|
|
Rusya'nın başkenti olan Moskova ülkenin
batı kesiminde yer alır. Dış sınırlarını kabaca Moskova Çevreyolu’nun çizdiği yaklaşık 1000 km2lik bir alanı
kaplar. Siyasal konumuyla tarih boyunca önemli bir rol oynayan Moskova halen ülkenin en büyük şehri ve önde
gelen sanayi, kültür, bilim ve eğitim merkezidir.
Nüfusu 10.4 milyon civarındadır.
Avrupa Rusyası’ndaki geniş ovanın ortasında
yer alan Moskova, Volga’ya dökülen Oka’nın bir kolu olan Moskova Irmağının geçtiği sığ bir vadide kuruludur.
Moskova’da Atlas Okyanusundan gelen
ılıman batı rüzgarlarının bir ölçüde yumuşattığı bir kara iklimi hakimdir. Kışlar uzun ve soğuk, yazlar ise kısa ve serin
geçer. Ocak ve Temmuz ortalama sıcaklıkları
sırasıyla -10 ilâ 18°C dir.
Ülkenin en gelişmiş ve en yoğun nüfuslu
kesimini meydana getiren Merkezi Ekonomik Bölgenin merkezi olarak sanayide birinci sırada yer alır. Başşehir olarak
taşıdığı idari öneme rağmen, şehrin hizmet sektörünün istihdam içindeki payı oldukça düşüktür. Toplam işgücünün
yarıdan fazlasını genellikle dokuma ve gıdâ
sanayilerinde çalışan kadınlar meydana getirir.
Şehrin önde gelen sanâyi dalları metal
işleme ve makine yapımıdır. Diğer önemli sanâyi ürünleri arasında dokuma ve giyim eşyası, kimyevi maddeler, gıda, ayakkabı
ve ağaç işleri sayılabilir.
Şehiriçi ulaşım metro, otobüs, tramvay
ve troleybüs gibi toplu taşıma araçlarına dayanır. Banliyölere ulaşımı
Moskova Küçük Çevre Demiryolu ile Moskova
Metropoliten Alanı Çevre Demiryolu sağlar.
Çok sayıda eğitim kurumu toplanmıştır.
En önde gelen yüksek öğretim kurumu Moskova Devlet
Üniversitesidir. Şehirde ayrıca belirli sahalarda uzmanlaşmış birçok eğitim kurumu
da vardır. Bunların en tanınmışları
Moskova Tmiryazev Tarım Akademisiyle Çaykovski Devlet Konservatuvarıdır.
Moskova adının geçtiği ilk tarihi kayıt
1147’den kalmadır. Bugün Kremlin’in bulunduğu yerde 1156’da savunmaya yönelik ilk toprak ve ahşap tahkimatın inşâ
edilmesinden sonra Vladimir-Suzdal Prensliğinin en
önemli şehirleri arasına giren Moskova, büyük Moğol istilası (1236-1240) sırasında
yakıldı. Rus Ortodoks Kilisesi
metropoliti 1326’da merkezini Vladimir’den Moskova’ya taşıdı. Moskova büyük prensleri
zamanla çevredeki Rus prensliklerini
de kendilerine bağladılar.
Moskova 15. yüzyılın ikinci yarısında,
birleşik bir Rus Devletinin kurulması döneminde tartışmasız siyasal merkez durumuna geldi.
1712’de I. Petro’nun başşehri Petersburg’a
taşımasının Moskova üzerindeki olumsuz etkisi fazla sürmedi. Napoleon’un 1812’deki Rusya Seferi sırasında şehir Fransız
kuvvetlerinin işgâline girdi ve binaların üçte
ikisinden fazlası harap oldu. Savaştan sonra şehir yeniden îmâr edildi. 1917’de
Şubat Devrimiyle birlikte şehirde
işçi ve asker sovyetleri kuruldu. Ekim Devriminde, kısa bir çarpışmanın ardından
Moskova Bolşeviklerin denetimine
girdi. Lenin 1918 Mart’ında Sovyet hükümetini Moskova’ya taşıdı. Moskova’nın
başşehir oluşu 30 Aralık 1922’de
resmen onaylandı.
Sovyet iktidarının pekişmesini tâkip
eden yıllarda Moskova geniş çaplı yatırımlarla ülke sanâyisine öncülük etti.
İkinci Dünya Savaşı sırasında
Rusya’ya giren Alman kuvvetleri 1941 sonlarında Moskova’nın dış mahallerine
kadar ilerledi. Savaş sonrasında
şehrin onarımı kısa sürede tamamlandı.
1991’de Sovyetler Birliği dağılınca
Moskova Rusya'nın başkenti oldu.
|
|
|
