Παγκόσμια Προοπτική (2018-46)

Συνέδριο Μουσουλμάνων Διανοούμενων Ευρώπης

Παγκόσμια Προοπτική (2018-46)

 

*του Κουντρέντ Μπουλμπούλ

 

Από την άποψη του ευρωπαϊκού Ισλάμ είχαμε πει ότι ορισμένοι δυτικοί συγγραφείς και κράτη προσεγγίζουν το ζήτημα πιο πολύ από την δική τους οπτική και το ερμηνεύουν με την διάσταση ασφαλείας. Με φορείς που συγκροτούν, όπως το Ισλαμικό Συμβούλιο, φέρνουν στο προσκήνιο θέματα τα οποία οι ίδιοι θεωρούν ως προβλήματα. Ουσιαστικά η δομή σχηματισμών όπως αυτός, τα μέλη τους και οι απόψεις που εκφράζονται πολλές φορές μπορεί να μην είναι πράγματα με τα οποία συμφωνούν οι μουσουλμάνοι ή που θεωρούνται ως πρόβλημα. Αν ήταν έτσι θα περιμέναμε από τους μουσουλμάνους να γνωρίζουν καλύτερα το θέμα τους και να εκφράζουν την άποψή τους πιο ηχηρά.

Αναμφίβολα υπάρχουν πολλά που κάνουν και θα μπορούσαν να κάνουν οι μουσουλμάνοι που ζουν στη Δύση για να μάθουν καλά το θέμα τους. Εγώ θα αναφερθώ μόνο στην ιδέα ενός συνεδρίου Μουσουλμάνων Διανοούμενων.

 

Ετήσια συνέδρια

Λόγω των διαδικασιών παγκοσμιοποίησης και των αδικιών που δημιουργούν οι ιμπεριαλιστικοί στόχοι (όπως συνέβη στη Συρία), έχει εντατικοποιηθεί το φαινόμενο της μετανάστευσης. Οι διαφορετικοί τρόποι ζωής που παλιά σε μέρη μακρινά θεωρούνταν ως φολκλορικό στοιχείο, τώρα πια διασυνδέονται μεταξύ τους. Αυτή η διασύνδεση δημιουργεί κάποια αβεβαιότητα, φόβο και αντίδραση. Θα ήταν εξίσου χρήσιμο σε ένα τέτοιο περιβάλλον να μπορούν όσοι έχουν μεταναστεύσει να εκφράζονται ώστε να μην βρεθούν αντιμέτωποι με ανεπιθύμητες συζητήσεις αλλά και για να ελαχιστοποιήσουν τις ανησυχίες σχετικά με τους ίδιους.

Στο πλαίσιο αυτό, οι μουσουλμάνοι διανοούμενοι που ζουν στην Ευρώπη θα μπορούσαν να σχηματίσουν ένα βήμα για να κάνουν ετήσια τακτικά συνέδρια. Αυτά τα συνέδρια θα μπορούσαν να γίνονται σε μία ευρωπαϊκή πρωτεύουσα κάθε χρόνο, στο Παρίσι, το Λονδίνο, το Βερολίνο ή στις Βρυξέλλες. Τα συνέδρια θα μπορούσαν να εστιάζονται σε τρόπους με τους οποίους θα εκφράζονταν καλύτερα οι μουσουλμάνοι αλλά και σε θέματα που απασχολούν την Ευρώπη ή τον άνθρωπο γενικότερα. Τα πρώτα που μας έρχονται στο νου είναι η τρομοκρατία, ο ρατσισμός, ο αντι-ισλαμισμός, η ελευθερία έκφρασης, η παιδεία, η οικογένεια, η νεολαία, η συνύπαρξη, η χρήση ναρκωτικών ουσιών, οι φόνοι στα σχολεία και ο αναγκαστικός χωρισμός παιδιών από τους γονείς τους.

Στα συνέδρια πέρα από μουσουλμάνους διανοούμενους θα ήταν πολύ καλό να προσκαλούνται τοπικοί άρχοντες των πόλεων όπου διεξάγονται οι συναντήσεις και να συμμετέχουν επικεφαλής των αρμόδιων δημόσιων φορέων και αξιωματούχοι από το κράτος. Με τον τρόπο αυτό δεν θα είναι ένα συνέδριο αποκλειστικά για μουσουλμάνους. Εάν τα προβλήματα είναι κοινά, μια αναζήτηση λύσης στα προβλήματα μαζί με διάφορα μέρη της κοινωνίας, θα έφερνε πιο υγιή αποτελέσματα.

Εξάλλου θα πρέπει να εκδίδεται ένα ανακοινωθέν στο τέλος κάθε ετήσιου συνεδρίου το οποίο θα προσδιορίζει το πρόβλημα, θα διατυπώνει την λύση και θα δείχνει τον δρόμο.

 

Γιατί οι μουσουλμάνοι διανοούμενοι;

Χωρίς αμφιβολία τέτοια συνέδρια θα μπορούσαν να πραγματοποιούνται μεταξύ μουσουλμάνων θρησκευτικών προσώπων, εκπροσώπων μη κυβερνητικών οργανώσεων, επιχειρηματιών και προσώπων από τον χώρο της τέχνης και της πολιτικής. Πέραν αυτού οι διανοούμενοι σε μια κοινωνία είναι τα μέρη που μπορούν να συναντηθούν στον ίδιο χώρο με διαφορετικά μέρη της ίδιας κοινωνίας και να συνάψουν πιο άνετα διάλογο μαζί τους. Από την άλλη μεριά τα θέματα που θα μπορούσαν να συζητηθούν στα συνέδρια θα μπορούσαν να έχουν πολλές διαστάσεις όπως θρησκευτική, κοινωνική, ψυχολογική, πολιτική, οικονομική, πολιτιστική, κλπ. Γι’ αυτό και θα ήταν σωστότερο αυτό το συνέδριο να είναι ένα συνέδριο διανοουμένων και στις υποσυνεδριάσεις να αφιερώνεται μεγαλύτερο μέρος στα θρησκευτικά πρόσωπα, τους εκπροσώπους μη κυβερνητικών οργανώσεων και ονόματα του επιχειρηματικού κόσμου, των τεχνών και της πολιτικής.

 

Πιθανή συνεισφορά του συνεδρίου

Ένα τέτοιο συνέδριο στο οποίο θα συμμετείχαν μουσουλμάνοι διανοούμενοι, αρμόδιοι κρατικοί αξιωματούχοι και τα εμπλεκόμενα μέρη, θα έφερνε θετικά αποτελέσματα από πολλές απόψεις.

Από την άποψη των μουσουλμανικών κοινοτήτων: Οι μουσουλμάνοι διανοούμενοι που ζουν στην Ευρώπη δυστυχώς δεν συναντιούνται συχνά σε κοινά φόρα. Εκφράζονται κυρίως σε επίπεδο περιφερειακό, επίπεδο χωρών και θρησκευτικών οργανώσεων. Τα προβλήματα στην Ευρώπη είναι μεν κοινά αλλά οι λύσεις αναζητούνται πιο πολύ εντός διαφορετικών παραδόσεων, εμπειριών και τοπικών οργανώσεων. Το συνέδριο πρώτα από όλα θα έδινε στους μουσουλμάνους διανοούμενους την ευκαιρία να εξετάσουν αναλυτικά τα προβλήματά τους. Όσον αφορά το ανήκειν, οι μουσουλμάνοι ζουν πολυμερώς, ανήκοντας π.χ. σε μια χώρα, ιδεολογία, εθνικότητα, δόγμα ή κοινότητα. Ορισμένοι τείνουν να μεταφέρουν όπως έχει στην Ευρώπη (στις ΗΠΑ, στην Αυστραλία) τις λύσεις, τα ήθη κι έθιμα που είναι σημαντικά στην χώρα προέλευσής τους. Ένα τέτοιο συνέδριο μπορεί να δημιουργήσει μια κοινή ανώτερη άποψη και προσέγγιση για τα θέματα που εκκρεμούν.

Από την άλλη μεριά ένα τέτοιο συνέδριο ή ένας τέτοιος χώρος, θα συνέβαλλε στην ανάδειξη ονομάτων που θα είχαν την αρμοδιότητα να μιλούν εκ μέρους των μουσουλμάνων. Επειδή το συνέδριο αυτό θα έδινε τη δυνατότητα όχι σε άλλους αλλά στους μουσουλμάνους διανοούμενους να πουν τι θεωρούν ως πρόβλημα και τι θα πρότειναν για την επίλυση του, θα αποδυνάμωνε και τις προσπάθειες άλλων πέραν των ίδιων για την εξεύρεση λύσης.

Από την άποψη των εμπλεκόμενων κρατών: Κάποια από τα κράτη όπου ζουν μουσουλμάνοι συμπεριλαμβάνουν στην ατζέντα τους θέματα που αφορούν τους μουσουλμάνους, άλλα με την πρόθεση να τους καταλάβουν και να βρουν λύση και άλλα για να τους αφομοιώσουν και να τους χειραγωγήσουν. Ένα τέτοιο συνέδριο θα βοηθούσε άλλωστε τα κράτη που επιθυμούν καλόβουλα να δουν τις ευκαιρίες και τα προβλήματα. Αυτό θα τους εμπόδιζε, θέλοντας ή μη, να προσδιορίζουν το πρόβλημα στο όνομα των μουσουλμάνων και να δημιουργούν ή μάλλον σωστότερα να επιβάλλουν λύσεις που δεν θα ενέκριναν.

Από την άποψη της κοινωνίας: Επειδή στην ιστορία τους δεν έχουν την εμπειρία συμβίωσης με πολλά διαφορετικά στοιχεία, οι μη κρατικοί παίκτες στις δυτικές χώρες, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι διανοούμενοι, τα άτομα, είναι φυσιολογικό να υπάρχει μια περιέργεια και μια ανησυχία σε σχέση με τις μουσουλμανικές κοινότητες. Αν δεν απαντήσουν άμεσα οι μουσουλμάνοι διανοούμενοι στις ανησυχίες που διατυπώνονται σχετικά με τους ίδιους, κάποιοι άλλοι σίγουρα θα απαντήσουν και τις περισσότερες φορές μάλιστα με λάθος τρόπο.

Τέτοια συνέδρια θα μπορούσαν να δημιουργήσουν σημαντικές πρακτικές και κατανοήσεις όχι μόνο από την άποψη της Ευρώπης αλλά σε όλα τα μέρη όπου έχουν μεταναστεύσει μουσουλμάνοι ή αποτελούν μειονότητα στις κοινωνίες που ζουν. Θα μπορούσε λοιπόν να εξεταστεί η ιδέα διοργάνωσης ενός συνεδρίου Μουσουλμάνων Διανοουμένων και στην Αφρική, τα Βαλκάνια, την Αυστραλία κλπ. Στην Αμερική πραγματοποιούνται κάποια παρόμοια συνέδρια που αν και λίγο διαφορετικά ως προς την έννοια, λειτουργούν και συμβάλλουν με τον ίδιο τρόπο.

 

* Ο Κουντρέντ Μπουλμπούλ είναι κοσμήτορας της σχολής Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μπεγιαζίτ στην Άνκαρα.


Λέξεις-κλειδιά: Ευρώπη , μουσουλμάνοι

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ