Παγκόσμια Προοπτική (2018-37)

Συρία, κβο βάντις;

Παγκόσμια Προοπτική (2018-37)

 

Καθηγητής Κουντρέντ Μπουλμπούλ*

 

Συνεχίζεται με όλη τη σκληρότητα του ο πόλεμος στη Συρία που διανύει το έβδομο έτος του. Οι επιθέσεις του συριακού καθεστώτος και της Ρωσίας εναντίον της Ιντλίμπ, της τελευταίας από τις τέσσερις περιοχές που κηρύχθηκαν ζώνες μη διαμάχης στη διαδικασία της Αστανά, απασχολούν την επικαιρότητα όλου του κόσμου. Όλος ο κόσμος συζητά με ψυχραιμία πόσα εκατομμύρια άνθρωποι θα εγκαταλείψουν την πατρίδα τους μετά αυτές τις επιθέσεις και αν θα χρησιμοποιηθούν ή όχι χημικά όπλα. Σαν να μιλάνε για τα νέα σενάρια μια τηλεοπτικής σειράς, ασυνείδητα και απερίσκεπτα χωρίς καμία ανησυχία. Σαν να έχει παγώσει η καρδιά τους.

Τα μέρη της διαδικασίας της Αστανά, Τουρκία, Ιράν και Ρωσία συναντήθηκαν στην Τεχεράνη την προηγούμενη εβδομάδα. Επί τάπητος τέθηκε η Ιντλίμπ και εν γένει το μέλλον της Συρίας. Η σύνοδος της Τεχεράνης ήταν η πιο χειροπιαστή ένδειξη του πως η Τουρκία έχει μείνει μόνη και του ειλικρινούς αγώνα που δίνει μόνη της για να μην σφαγιαστούν οι Σύροι, σε έναν κόσμο που η Δύση μιλά άσκοπα από μακριά και σιωπούν η διεθνής κοινότητα και οι διεθνείς οργανισμοί. Η απευθείας μετάδοση των συνομιλιών εκ μέρους του Ιράν, εν αγνοία της Τουρκίας και της Ρωσίας, αποτέλεσε αφορμή να ξανακούσει όλος ο κόσμος αυτήν την ωμή πραγματικότητα. Σαν ένα μικρόφωνο που παρέμεινε ανοιχτό. Δυστυχώς οι άλλοι ηγέτες δεν διατύπωσαν σχεδόν καμία ανησυχία για το ανθρωπιστικό δράμα των Σύρων. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μίλησε μερικές φορές για την ανάγκη μιας εκεχειρίας. Είπε ότι η Τουρκία φιλοξενεί 4,5 εκατομμύρια πρόσφυγες, ως επί το πλείστον Σύρους. Ωστόσο η Τουρκία θα μπορούσε να είχε κλείσει την καρδιά της στην ανθρωπότητα όπως ακριβώς πολλές χώρες έκλεισαν τα σύνορα στους πρόσφυγες. Θα μπορούσε να συμπεριφερθεί όπως κάνουν ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες που παράγουν εξουσία αγνοώντας τις αξίες της ΕΕ, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το σύνθημα «ελευθερία, ισότητα, αδελφοσύνη». Στην ουσία δεν μπορούσε. Αυτό που καθιστά διαφορετική την Τουρκία είναι ότι δεν συμπεριφέρεται και δεν μπορεί να συμπεριφερθεί όπως αυτές οι χώρες λόγω του αισθήματος ιστορικής, ηθικής και ανθρωπιστικής ευθύνης.

Δυστυχώς δεν έχει αλλάξει κατά πολύ η θέση των μερών κατά το έβδομο έτος του πολέμου. Η Ρωσία εξακολουθεί να τάσσεται στο πλευρό του καθεστώτος προκειμένου να είναι πιο δραστήρια στη Μεσόγειο χάρη στις βάσεις της στη Συρία και για να αντιμετωπίσει τη Δύση όχι στην Κριμαία, τη Γεωργία και την Ουκρανία αλλά σε μια πιο μακρινή γεωγραφική περιοχή.

Το Ιράν συνεχίζει την περιφερειακή επεκτατική πολιτική στη Συρία. Τα λόγια του βουλευτή Τεχεράνης Αλί Ρεζά Ζακάνι, ο οποίος είναι γνωστός ως στενός συνεργάτης του θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ότι «τρεις αραβικές χώρες βρίσκονται στα χέρια του Ιράν και ότι είναι προσηλωμένοι στην ισλαμική επανάσταση, η Σαναά είναι η τέταρτη αραβική πρωτεύουσα που βρίσκεται καθ’ οδόν προς την ιρανική επανάσταση», αποτελούν μια ένδειξη του ιρανικού επεκτατισμού. Δεν γνωρίζω κατά πόσο οι πρωτεύουσες του Λιβάνου, του Ιράκ, της Υεμένης και της Συρίας βρίσκονται στα «χέρια του Ιράν» όπως ισχυρίζεται ο Ζακάι. Αλλά οι εξελίξεις σε αυτές τις χώρες δείχνουν ότι οι άνθρωποι της περιοχής θεωρούν υπεύθυνο το Ιράν για το αίμα που ρέει και για τα όσα διαδραματίζονται. Είναι παραδειγματικό από την άποψη των ιχνών που αφήνει ο ιρανικός επεκτατισμός στις χώρες στις οποίες εισέρχεται το γεγονός ότι ο κατά πλειοψηφία σιιτικός λαός της Βασόρας, της δεύτερης μεγαλύτερης ιρακινής πόλης και του σημαντικότερου λιμανιού της χώρας, ξεχύθηκε στους δρόμους και πυρπόλησε το Γενικό Προξενείο του Ιράν. Το ότι σχεδόν κανένας πρόσφυγας δεν πηγαίνει στο Ιράν, τη στιγμή που οι πρόσφυγες ταξιδεύουν μέχρι την άλλη άκρη του πλανήτη, δεν δείχνει ότι οι Σύροι δεν τρέφουν καμία ελπίδα για την σεκταριστική ερμηνεία, τις γειτονικές σχέσεις και τις ανθρωπιστικές αξίες του Ιράν;

Μάλλον το Ισραήλ είναι η πιο σημαντική και θεμελιώδης χώρα στο παρασκήνιο του συριακού πολέμου. Το Ισραήλ εξαρχής ασκεί αθόρυβα και βαθιά μια πολιτική για να διαρκέσει όσο το δυνατόν περισσότερο ο πόλεμος προκειμένου να αποδυναμωθούν όλοι οι περιφερειακοί αντίπαλοι του. Η πολιτική αυτή επικαλύπτεται με τη στρατηγική του «Μεγάλου Ισραήλ» που προβλέπει την διεύρυνση των συνόρων του Ισραήλ μέχρι τη «υποσχόμενα εδάφη» που περιλαμβάνει τη νοτιοανατολική Τουρκία στο πλαίσιο του ιδεώδους της Γης της Επαγγελίας των σιωνιστών Εβραίων. Μπορεί κιόλας να διαμορφώνει εξαρχής πολιτικές για αυτόν τον σκοπό.

Η πολιτική των ΗΠΑ για τη Συρία δεν είναι ανεξάρτητη από το Ισραήλ. Παρά το γεγονός ότι έχει εξαλειφθεί ο κίνδυνος της ΝΤΑΕΣ, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να παράσχουν κάθε είδους όπλο και εντυπωσιακή στήριξη στην τρομοκρατική οργάνωση PKK-PYD. Εκφράζεται ότι η στήριξη αυτή φαινομενικά αποσκοπεί στην περικύκλωση του Ιράν. Μπορεί η εντυπωσιακή αυτή στήριξη στο κράτος τρομοκρατίας της PKK-PYD που θα περιβάλλει τα σύνορα της Τουρκίας δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο με την περικύκλωση του Ιράν; Ή μήπως αυτός ο διάδρομος τρομοκρατίας είναι ένας δρόμος που ανοίγει για να μπορέσει το Ισραήλ να πετύχει τους μακροπρόθεσμους στόχους του;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι δυνατόν να γίνεται λόγος για μια πολιτική της ΕΕ και των ευρωπαϊκών χωρών για τη Συρία όταν το μοναδικό μέλημα της ΕΕ, σε μια χρονική στιγμή που η ακροδεξιά αυξάνει την επιρροή της και αιχμαλωτίζει τις χώρες, είναι να μην έρθουν μια χούφτα Σύροι πρόσφυγες σε αυτήν;

Είναι μάταιο να περιμένεις να σταματήσει το συριακό καθεστώς τις επιθέσεις με τη στήριξη των Ρώσων και των Περσών όταν οι ΗΠΑ δεν εγκαταλείπουν τις ισραηλινοκεντρικές πολιτικές και η ΕΕ δεν μπορεί να πάει παραπέρα από ανεφάρμοστα, δίχως αντίκρισμα, άδειες υποσχέσεις και να κάνει απτά βήματα. Η ΕΕ και οι ΗΠΑ μάλιστα δεν θεωρούν πρόβλημα το να πεθαίνουν στη χώρα τους ή να μένουν στην Τουρκία οι Σύροι.

Μπροστά στα μάτια όλου του κόσμου διαπράττεται μια εθνοκάθαρση στη Συρία. Αλλάζει η δημογραφική δομή της χώρας. Το καθεστώς και οι υποστηρικτές του, ορισμένες φορές και οι Δυτικοί, βομβαρδίζουν πόλεις που θέλουν να καταλάβουν με το πρόσχημα ότι αυτές είναι φωλιές τρομοκρατών. Ως συνέπεια εκατομμύρια άνθρωποι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την χώρα του. Μπορείς να θεωρήσεις εκατομμύρια ανθρώπους τρομοκράτες; Ποιος μπορεί να είναι ο σκοπός εδώ πέρα εκτός από την εθνοκάθαρση ή την αλλαγή της δημογραφικής δομής των πόλεων; Ο μοναδικός τρόπος στον αγώνα εναντίον των τρομοκρατικών οργανώσεων, αν αυτός είναι πράγματι ο σκοπός, είναι να εξαφανίζεις τις πόλεις μαζί με τους κατοίκους τους, χωρίς να κάνεις καμία διάκριση μεταξύ τρομοκρατών και αθώων;

Πρέπει να τερματιστεί ο βρώμικος πόλεμος στη Συρία το κόστος του οποίου το πληρώνουν αυτοί που ανησυχούν για την ανθρωπότητα και όχι αυτοί που πολεμούν. Πρέπει να τερματιστεί για να μπορέσουν να γίνουν μακρόχρονα βήματα για την επούλωση των πληγών. Τι φταίνε τα μωράκια που καίγονται ζωντανά από τις βόμβες σε αυτόν τον πόλεμο; Πόσες ακόμη τραγωδίες σαν αυτή του μικρού Αϊλάν που πνίγηκε στη θάλασσα φεύγοντας από την χώρα του για να γλιτώσει από τις βόμβες μπορεί να αντέξει η καρδιά μας;

Πόσοι και πόσοι τύραννοι έχουν περάσει στην ιστορία της ανθρωπότητας. Οι πιο γνωστοί είναι ο Ιντί Αμίν, ο Στάλιν, ο Πολ Ποτ, ο Χίτλερ, ο Μουσολίνι, ο Ιβάν ο Τρομερός, ο Ροβεσπιέρος, ο κόμης Δράκουλα, οι Σταυροφόροι και ο αλ Χατζάτζ. Καμία τυραννία δεν ήταν μόνιμη στην ιστορία, αργά ή γρήγορα οι τύραννοι καταπνίγηκαν στην τυραννία τους και οι καταδυναστευμένοι, αν και όχι βραχυπρόθεσμα αλλά μακροπρόθεσμα υπερίσχυσαν.

Αν σήμερα όλοι γνωρίζουν και καταριούνται αυτούς τους τυράννους, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ανθρωπότητα υπερισχύει μακροπρόθεσμα.

Οι κακοποιοί δεν γίνονται κυρίαρχοι του κόσμου.

*Ο καθηγητής Κουντρέντ Μπουλμπούλ είναι κοσμήτορας της Σχολής Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Γιλντιρίμ Μπεγιαζίτ της Άνκαρα.



ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ