Η Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης (14-2017)

Το τέμενος Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο

Η Τουρκική Μειονότητα της Δυτικής Θράκης (14-2017)

 

 

 

            Ξημερώματα 22ας Μαρτίου 2017. Μία ημερομηνία που οι κάτοικοι του Διδυμοτείχου, όλοι οι Θρακιώτες, αλλά και όλοι όσοι ενδιαφέρονται και ασχολούνται με μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς δεν θα ξεχάσουν.

 

            Στις 03:00 τα ξημερώματα μεγάλη φωτιά ξεσπάει στην οροφή του τεμένους Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο η οποία κινητοποίησε 24 οχήματα της Πυροσβεστικής. 54 άντρες πάλευαν περίπου 5 ώρες για την κατάσβεσή της. Τα αίτια της φωτιάς θα γίνουν γνωστά μόλις ολοκληρωθεί η σχετική έρευνα.

 

            …πως η ιστορία γίνεται σιωπή…

 

            Η καταστροφή διαδίδεται σε όλα τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία μέσω του Reuters. Δεν είναι όμως τόσο η είδηση που έγινε παγκοσμίως γνωστή, δεν είναι το μέγεθος της ζημιάς καθώς μιλάμε για ολοσχερή καταστροφή, δεν είναι καν τα διεθνή βλέμματα που στράφηκαν πάνω σε αυτήν την φωτιά.

 

            Είναι το ίδιο το μνημείο, η ιστορία του, η παρουσία του στο χρόνο και στο χώρο, σε μία κωμόπολη της Θράκης περίπου 9.200 κατοίκων που προσέδιδε σε αυτήν όχι μόνο κύρος και αναγνωρισιμότητα, αλλά μία ιστορική διαδρομή η οποία μετέφερε από γενιά σε γενιά αξίες πολιτισμικές, κυρίως πανανθρώπινες.

 

            Κι όλα αυτά γιατί η παρουσία του συγκεκριμένου τεμένους στην συγκεκριμένη περιοχή κουβαλάει μία βαριά ιστορία περίπου επτά αιώνων. Είναι το πρώτο τέμενος που χτίστηκε σε ευρωπαϊκό έδαφος στα τέλη του 14ου αιώνα.

 

Άρχισε να χτίζεται από τον Σουλτάνο Βαγιαζήτ Α τον Γιλντιρίμ για αυτό και είναι ευρέως γνωστό με το όνομα «Μπαγιαζήτ Τζαμισί». Ολοκληρώθηκε με εντολή του Σουλτάνου Μωάμεθ Α’ το 1420. Αρχιτέκτονας υπήρξε ένας από τους πιο φημισμένους της εποχής του, ο Ιβάζ Πασά.    

 

            Το τέμενος αποτελεί το μεγαλύτερο σε μέγεθος των Βαλκανίων. Ο εσωτερικός του διάκοσμος είναι αρχιτεκτονικό αριστούργημα και η οροφή του μοναδική ξύλινη οροφή τεμένους παγκοσμίως. Στο πέρασμα των αιώνων, κατασκευάστηκε και χρησιμοποιήθηκε ως τέμενος, ενώ υπήρξε και σύντομο διάστημα που μετατράπηκε σε ναό.

           

            Το 2012 είχαν ξεκινήσει εργασίες αναστήλωσης του τεμένους, ενώ σχετική μελέτη είχε εκπονηθεί το 1992 καθώς από τότε διαπιστώθηκε η ανάγκη για προστασία και αναστήλωση του μνημείου. Το έργο εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης ΕΣΠΑ 2007-2013 με προϋπολογισμό 7 εκατομμύρια ευρώ.

 

            Η φωτιά στο τέμενος έβαλε φωτιά και σε όλους τους τοπικούς, κρατικούς, κυβερνητικούς φορείς. Η ανταπόκριση της πολιτείας ήταν άμεση καθώς δεν είχε την πολυτέλεια να μην επέμβει άμεσα και πυροσβεστικά σε πολιτικό επίπεδο. Ανακοινώθηκε ότι οι εργασίες αναστήλωσης και συντήρησης του τεμένους περνάνε στο νέο ΕΣΠΑ 2014-2020 και θα στοιχίσουν περίπου 5 εκατομμύρια ευρώ.

 

            Σχεδόν όλοι οι εκπρόσωποι της τοπικής κοινωνίας, εκλεγμένοι και μη φορείς, βρέθηκαν στο Διδυμότειχο και έκαναν σχετικές δηλώσεις για το μέγεθος της καταστροφής. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης, βουλευτές, ο Τούρκος Πρόξενος, Πρόεδροι Συλλόγων, δήμαρχοι και άλλοι. Ακόμα και η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού μετέβη την ίδια μέρα με ελικόπτερο στην περιοχή.

 

            Η παρουσία όλων των φορέων έστειλε προς τα έξω ένα ηχηρό μήνυμα ενότητας μπροστά στο συμβολικό και ουσιαστικό μεγαλείο του Τεμένους Βαγιαζήτ. Ένα μήνυμα αλληλεγγύης και αλληλοϋποστήριξης καθώς όλοι οι φορείς και ο καθένας ξεχωριστά δήλωσαν έτοιμοι να στηρίξουν το έργο αποκατάστασης.

 

            Στις δηλώσεις που ακολούθησαν υπήρξαν και αναφορές στη συνύπαρξη χριστιανών και μουσουλμάνων στην περιοχή, όπως η ανακοίνωση του πολιτικού κόμματος το ΠΑΣΟΚ που αναφέρει: «Η Θράκη αποτελεί πρότυπο συμβίωσης χριστιανών και μουσουλμάνων και η κυβέρνηση οφείλει να πράξει τα πάντα ώστε να προστατεύσει αυτό το πολύ καλό κλίμα που οφείλεται στις πολιτικές των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ».

 

            Ο Μητροπολίτης Αλεξανδρούπολης, Δαμασκηνός, ανώτερος θρησκευτικός λειτουργός των χριστιανών της περιοχής, σε σχετικές δηλώσεις του ανέφερε «Με βαθειά θλίψη η χριστιανική μας κοινότητα εκφράζει την συμπαράστασή της στους μουσουλμάνους συμπολίτες μας, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της κοινωνίας μας και με τους οποίους συμβιώνουμε ειρηνικά και αρμονικά».

 

            Είναι σημαντικό ότι η δήλωση αυτή έρχεται από ανώτερο θρησκευτικό λειτουργό γιατί περιγράφει την σημασία παρουσίας του Τεμένους Βαγιαζήτ. Είναι ένα μνημείο ενότητας πληθυσμών διαφορετικών καταβολών, διαφορετικών θρησκειών, καταγωγών. Είναι ένας πανανθρώπινος πολιτισμικός θησαυρός.

 

Η παρουσία του στο κέντρο της μικρής κωμόπολης της Θράκης αποτελούσε πόλο έλξης τουριστών και περαστικών. Ήταν αδύνατον να βρεθεί κάποιος στο Διδυμότειχο και να μην στρέψει το βλέμμα του σε αυτό το επιβλητικό κτίριο που σε καθήλωνε και μόνο με την παρουσία του στην περιοχή, ακόμα κι αν δεν γνώριζες την ιστορία που κουβαλούσε.  

 

Και παρόλο που οι κρατικοί φορείς και ειδικότερα, το εξειδικευμένο προσωπικό που θα απασχοληθεί στην αποκατάσταση του Τεμένους γνωρίζουν ότι θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές στην αρχική του μορφή και κάποια στοιχεία είναι αδύνατον να τα επαναφέρουν.

 

Σίγουρα όσοι είχαν την δυνατότητα να επισκεφτούν το τέμενος Βαγιαζήτ πριν την 22α Μαρτίου 2017 πρέπει να αισθάνονται τυχεροί διότι η επίσκεψή τους αυτή πλέον θεωρείται ιστορική. Οι μαρτυρίες τους είναι αυτές που θα διασώσουν το πρότερο μεγαλείο του τεμένους και θα το μεταλαμπαδεύσουν στις επόμενες γενιές. Η πολιτεία θα κάνει το καλύτερο δυνατό για την πλήρη αποκατάσταση των ζημιών. Γνωρίζουμε ωστόσο όλοι βαθιά μέσα μας ότι η ιστορία του τεμένους Βαγιαζήτ του Διδυμοτείχου έχει χωριστεί στην προ και μετά 22 Μαρτίου 2017 εποχή.

 



ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ