Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-18)

Διεθνή μάχη για την Εξουσία στη Συρία

Ανάλυση Επικαιρότητας (2018-18)

του Τζαν Ατζούν*

 

Η περιφερειακή και παγκόσμια μάχη για την εξουσία στη Συρία έχει ξεπεράσει τον εμφύλιο στη χώρα. Το γεγονός ότι το καθεστώς Άσαντ το 2011 απορρίπτοντας τα αιτήματα της κοινωνίας οδήγησε τη χώρα σε εμφύλιο αντί του εκδημοκρατισμού είχε σαν αποτέλεσμα ο συριακός χώρος να μεταμορφωθεί σε πεδίο μάχης για την εξουσία για πολλούς περιφερειακούς και διεθνούς παίκτες. Στη Συρία, η οποία μετατράπηκε σε πεδίο μάχης ενώ από τη μια επικρατούν οι συρράξεις για τις εσωτερικές υποθέσεις και το τρομοκρατικό ζήτημα από την άλλη συνεχίζεται ο πόλεμος δια αντιπροσώπων μεταξύ των χωρών της περιοχής. Εκτός από τους διεθνούς πρωταγωνιστές όπως η Ρωσία, οι ΗΠΑ, οι Αγγλία και η Γαλλία είναι δραστήριες στην περιοχή και οι περιφερειακοί πρωταγωνιστές όπως η Τουρκία, το Ιράν, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ισραήλ.

Διεθνείς και περιφερειακοί πρωταγωνιστές χρησιμοποιούν πολλούς αντιπροσωπευτικούς παράγοντες προκειμένου να πετύχουν τους στόχους τους στη Συρία. Η Ρωσία μαζί με το Ιράν διασφαλίζουν στο καθεστώς Άσαντ αεροπορική και χερσαία, διπλωματική και οικονομική υποστήριξη. Εκτός από την ρωσική πολεμική αεροπορία και o ρωσικός στρατός ξηράς στη Συρία υπηρετούν και πολλοί Ρώσοι μισθοφόροι. Ενώ το Ιράν εκτός από την οικονομική και στρατιωτική στήριξη που παρέχει παρέχει ανθρώπινο δυναμικό στο καθεστώς Άσαντ. Το Ιράν σε αντίθεση με τη Ρωσία, έχει αναπτύξει στο συριακό πεδίο πολλούς Σύριους και ξένους πολιτοφύλακες σαν αντιπροσώπους. Υπάρχουν πολλά στοιχεία ειδικά όπως η λιβανέζικη Χεζμπολάχ, η αφγανική Ταξιαρχία των Φατιμίδων, το ιρακινό κίνημα Νουτζέμπα, η πακιστανική Ταξιαρχία Ζεϊνεμπιγιούν. Το Ιράν εκτός από τα ξένα στοιχεία αντιπροσώπευσης διαθέτει στη Συρία και Συριακά στοιχεία αντιπροσώπευσης υπό την ονομασία Λαϊκές Δυνάμεις Προστασίας. Στη Συρία δεν εκτελούν σημαντικά καθήκοντα μόνο τα στοιχεία αντιπροσώπευσης του Ιράν αλλά και οι μονάδες Φρουρών της Επανάστασης. Η Ρωσία και το Ιράν διαθέτουν στρατιωτικές βάσεις και αεροδρόμια που χρησιμοποιούν σε πολλά μέρη της Συρίας.

Ένα άλλο μέτωπο αποτελούν οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Αγγλία. Το μέτωπο το οποίο απαρτίζει το Δυτικό Μπλοκ, επενδύει στην τρομοκρατική οργάνωση YPG υπό τον μανδύα της μάχης κατά της ΝΤΑΕΣ. Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις που ιδρύθηκαν υπό την πρωτοβουλία της YPG ελέγχουν τη ζώνη που επεκτείνεται από το Μανμπίτς στα βορειοδυτικά της Συρίας μέχρι την Αμπού Κεμάλ στα νοτιοανατολικά. Οι ΗΠΑ και η Γαλλία στη συγκεκριμένη περιοχή διαθέτουν περίπου 25 στρατιωτικές βάσεις. Μεταξύ των βάσεων αυτών υπάρχουν και 2 αεροπορικές πίστες που χρησιμοποιεί το Δυτικό Μπλοκ. Επίσης η Αγγλία και οι ΗΠΑ διαθέτουν 2 βάσεις στην περιοχή Τενέφ στα νότια της Συρίας. Στη συγκεκριμένη περιοχή κινούνται μαζί με την οργάνωση που ονομάζεται Μαγκαβίρ Αλ Σάβρα. Η Σαουδική Αραβία αν και για ένα μεγάλο διάστημα στήριξε την συριακή αντιπολίτευση στη Συρία, με μεταβαλλόμενη ένταση, τον τελευταίο καιρό άρχισα να στηρίζει τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις υπό την ηγεσία της YPG. Επίσης συζητιέται οι αραβικές χώρες υπό την πρωτοβουλία της Σαουδικής Αραβίας να στείλουν στρατεύματα στις περιοχές οι οποίες τελούν στον έλεγχο των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων.

 Ένα τρίτο μέτωπο αποτελεί η Τουρκία. Η Τουρκία προκειμένου να ελέγξει την ζώνη μη διαμάχης στην περιοχή του Ιντλίμπ κατασκεύασε 9 σημεία παρατήρησης. Αναμένεται να κατασκευαστούν συνολικά 12 σημεία παρατήρησης. Εν τω μεταξύ συνεχίζεται η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στις περιοχές οι οποίες καθαρίστηκαν από τις τρομοκρατικές οργανώσεις ΝΤΑΕΣ και YPG με τις επιχειρήσεις Ασπίδα του Ευφράτη και Κλαδί Ελιάς. Στο Άφριν, το Αζέζ, το Αλ Μπαμπ και τη Τζεραμπλούς τα οποία μετατράπηκαν σε ασφαλές περιοχές για τον συριακό λαό, διασφαλίζει την τάξη η Συριακή Αστυνομική Υπηρεσία η οποία εκπαιδεύτηκε από τις Τουρκικές Ειδικές Δυνάμεις. Η Συριακή Αστυνομική Υπηρεσία πρόσκειται στην Συριακή Προσωρινή Κυβέρνηση η οποία αναγνωρίζεται διεθνώς. Και ο Εθνικός Στρατός που σχηματίστηκε πρόσκειται στην Συριακή Προσωρινή Κυβέρνηση. Ενώ το Κατάρ στήριζε από κοντά την συριακή αντιπολίτευση πριν την κρίση, αλλά μετά το εμπάργκο περιορίστηκε το πεδίο επίδρασης του στη Συρία. Ένας άλλος παίκτης είναι το Ισραήλ. Το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1967 κατέλαβε τα εδάφη της Συρίας, προσαρτώντας τα Υψώματα Γκολάν σε αντίθεση με το διεθνές δίκαιο. Μετά τον πόλεμο που ξεκίνησε το 2011 το Ισραήλ ενίσχυσε την κυριαρχία του στα υψώματα Γκολάν. Το Ισραήλ το οποίο εκφράζει την ενόχληση του από την αύξηση των στοιχείων αντιπροσώπευσης του Ιράν στη Συρία και την ενίσχυση της Χεζμπολάχ στο συριακό πεδίο κατά διαστήματα διοργανώνει αεροπορικές επιδρομές κατά των στόχων του Ιράν και της Χεζμπολάφ μέσα στη Συρία. Το γεγονός ότι το καθεστώς Άσαντ το 2011 απορρίπτοντας τα κοινωνικά αιτήματα οδήγησε τη χώρα σε εμφύλιο είχε σαν αποτέλεσμα η Συρία να μεταμορφωθεί σε διεθνές και περιφερειακό πεδίο μάχης για την εξουσία. Είναι δυνατό να πούμε πως η Συρία η οποία έχασε την εθνική της κυριαρχία διαιρέθηκε σε μερικά διαφορετικά πεδία επιρροής. Αλλά δεν είναι δυνατό να υποβαθμίσουμε τον εμφύλιο που διαδραματίζεται στο συριακό χώρο σε περιφερειακή και διεθνή μάχη για εξουσία. Πρέπει να διευκρινίσουμε πως υπάρχει ένας εμφύλιος πόλεμος που εξακολουθεί στο συριακό πεδίο.

 

*O Τζαν Ατζούν είναι ερευνητής αρθρογράφος - Ίδρυμα Πολιτικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (SETA).


Λέξεις-κλειδιά: Συρία , μάχη για την εξουσία

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ