Παγκόσμια Προοπτική (2018-44)

Ή κατάρρευση, ή παγκόσμια δικαιοσύνη

Παγκόσμια Προοπτική (2018-44)

*του Κουντρέντ Μπουλμπούλ

 

Ο 20ος αιώνας είναι ένας αιώνας κατά τον οποίον ο άνθρωπος είδε τις μεγαλύτερες αγριότητες. Εμπεριέχει τους δυο πιο αιματηρούς πολέμους της ιστορίας, τις ατομικές βόμβες που κατέστρεψαν όχι μόνο ανθρώπους αλλά όλα τα είδη ζωντανών στα μέρη που έπεσαν.

Η τάξη που εδραιώθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δεν είναι μια τάξη ειρήνης που αντλώντας διδάγματα θα καθιστούσε περιττούς τους πολέμους. Είναι μια τάξη νικητών που θα διατηρούσαν τις θέσεις τους. Το σύστημα Bretton Woods, μια έκφραση του διεθνούς χρηματικού συστήματος που μετέτρεψε το αμερικανικό δολάριο σε βασικό νόμισμα του κόσμου και η τάξη του ΟΗΕ, ήταν ρυθμίσεις που θα καθιστούσαν μόνιμη την τάξη που είχαν ιδρύσει οι νικητές.

Σήμερα ραγίζει το σύστημα Bretton Woods που λειτούργησε σχετικά καλά επί Ψυχρού Πολέμου και η τάξη εντός του ΟΗΕ.

Μεταλλάσσεται η κατανομή παγκόσμιας ισχύος μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας, Αγγλίας, Γαλλίας και Κίνας, των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας που είναι ουσιαστικά επίσης μια συμμαχία.

Με την λήξη του διπολικού κόσμου οι παγκόσμιοι παίκτες, με διαφορετικούς παγκόσμιους συνδυασμούς ή συμμαχίες, προσπαθούν να συνεχίσουν την υπάρχουσα τάξη. Είδαμε όλοι μαζί πώς οι συμμαχίες που δεν βασίζονται στην δικαιοσύνη ιδρύθηκαν, ή δεν ιδρύθηκαν, ή ιδρύθηκαν με καθυστέρηση στο Ιράκ, το Αφγανιστάν, την Βοσνία, την Κριμαία, την Συρία και την περιοχή Ραχίν.

Επειδή όλα έχουν γίνει πιο ορατά και γνωστά με την παγκόσμια τάξη που ήταν συνέχεια της ψυχροπολεμικής εποχής και την διαδικασία της παγκοσμιοποίησης, το επίπεδο της κριτικής αυξάνεται μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερο. Γι’ αυτόν τον λόγο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε κάθε ευκαιρία υπογραμμίζει ότι ο κόσμος είναι μεγαλύτερος από πέντε. Η παγκόσμια επικοινωνία και πληροφορική, αυξάνει ολοένα και περισσότερο το κόστος της συνέχισης των κλειστών κοινωνιών και κάθε μορφής αδικίας. Σε μια παγκόσμια κατάσταση όπου άνετα μπορείς να βρεις την κάθε πληροφορία και να παρατηρήσεις ανοιχτά τις αδικίες, η τάξη του ψυχρού πολέμου είναι αδύνατον να συνεχιστεί.

Σήμερα ζούμε μια εποχή στην οποία η ‘προηγούμενη κατάσταση’ είναι αδύνατη, είναι αόριστη. Βρισκόμαστε σε ένα σημείο το οποίο στα τουρκικά περιγράφεται ως εξής: ‘η προηγούμενη κατάσταση είναι αδύνατη, ή μια νέα κατάσταση ή κατάρρευση’. Το κόστος της συνέχισης της προηγούμενης κατάστασης λοιπόν, αυξάνεται ολοένα και περισσότερο. Αλλά οι παγκόσμιοι παίκτες κατέχουν περισσότερα από ποτέ στην ιστορία τους χημικά όπλα και βόμβες υδρογόνου που θα μπορούσαν να αφανίσουν όχι μόνο το ανθρώπινο είδος αλλά όλα τα ζωντανά. Σήμερα όταν υφίσταται μια μη ισορροπημένη πολιτική ηγεσία, θα πει ότι όλος ο κόσμος βρίσκεται υπό απειλή. Σε ένα κλίμα κατά το οποίο αμφισβητείται η ψυχροπολεμική τάξη αλλά δεν έχει ακόμα διαμορφωθεί η νέα κατάσταση, πρέπει να συγκροτήσουμε συμμαχίες παγκόσμιας δικαιοσύνης σε κάθε τομέα για να μην βρεθούμε αντιμέτωποι με μια νέα απειλή αφανισμού, για να σωθούμε από αυτά τα όπλα που ενδέχεται να απειλήσουν ολόκληρη την ανθρωπότητα και για να φέρει η μεταψυχροπολεμική τάξη ειρήνη και ηρεμία. Διότι και η δικαιοσύνη και η αδικία είναι μεταδοτικά.

Για την παγκόσμια δικαιοσύνη δεν πρέπει να σκεφτούμε την αναζήτηση συμμαχιών μόνο σε επίπεδο κρατών. Σε μια εποχή στην οποία ο κόσμος αναζητά το μέλλον του, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για συμμαχίες παγκόσμιας δικαιοσύνης σε όλους τους τομείς και σε όλα τα επίπεδα. Οι ακαδημαϊκοί, ο επιχειρηματικός κόσμος, οι επαγγελματικές οργανώσεις, τα συνδικάτα, οι δικηγορικοί σύλλογοι, οι δεξαμενές σκέψης, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι χώροι του αθλητισμού, των τεχνών και των γραμμάτων, οι φοιτητικές κοινότητες, θα μπορούσαν να γίνουν μεταξύ τους κομμάτι των συμμαχιών για παγκόσμια δικαιοσύνη. Πρώτα θα μπορούσαν να γνωριστούν καλύτερα μεταξύ τους και να αυξήσουν την συνεργασία και έπειτα να υψώσουν μαζί τις φωνές τους. Παλαιότερα επί ψυχροπολεμικής περιόδου δεν ήταν και πολύ δυνατόν να αναζητάμε πράγματα διαφορετικά όταν είχαμε μπροστά μας τα ψυχροπολεμικά ΜΜΕ από τα οποία απείχε ο πλουραλισμός. Τώρα όμως, η εξελιγμένη τεχνολογία επικοινωνίας και πληροφορικής και η αυξημένη ανθρώπινη κινητικότητα, καθιστούν δυνατή τη συνεργασία ανθρώπων από διαφορετικές χώρες σε κάθε χώρο. Αν είσαι φοιτητής φερ’ ειπείν παντού υπάρχουν αρκετοί διεθνείς φοιτητές. Αν είσαι επιχειρηματίας θα πει ότι ήδη συνάπτεις σχέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Σε κάθε τομέα λοιπόν, πρέπει να επιδιώκουμε αυτό ακριβώς.

Η απειλή είναι αρκετά κοντά είναι οξεία και παγκόσμια, συνεπώς δεν μπορούμε να μένουμε σε τοπικό επίπεδο και να έχουμε παγκόσμιο αποτέλεσμα. Είτε είμαστε μουσουλμάνοι, είτε χριστιανοί, εβραίοι, άθεοι, βουδιστές, σε όποια πίστη, ιδεολογία και να ανήκουμε, πρέπει όλοι μαζί σκεπτόμενοι την διάσταση του κινδύνου με τον οποίον είμαστε αντιμέτωποι, να προστατέψουμε όλοι μαζί το μέλλον μας μέσα σε παγκόσμιες συμμαχίες δικαιοσύνης και να αναδείξουμε την κοινωνική συνείδηση.

Αυτή η κατάσταση πότε πότε μπορεί να επιτυγχάνεται. Η κοινή στάση που τήρησαν όλες οι χώρες και η οποία αποτυπώθηκε στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ κατά της μονομερούς απόφασης των ΗΠΑ σε σχέση με την Ιερουσαλήμ, η αντίδραση που εκφράστηκε σε παγκόσμιο επίπεδο σε σχέση με την άγρια δολοφονία του Τζαμάλ Κασόγκι, μας δίνει ελπίδες ότι οι άνθρωποι μπορούν να σταθούν ενωμένοι απέναντι σε κάτι.

Ομοίως θα μπορούσαν να συσταθούν ορισμένες συμμαχίες διεθνούς επιπέδου ανά θέματα. Για μια κοινή στάση όσον αφορά την Ιερουσαλήμ, την περιοχή Ραχίν, την Συρία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ισλαμοφοβία, την συνεργασία κατά της διάκρισης, τον νεοναζισμό, τον φασισμό, τον χημικό εξοπλισμό και το παγκόσμιο μονοπώλιο.

Θα πρέπει να αποκωδικοποιούμε τις παγκόσμιες αδικίες σε κάθε επίπεδο και να απαιτούμε παγκόσμια δικαιοσύνη απέναντι σε αυτό. Σε όποια θρησκεία, γλώσσα, φυλή, πίστη και ιδεολογία και αν ανήκουμε, αν δεν καταφέρουμε να οικοδομήσουμε μια ανωτερότητα στην ρητορική σε παγκόσμιο επίπεδο η οποία καταδικάζει την καταπίεση και τυραννία, η κατάρρευση είναι αναπόφευκτη. Γιατί ένα μόνο κράτος, κοινωνικό στρώμα ή κοινότητα δεν μπορούν μόνα τους να σταματήσουν τις παγκόσμιες επιθέσεις.

Σήμερα βρισκόμαστε σε μια περίοδο στην οποία δεν έχει ακόμα συσταθεί η παγκόσμια τάξη. Έχουμε την ευκαιρία για μια πιο δίκαιη παγκόσμια τάξη. Για να διανύσουμε όλους τους δρόμους που θα μας οδηγήσουν στην δικαιοσύνη, πρέπει σαν ανθρωπότητα όλη να καταβάλλουμε την μέγιστη προσπάθεια. Ειδάλλως αύριο, όταν η νέα τάξη στον κόσμο θα έχει ιδρυθεί με λάθος τρόπο όπως στο παρελθόν ή όταν ένας από τους παγκόσμιους παίκτες πυροδοτήσει τους εκρηκτικούς μηχανισμούς που θα καταστρέψουν τον άνθρωπο φτάνοντας πολύ κοντά στη συντέλεια, μπορεί να είναι πολύ αργά.

 

* Ο Κουντρέντ Μπουλμπούλ είναι κοσμήτορας της σχολής Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μπεγιαζίτ στην Άνκαρα.



ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ