نظری به آجندای تورکیه و جهان جمعه 2 سنبله 1397 هجری شمسی

تنش بین تورکیه و ایالات متحده آمریکا هم دلایل ساختاری و هم دوره ای دارد

نظری به آجندای تورکیه و جهان جمعه 2 سنبله 1397 هجری شمسی

می دانیم که تنش بین تورکیه و ایالات متحده آمریکا هم دلایل ساختاری و هم دوره ای دارد. از نظر ساختاری تلاش آمریکا از عضویت در ناتو در سال 1952 تاکنون برای برقراری روابط غیرفعال و نامتقارن با تورکیه، جلب دقت می کند. ولی پیروی تورکیه از سیاست خارجی مستقل به تعقیب حاکمیت حزب عدالت و توسعه و صاحب شدن به موقعیتی با مرکزیت منافع کشور، از سوی ایالات متحده آمریکا با خشنودی استقبال نشد.

از نظر دوره ای نیز عدم استرداد سرکرده سازمان تروریستی فتو از سوی آمریکا، عدم آغاز روند قضایی و زندگی آزادانه این شخص در پنسیلوانیا، از موضوعات مهمی است که سبب ایجاد تنش در روابط بین دو کشور میشود. حرکت هماهنگ آمریکا با سازمان تروریستی ی پ گ؛ شاخه سازمان تروریستی پ ک ک در سوریه، معرفی این سازمان تروریستی به عنوان متفق محلی اش، تسلیح و آموزش این نیروها از سوی آمریکا، وضعیتی غیرقابل قبول برای تورکیه است. گسترش سازمان تروریستی پ ک ک در مرزهای جنوبی تورکیه، برای تورکیه یک تهدید ملی به شمار میرود. علاوه بر این مسائل، اخیرا نیز بحران کشیش برونسون و F-35 بین دو کشور بروز کرده است.

اخیرا زندانی شدن کشیشی برونسون در تورکیه و خرید سیستم های دفاع هوایی S-400 از روسیه در سنای آمریکا مطرح گردید. اصرار اعضای سنا برای آزادی برونسون در عین حال از سوی کاخ سفید نیز مطرح شد. دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا نیز در دیدار با رجب طیب اردوغان رئیس جمهور تورکیه خواستار آزادی کشیش برونسون شده بود. علاوه بر این ترامپ تویت هایی با درخواست آزادی برونسون منتشر کرده بود. کشیش برونسون که در تورکیه زندگی می کند به علت ارتباط با سازمان های تروریستی فتو و پ ک ک در پی کوتای نافرجام 15 جولای بازداشت شده بود. مایک پنس معاون رئیس جمهور آمریکا، با هدف از دست ندادن حمایت اوانجلیست ها در ایالات متحده آمریکا و کسب آرای اوانجلیست ها در انتخابات، طی سخنانی خواستار آزادی برونسون که روند محاکمه اش از دو سال گذشته تاکنون به اتمام نرسیده شد و تورکیه را تهدید به اعمال تحریم کرد. سپس نیز ترامپ از سخنان معاونش حمایت کرده  و تهدیدات خود علیه تورکیه را بار دیگر یادآور شد. مولود چاووش اوغلو وزیر امور خارجه تورکیه نیز اعلام کرد نمی توان کاری را به تورکیه با تهدید دیکته کرد. روند قضایی در تورکیه به طور مستقل عمل می کند و خواست های آمریکا مغایر با این می باشد.

با تصمیم آمریکا در مورد اعمال تحریم علیه تورکیه وزرای عدلیه و کشور تورکیه در لیست تحریم شدگان این کشور قرار گرفته و محدودیت جزئی در وام دهی به تورکیه اعمال شد. با این تصمیم جنگ اقتصادی آمریکا علیه تورکیه آغاز شد. بازارهای تورکیه و نرخ ارز با اقدامات خرابکارانه آغاز به دستکاری شد. با این حمله اقتصادی، از ارزش بازارهای تورکیه کاسته شد. به تعقیب حملات اقتصادی متوجه به تورکیه، بانک مرکزی تورکیه تصمیمات مهمی گرفت که سبب توقف کاهش ارزش لیره و افزایش ارزش لیره  در برابر دالر شد. بدین ترتیب قیمت دالر از بالای 7 لیره طی دو روز به زیر 6 لیره کاهش یافت.

در روزها و ساعاتی که حملات اقتصادی فشرده ای متوجه تورکیه بود، برات آلبایراق وزیر خزانه داری و دارایی تورکیه، پرنسیب های مدل اقتصادی جدید تورکیه را اعلام کرد. در  پی این خبر، ترامپ تعرفه های واردات فولاد و آلومینیوم تورکیه را دو برابر کرد. هر چند که این اقدام ترامپ قیمت ارز را به شدت تحت تاثیر قرار داد، لیره تورک دوباره بهبود یافته است. ترامپ از یکسو علیه تورکیه اعمال تحریم کرده و از سوی دیگر به جنگ اقتصادی با چین ادامه میدهد. چند روز  پس از اعلام تعرفه گمرکی علاوه برای فولاد و آلومینیوم وارداتی تورکیه، از سوی ترامپ، چین اعلام کرد که از تورکیه و روسیه، آلومینیوم و فولاد با واحد پولی ملی وارد خواهد کرد. قرار گرفتن تورکیه در معرض حمله اقتصادی متوجه از سوی آمریکا، به دنبال اعلام حمایت روسیه و ایران از تورکیه اتفاق افتاد.

ولی موضع اتحادیه اروپا که یکی از مهمترین بازارها برای تورکیه می باشد، در برابر تحریمات اعمالی از سوی آمریکا بسیار مهم بود. اتحادیه اروپا و به ویژه آلمان اعلام کردند که مخالف با تضعیف اقتصادی تورکیه هستند و به روابط اقتصادی خود با تورکیه ادامه خواهند داد.

در صورت بروز بحران در تورکیه، کشورهای اتحادیه اروپا نیز تحت تاثیر این بحران قرار خواهند گرفت. همانطور که کاهش ارزش لیره تاثیری منفی بر بورس های اروپا و قیمت یورو دالر داشت. به ویژه اعطای وام های بزرگ از سوی بانک های ایتالیایی و اسپانیایی به تورکیه، سبب نگرانی اتحادیه اروپا در خصوص احتمال بروز بحران در تورکیه میشود.



اخبار مربوطه