Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-45)

Οι κυρώσεις σε βάρος του Ιράν και οι πιθανές επιπετώσεις αυτών

Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-45)

*του Τζαν Ατζούν

Μετά από την από την μονομερή αποχώρηση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής Ντόναλντ Τραμπ από την πυρηνική συμφωνία που υπογράφηκε την περίοδο του Ομπάμα σαν αποτέλεσμα των συνομιλιών που διεξήχθησαν σε μορφή πέντε συν ένα, το Αμερικανικό Υπουργείο Θησαυροφυλακίου έθεσαν σε ισχύ την πρώτη φάση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν στις 7 Αυγούστου. Ενώ η δεύτερη φάση των κυρώσεων ξεκίνησε στις 5 Νοεμβρίου μετά από τη λήξη της προθεσμίας 180 ημερών που ανακοίνωσε το Υπουργείο Θησαυροφυλακίου των ΗΠΑ. Οι κυρώσεις που ανακοινώθηκαν από τις ΗΠΑ βάζουν στο στόχαστρο κυρίως τον ενεργειακό και τραπεζικό τομέα του Ιράν και την διοικητική μέριμνα και τις ασφαλιστικές εταιρίες.

Οι ΗΠΑ με τις κυρώσεις που έθεσαν σε ισχύ στην πρώτη φάση είχαν εμποδίσει την πρόσβαση του Ιράν στο αμερικανικό δολάριο, να πουλήσει η χώρα κρατικά ομόλογα, να κάνει εμπόριο χρυσού, πολύτιμων μετάλλων, χάλυβα, αλουμινίου και άνθρακα. Ενώ στη δεύτερη φάση των κυρώσεων επιβλήθηκαν διεθνείς περιορισμοί στην Εθνική Ιρανική Πετρελαϊκή Εταιρία, στην Ιρανική Εταιρία Εμπορίας Πετρελαίου και η Εθνική Ιρανική Εταιρεία Δεξαμενόπλοιων. Κυρώσεις θα επιβληθούν επίσης στην πώληση πετρελαίου και παραγωγών του στο Ιράν η οικονομία του οποίου στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στο πετρέλαιο.

Μια από τις σημαντικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν στο Ιράν ύστερα από την μονομερή αποχώρηση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από την πυρηνική συμφωνία είναι το σύστημα  SWİFT το οποίο διασφαλίζει την ηλεκτρονική μεταφορά χρημάτων σε παγκόσμιο κλίμακα. Στην ανακοίνωση που εξεδόθη από το κέντρο του SWİFT σε ό,τι αφορά τις αμερικανικές κυρώσεις σημειώθηκε πως η «SWIFT, έχει αναστείλει την πρόσβαση ορισμένων ιρανικών τραπεζών στο σύστημα». Στο στόχαστρο των κυρώσεων που επιβάλλονται σε βάρος του Ιράν βρέθηκαν επίσης τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Έχει περιοριστεί οι διαδικασίες των ξένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων με την Ιρανική Κεντρική Τράπεζα και ορισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Το Υπουργείο Θησαυροφυλακίου των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής ανακοίνωσε πως στο πλαίσιο των κυρώσεων συμπεριλήφθηκαν στην μαύρη λίστα και πάνω από 700 Ιρανοί και ιρανικές εταιρίες.

             Είναι αρκετά σημαντικές οι δηλώσεις του Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου Τζον Μπόλτον ο οποίος παρόλες τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν κατά του Ιράν είπε: «Θα επιβάλλουμε κυρώσεις πέραν από αυτών που έχουμε επιβάλλει στο Ιράν. Δεν πρόκειται να ικανοποιηθούμε με το επίπεδο των κυρώσεων που υπήρχαν επί την περίοδο του Ομπάμα».

Όπως ανακοινώθηκε οκτώ χώρες εξαιρέθηκαν προσωρινά από τις κυρώσεις που κηρύχτηκαν από τις ΗΠΑ. Η Κίνα, η Ινδία, η Ιταλία, η Ελλάδα, η Τουρκία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και το Ταϊβάν εξαιρέθηκαν προσωρινά από τις κυρώσεις. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στο ερώτημα που του απευθύνθηκε σχετικά με το θέμα είπε: «Δεν είναι σαφείς τα πάντα σχετικά με τις συγκεκριμένες κυρώσεις από το Α μέχρι το Ω αλλά στην ουσία, εμείς δεν θεωρούμαι σωστές αυτές τις κυρώσεις. Διότι κατά τη γνώμη μας όλες οι κυρώσεις είναι βήματα που στοχεύουν να χαλάσουν την ισορροπία του κόσμου. Αυτά είναι αντίθετα και στο διεθνές δίκαιο και στη διπλωματία. Πλέον ο κόσμο θέλει να ζήσει μια φάση που θα βασίζεται στην ειρήνη. Δηλαδή δεν θέλουμε να ζήσουμε σε έναν ιμπεριαλιστικό κόσμο, να ζήσουμε με ιμπεριαλιστικές πιέσεις. Θέλουμε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι ζούνε μέσα στην ευημερία, την ειρήνη και την ασφάλεια. Δεν πρέπει να λέγεται εγώ έχω την δυνατότητα και την δύναμη, οπότε μπορώ να κάνω τα πάντα. Σε ό,τι αφορά τα βήματα που γίνονται αυτή τη στιγμή, η ΕΕ και σχεδόν όλες οι χώρες της ΕΕ δεν βλέπουν θετικά αυτό το θέμα. Όλοι τους είναι σε ένα πολύ διαφορετικό σημείο στο θέμα αυτό». 

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Ρετζέπ Ταγγίπ Ερντογάν εφιστώντας την προσοχή και στην εισαγωγή ενέργειας της Τουρκίας από το Ιράν είπε: «Η στάση μας σχετικά με τις κυρώσεις ήταν πάντοτε σαφής. Ειδικά στα θέματα που αφορούν το πετρέλαιο είπαμε πάντοτε το εξής, πρόκειται για πράγματα χωρίς εναλλακτική επομένως δεν πρόκειται να τηρήσουμε τις κυρώσεις. Εμείς αγοράζουμε αυτή τη στιγμή από εδώ φυσικό αέριο 10 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων. Σε περίπτωση που δεν αγοράσουμε εμείς αυτό το φυσικό αέριο, τι θα κάνω εγώ θα αφήσω τους πολίτες μου να παγώσουν στον βαρύ χειμώνα; Δεν μπορούμε να τηρήσουμε, να αποδεχτούμε κάτι τέτοιο».

Με παρόμοιο τρόπο ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε πως οι κυρώσεις των ΗΠΑ σε βάρος του Ιράν, είναι παράνομες, και συνιστούν ανοιχτή παραβίαση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η Γαλλία, η Κίνα και η Γερμανία συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που εξέφρασαν την αντίδραση τους κατά των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν. Αλλά λόγω της δύναμης, της ηγεμονίας και της επίδρασης των ΗΠΑ σε όλο τον κόσμο οι σημαντικές εταιρίες των χωρών που αντέδρασαν ανακοίνωσαν πως θα τηρήσουν τις κυρώσεις.

           *O Τζαν Ατζούν είναι ερευνητής αρθρογράφος - Ίδρυμα Πολιτικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (SETA)


Λέξεις-κλειδιά: Ανάλυση Επικαιρότητας

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ