ТОГАН, атын «курч көздөрү менен сапаттуу байкоо жүргүзө алган, күчтүү канаттары менен асманда айлана алган куш түрү» болгон «догандан» (шумкар) алган. Аны жасап чыгарган  Коргонуу технологиялары жана инженердик фирмасына (STM) караганда ТОГАНдын айрым техникалык өзгөчөлүктөрү булар; жалпы максаттуу чалгындоо жана күзөт милдеттеринде колдонуу үчүн долбоорлонгон. Оригиналдуу милдет пландоо программасы, өз алдынча аң-сезим жана кыймыл жөндөмдүүлүктөрү эң көп көңүлдү бурган өзгөчөлүгү болуп саналат. ТОГАН өз алдынча же алыстан башкарылган, бир киши ташый алган жана колдоно алган көп багыттуу айланган канаттуу учкучсуз учуучу аппарат.

Бул улуттук учкучсуз учуучу аппараттарыбыз террористтердин качуусуна жол бербейт. Террористтерди кичинекей тешиктерден кирип барып ийиндеринде жок кылуу өзгөчөлүгүнө ээ. АЛПАГУ жана КАРГУ 1 мүнөттөн аз убакыттын ичинде даярдалып учурула алат. Үстүндө анти-персонал ок-дары ташып, бутага баратканда саатына 120-140 км ылдамдыкка жетет. Үстүндөгү ок-дары 20 чарчы метрдик аянттагы бардык буталарды жок кылат. Түркия жасап чыгарган бул улуттук техникалары менен күрөшүп жаткан бардык террордук уюмдардын жүрөгүнүн үшүн алууда.

Түрк Харб-Иш профсоюзунун билим берүү директору Таркан Зенгиндин бул тема тууралуу талдоосун окудуңуздар.



Тектеш кабарлар