Επικαιρότητα στα Βαλκάνια (2017-42)

Νέα περίοδος στις σχέσεις Τουρκίας-Σερβίας

Επικαιρότητα στα Βαλκάνια (2017-42)

Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως προσκεκλημένος του προέδρου της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς  πραγματοποίησε επίσκεψη στις 9-11 Οκτωβρίου στη Σερβία. Στα πλαίσια της επίσκεψης υπογράφηκαν διάφορα έγγραφα. Η επίσκεψη του κ. Ερντογάν απέδειξε ότι ξεκινά νέα περίοδος ανάμεσα στις δύο χώρες και οι σχέσεις έφτασαν σε επίπεδο στρατηγικής εταιρικής σχέσης. Από την άλλη στις επαφές οι δύο ηγέτες σημείωσαν ότι οι φιλικές σχέσεις των δύο χωρών συμβάλλουν στην σταθερότητα στα Βαλκάνια και κατέχουν σημαντική θέση για την ανάπτυξη της σχετικής χώρας. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του προέδρου της Δημοκρατίας στη Σερβία πραγματοποιήθηκε το Επιχειρηματικό φόρουμ Τουρκίας-Σερβίας επίσης 16 διαφορετικές συμφωνίες.

Στην ιστορία ο βασιλιάς της Γιουγκοσλαβίας Αλέξανδρος Καρατζόρτζεβιτς είχε καλές σχέσεις με τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Ο βασιλιάς απέρριψε να πάρει μέρος εντός των σχεδίων των κρατών της Αντάντ σχετικά με την κατοχή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο βασιλιάς δολοφονήθηκε το 1934 στη Μασσαλία και ο Ατατούρκ στον τηλέγραφο του ανέφερε ότι έχασε τον  αξιότιµο αδελφό του. Ο ηγέτης της Γιουγκοσλαβίας Γιόσιπ Μπροζ Τίτο το 1954 είχε επισκεφτεί την Άνκαρα. Οι σχέσεις της Άνκαρα με το Βελιγράδι μετά την περίοδο του 1955 άρχισαν να υποχωρούν και οι σχέσεις την περίοδο του 1990 επηρεάστηκαν από τις εξελίξεις στη γεωγραφία της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Την περίοδο του 1992-1995 στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και αργότερα την περίοδο του 1999 στο Κόσοβο οι εξελίξεις προκάλεσαν να αλλάζουν συνεχώς οι σχέσεις ανάμεσα στην Τουρκία με τη Σερβία. Τον Οκτώβριο του 2000 μετά την ανάληψη των καθηκόντων στην κυβέρνησης στη Σερβία από τις δημοκρατικές δυνάμεις άρχισαν να καλυτερεύουν οι σχέσεις ανάμεσα στην Τουρκία με τη Σερβία. Το Κόσοβο τον Φεβρουάριο του 2008 κήρυξε την ανεξαρτησία του αλλά άρχισαν να υποχωρούν οι σχέσεις για άλλη μια φορά ανάμεσα στην Τουρκία με τη Σερβία.  Η Τουρκία ήταν ανάμεσα στις πρώτες χώρες που αναγνώρισε την ανεξαρτησία του Κοσόβου. Όμως παρόλες αυτές τις εξελίξεις η Άνκαρα και το Βελιγράδι κατέβαλλαν προσπάθειες για καλές σχέσεις τα τελευταία 8 χρόνια. Στο σημείο που κατέληξαν στις καλές σχέσεις αποδεικτικό στοιχείο ήταν η τελευταία επίσκεψη του κ. Ερντογάν και η συνάντηση με τον ομόλογο του της Σερβίας. Αν και ανάμεσα στις δύο χώρες δεν υπάρχουν σύνορα οι αρμόδιοι στην Τουρκία αναφέρουν ότι την Σερβία θεωρούν ως γειτονική χώρα. Η Άνκαρα τη Σερβία θεωρεί ως χώρα κλειδί για την ειρήνη και την σταθερότητα στα Βαλκάνια. Και η Σερβία την Τουρκία θεωρεί βαρυσήμαντη χώρα για την ανάπτυξη των έργων υποδομής και για την αύξηση της απασχόλησης στην ίδια χώρα.

Το 2016 πραγματοποίησε εμπόριο προς 10 βαλκανικές χώρες και προς την Σερβία εξαγωγή σε ποσοστό 6,7% ενώ εισαγωγή σε ποσοστό 4,5%. Η σωρευτική αξία των τουρκικών επενδύσεων στο τέλος του 2016 στη Σερβία ήταν 113 εκατομμύρια δολάρια. Στα πλαίσια της επίσκεψής του κ. Ερντογάν μια τουρκική εταιρεία υφαντουργίας ανακοίνωσε ότι θα κάνει επενδύσεις αξίας 35 εκατομμυρίων Ευρώ στην πόλη Κραλιέβο. Από την άλλη η Τουρκία είχε αναφέρει ότι θα υποστηρίξει το έργο του αυτοκινητόδρομου Σεράγεβου -Βελιγραδίου που θα κοστίσει 800 εκατομμύρια Ευρώ. Οι 16 συμφωνίες σχετικά με εμπόριο, συγκοινωνία, ενέργεια, εκπαίδευση και σε άλλους τομείς έχουν ετοιμάσει το δάπεδο για την απαραίτητη οικονομική συνεργασία ανάμεσα στις δύο χώρες. Αναμένεται οι Τούρκοι επιχειρηματίες την προσεχή περίοδο να κάνουν επενδύσεις στη Σερβία με αυξανόμενο τρόπο.

Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογαν υποστηρίζει τη Σερβία για να πάρει μέρος στο έργο μεταφοράς φυσικού αερίου του τουρκικού ρεύματος που θα περάσει κάτω από τη Μαύρη θάλασσα και μέσω της Τουρκίας θα φτάσει στην Ευρώπη. Κατά μεγάλη πιθανότητα την ίδια προσέγγιση έχει και η Μόσχα. Αλλά το Βελιγράδι για να πάρει μέρος στο σχέδιο μπορεί να αναγκαστεί να ζητήσει άδεια από την ΕΕ με την οποία συνεχίζει της ενταξιακές συνομιλίες.

Οι καλές σχέσεις Τουρκίας-Σερβίας έχουν προκαλέσει χαρά και στους Βοσνίους που ζουν στην περιοχή Σαντζάκ. Ο κ. Ερντογάν μαζί με τον Σέρβο ομόλογο του Βούτσιτς επισκέφτηκε την καρδιά της περιοχής Σαντζάκ, Νόβι Παζάρ όπου ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε ότι η Άνκαρα την σχετική περιοχή θεωρεί ως γέφυρα ανάμεσα στις φιλικές σχέσεις των δύο χωρών. Δυστυχώς η περιοχή Σαντζάκ είναι μεταξύ των λιγότερων αναπτυγμένων περιοχών της Ευρώπης. Έτσι οι Βόσνιοι θέλουν για την περιοχή να υπάρξουν περισσότερα σχέδια από την Τουρκία με σκοπό την ανάπτυξη της περιοχής. Η καλές σχέσεις των δύο χωρών τα τελευταία χρόνια αποδεικνύουν ότι υπήρχε ελάχιστος διάλογος στο παρελθόν το οποίο είχε προκαλέσει πολλές φορές μάχες σε μέσα μαζικής ενημέρωσης των δύο χωρών. Σήμερα παράλληλα με την προσέγγιση της Άνκαρα με το Βελιγράδι και τα μέσα μαζικής ενημέρωσής σε δύο χώρες επηρεάστηκαν θετικά από αυτό το κλίμα. Κάποιες φορές τις καλές σχέσεις των δύο χωρών δεν αντιμετώπισαν θετικά οι Αλβανοί στην περιοχή και στη Βοσνία Ερζεγοβίνη. Είναι σίγουρο ότι οι καλές σχέσεις θα επηρεάσουν θετικά όλη την περιοχή των Βαλκανίων που πρέπει να κατανοήσει και η ΕΕ η οποία θεωρεί αντίπαλη την Τουρκία. Στην περιοχή με κοινά σχέδια μπορεί να πάρει νέα διάσταση οι σχέσεις Τουρκίας με την ΕΕ.                        

 



ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ