16 Απριλίου: Μια ιστορική μέρα για την τουρκική δημοκρατία

Το νέο άρθρο του εκπροσώπου της Προεδρίας Ιμπραχίμ Καλίν στην Daily Sabah

16 Απριλίου: Μια ιστορική μέρα για την τουρκική δημοκρατία

 

Η ιστορική μέρα της 16ης Απριλίου θα ανοίξει στην Τουρκία τον δρόμο για να αποκτήσει μεγαλύτερη ικανότητα αντιμετώπισης των εσωτερικών και περιφερειακών θεμάτων και θα βοηθήσει την χώρα να ενισχύσει την δημοκρατική της κουλτούρα

 

Στις 16 Απριλίου, εκατομμύρια Τούρκοι πολίτες πήγαν στις κάλπες για να ψηφίσουν για μια συνταγματική μεταρρύθμιση, η οποία πέραν άλλων, θα αντικαταστήσει το κοινοβουλευτικό σύστημα της Τουρκίας με ένα προεδρικό. Με συμμετοχή 86%, έναν αριθμό ρεκόρ που δείχνει την δύναμη της τουρκικής δημοκρατίας, το 51,4% των ψηφοφόρων υποστήριξε η πρόταση. Αυτό ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην σύγχρονη πολιτική ιστορία της Τουρκίας.

 

Μπορούμε να βγάλουμε διάφορα συμπεράσματα από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.

 

Πρώτα απ’ όλα το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου, αποτέλεσε σημείο καμπής στην ιστορία της τουρκικής δημοκρατίας. Για πρώτη φορά ο τουρκικός λαός, και όχι οι πραξικοπηματίες, αποφάσισε με ποιο σύστημα θα ήθελε να κυβερνηθεί η χώρα του. Το 1960, η στρατιωτική χούντα ανέτρεψε την δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση της Τουρκίας, διέκοψε τους δεσμούς της προεδρίας με την κομματική πολιτική και παρουσίασε ένα βαθιά προβληματικό κοινοβουλευτικό σύστημα προγραμματισμένο να παράγει ασθενείς κυβερνήσεις συνασπισμού. Αυτή η συνταγματική ρύθμιση εξασφάλιζε ότι οι εκλεγμένοι αξιωματούχοι θα παρέμεναν λιγότερο δυνατοί από το καθεστώς της στρατιωτικής κηδεμονίας – που θα μπορούσε να επιτάξει πολιτική, να αναγκάσει κυβερνήσεις να παραιτηθούν ή να τις ανατρέψει κατά βούληση. Μολονότι η Τουρκία, υπό την ηγεσία του προέδρου της Δημοκρατίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έχαιρε πολιτικής σταθερότητας από το 2002, υπήρχε πάντοτε το ρίσκο διακυβέρνησης της χώρας από δυσλειτουργικές κυβερνήσεις συνασπισμού στο μέλλον. Υποστηρίζοντας την συνταγματική μεταρρύθμιση την Κυριακή, ο τουρκικός λαός εξασφάλισε την μελλοντική σταθερότητα της χώρας του.

 

Όταν οι Τούρκοι προσέλθουν στις κάλπες το 2019, θα εκλέξουν έναν νέο πρόεδρο και ένα νέο κοινοβούλιο που θα είναι και οι δύο άμεσα υπεύθυνοι απέναντι στον λαό. Ο επόμενος πρόεδρος που θα προεδρεύσει της εκτελεστικής εξουσίας, θα πρέπει να εξασφαλίσει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των ψηφοφόρων ώστε να λάβει την εντολή να κυβερνήσει. Το επόμενο κοινοβούλιο θα έχει σαρωτικές εξουσίες έναντι του προέδρου, όπως  να θεσπίζει νόμους, που θα είναι δεσμευτικό για την εκτελεστική εξουσία, να διενεργεί έρευνα και ακόμα και να κατηγορεί τον εν ενεργεία πρόεδρο. Με τους ελέγχους και τις ισορροπίες σε ισχύ, και ο πρόεδρος, και το κοινοβούλιο θα πρέπει να εργαστούν μαζί για μια πολιτική συναίνεσης σε βασικά θέματα.

 

Μια άλλη σημαντική εξέλιξη ήταν που η εκστρατεία του ‘ναι’ έλαβε μεγαλύτερη από το αναμενόμενο υποστήριξη στις κυρίως κουρδικές περιοχές της Τουρκίας. Σύμφωνα με τα ανεπίσημα αποτελέσματα, το 50,8% των ψηφοφόρων υποστήριξε την συνταγματική μεταρρύθμιση στο Μους, όπου το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (Κόμμα AK) είχε συγκεντρώσει μόνο 24,8% στις βουλευτικές εκλογές του 2015. Στο Ντιγιάρμπακιρ, το Σίιρτ, το Βαν και το Μάρντιν, θα παρατηρούνταν μια παρόμοια αλλαγή. Μεταξύ άλλων, αυτό δείχνει ότι οι Κούρδοι ψηφοφόροι απορρίπτουν την τρομοκρατία της PKK και την πολιτική του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP) να την συγκαλύπτει. Η συντριπτική πλειοψηφία των Κούρδων υποστηρίζει τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις, τις επενδύσεις, την δημόσια τάξη και τον αγώνα κατά της PKK. Κάνοντας έναν σαφέστατο διαχωρισμό μεταξύ των Κούρδων και της PKK, ο ΠτΔ Ερντογάν και η κυβέρνηση κέρδισαν ξανά την εμπιστοσύνη των Κούρδων.

 

Τέλος, τα δυτικά ΜΜΕ και κάποιες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχασαν αρκετή αξιοπιστία στην Τουρκία. Αυτά που έκαναν ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στη διάρκεια της εκστρατείας του δημοψηφίσματος, προκάλεσαν σάλο στην Τουρκία και εγείραν ερωτηματικά για το μέλλον των σχέσεων μας με την Ευρώπη. Για να είμαστε σαφείς, οι Ευρωπαίοι ηγέτες όχι μόνο υποστήριξαν την εκστρατεία του ‘όχι’ για να ανακατευτούν στο δημοψήφισμα αλλά και παραβίασαν τις διπλωματικές συμβάσεις προκειμένου να εμποδίσουν τους υποστηρικτές της συνταγματικής μεταρρύθμισης, συμπεριλαμβανομένων Τούρκων υπουργών, να ενημερώσουν εκατομμύρια Τούρκους ψηφοφόρους που ζουν έξω από την χώρα.

 

Ένα άλλο θέμα αφορούσε τα δύο μέτρα και δύο σταθμά: Θυμούμενοι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστήριξε τις προσπάθειες της Ιταλίας να αλλάξει την εκλογική της νομοθεσία για την αποκατάσταση της πολιτικής σταθερότητας, ο λαός της Τουρκίας απορεί γιατί οι Ευρωπαίοι αντιτάσσονται σε παρόμοιες μεταρρυθμίσεις στην Τουρκία. Στο μεταξύ τα διεθνή ΜΜΕ δεν κατάφεραν να κατανοήσουν την Τουρκία και να προβλέψουν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Αντί να μελετήσουν με προσοχή την πρόταση της συνταγματικής αναθεώρησης, πολλοί δημοσιογράφοι και αναλυτές βιάστηκαν να βγάλουν συμπεράσματα σχετικά με τις τροποποιήσεις και θεώρησαν την εκστρατεία ως άλλη μία ευκαιρία για να πλήξουν την υπόληψη του Τούρκου προέδρου. Για πολλούς Τούρκους αναγνώστες, ρεπορτάζ και άρθρα που δημοσιεύτηκαν σε εφημερίδες της Δύσης έδιναν την αίσθηση φυλλαδίων της εκστρατείας του ‘όχι’. Τελικά, η αποτυχία των διεθνών μίντια να μεταδώσουν τα γεγονότα, έδωσε προκατειλημμένη εικόνα στη διεθνή κοινή γνώμη. Ας ελπίσουμε ότι θα δουν μόνοι τους πως αυτό ήταν πολιτικός ακτιβισμός υπό τον μανδύα της δημοσιογραφίας και ζημιογόνο για το επάγγελμα.

 

Η αποστολή παρατηρητών του ΟΑΣΕ και της ΚΣΣΕ φαίνεται ότι πάσχουν από το ίδιο πρόβλημα. Την Δευτέρα η αποστολή δημοσίευσε την προκαταρκτική της έκθεση για να συστήνει ότι «οι τεχνικές πτυχές του δημοψηφίσματος ήταν καλά διοργανωμένες» ενώ ισχυριζόταν ότι η εκστρατεία έλαβε χώρα σε μη ισότιμους όρους ανταγωνισμού. Στο μεταξύ κατέστη σαφές ότι κάποια μέλη της αποστολής υποστήριξαν ανοιχτά στα social media την PKK, η οποία θεωρείται ως τρομοκρατική οργάνωση από την Τουρκία και την Ευρωπαϊκή Ένωση – γεγονός το οποίο αφήνει ερωτηματικά σχετικά με την αμεροληψία τους.

 

Είναι σημαντικό να θυμηθούμε ότι η υποστήριξη για το προεδρικό σύστημα αυξήθηκε ραγδαία τους πρόσφατους μήνες από μόλις 30% σε πάνω από 50% με 25 εκατομμύρια άτομα να το υποστηρίζουν. Περαιτέρω, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι περισσότεροι άνθρωποι θα εγκρίνουν το νέο σύστημα καθώς θα βλέπουν από πρώτο χέρι πώς βοηθά την Τουρκία και καθιστά το μέλλον ασφαλέστερο. Πέρα από την αλλαγή νόμων για την διευκόλυνση της μετάβασης στο προεδρικό σύστημα, η Τουρκία θα εξακολουθήσει να χειρίζεται εσωτερικά και περιφερειακά ζητήματα πιο επιδέξια χάρη στην ιστορική ψηφοφορία της Κυριακής.


Λέξεις-κλειδιά: Daily Sabah , Ιμπραχίμ Καλίν

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ