شرقمیانه از دیدگاه تورکیه پنجشنبه 9 قوس 1396 هجری شمسی

جنگ داخلی یمن که با حملات شورشیان حوثی آغاز شد، عمیقترین بحران انسانی سالهای اخیر است

شرقمیانه از دیدگاه تورکیه پنجشنبه 9 قوس 1396 هجری شمسی

بحران یمن، عمیقترین بحران روز جهان

در سپتامبر سال 2014، جنگ داخلی یمن که با حملات شورشیان حوثی تحت حمایت دولت ایران آغاز شد، درحالی در آستانه سومین سالگرد خود به سرمیبرد عمیقترین بحران انسانی سالهای اخیر است. در برنامه این هفته دکتر جمیل دوغاچ، استاد دانشکده روابط بین المللی دانشگاه آتاتورک به ارزیابی این موضوع پرداخته است.

پس از سپتامبر سال 2014 حکومت مشروع یمن و خصوصا منصور هادی رییس جمهور اینکشور مجبور به پناهندگی به عربستان شده وازطریق اینکشوراقدام به مبارزه با گروههای شورشی کردند. در حقیقت، مبارزه مسلحانه شورشیان حوثی که طی سال های مدید در یمن به حالت منجمد نگاه داشته شده بود را میتوان به عنوان بازتابی از جنگ در حال وقوع در سوریه دانست. عربستان سعودی با ورود به مبارزه علیه شورشیان زیدی مذهب حوثی که از حمایت ایران برخوردارند اقدامات و مداخله نظامی جدی ای را علیه توسعه طلبی شیعیان آغاز کرد. هنگامی که عملیات حکومت عربستان ازسوی  کشورهای عربی خلیج وحتی کشورهایی نظیرمصر، سودان، پاکستان ومراکش، موردحمایت قرارگرفت بحران یمن تبدیل به بحرانی منطقه ای شد. نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی جنگ داخلی یمن را به عنوان مقاومت در برابر توسعه طلبی مذهبی تعریف میکنند. درگیری دریمن محدود به بازیگران ذکرشده نیست. چراکه ستیزه جویان القاعده وداعش نیز با حضوری فعال در یمن همراه با قبایل سنی، در حال مبارزه با شورشیان حوثی هستند. با این وجود، مقاومت ائتلاف عرب و نیروهای بومی، مانع از استقرار و حاکمیت شورشیان بر بخش عمده ای از یمن شده است. در سطح جهان به دلیل حوادث یمن  میتوان واکنشهایی علیه ایران مشاهده کرد. سازمان ملل و بسیاری ازکشورها همچنان دولت هادی را به عنوان یک دولت مشروع قبول میکنند. تا سال 2017 تلاش های سازمان ملل متحد برای برقراری آتش بس ناکام مانده و درگیری های در یمن درغربت مذاکره بین طرفها ادامه دارد. درطی چند هفته گذشته، حملات راکتی حوثیها به پایتخت عربستان سعودی، یعنی ریاض، توسط سیستم دفاع هوایی سعودی منهدم شد. این نشان میدهد که جنگ قدرت بین حکومت ایران و سعودی تا کدام حد شکل جدی را بخود گرفته است. در تجزیه و تحلیلهای صورت گرفته گفته میشود که ایران جنگ مذهبی در یمن را به عنوان سکوی پرشی برای سرایت درگیریها به مناطق شیعه نشین عربستان مورد استفاده قرار میدهد. این نشان میدهد که ایران از درگیریهای فرقه ای به عنوان وسیله ای برای تصفیه حسابهای منطقه ای استفاده میکند. با این حال، دیده میشود که حملات هوایی انجام شده توسط نیروهای ائتلاف تحت رهبری عربستان در یمن، اصلی ترین عنصر موثر در تعمیق بحران انسانی در اینکشور است. با این حال، در طرف دیگر این مسئله، أوضاع وخیم مردم یمن قرار دارد که باید به خوبی مورد توجه قرار گیرد. در اینکشور با جمعیتی 27 میلیون نفری، 17 میلیون تن، نیاز فوری به کمکهای بشردوستانه دارند. با توجه به اینکه بنادر عدن و حدیده که از نقاط اصلی ورود کالا به اینکشور هستند، در اشغال حوثیها است لذا کشور با بحران غذایی وخیم و نیز شیوع شدید امراض ساری مواجه شده است. تقریبا در تمام کشور وضعیت زندگی عادی نیست و خدمات عمومی متوقف شده اند. شیوع امراض وبا که از اپریل 2017 آغاز شد، تا ماه اکتبر سال جاری به بیش از 90 فیصد از کشور گسترش یافته است. در کشوری که تقریبا 1 میلیون مورد ابتلا به  مرض وبا تشخیص داده شده،  تعداد جان باخته گان در اثراین مرض از 3 هزار تن  افزایش یافته  است. علل وقوع این اپیدمی عبارتند از: فروپاشی کامل زیربنا های کشور، توقف خدمات صحی اولیه، عدم دسترسی به منابع آب پاک و عدم تامین مواد غذایی مناسب. علاوه بر این، تقریبا هیچ سازمان بین المللی یا هیچ سازمان داوطلب نوعدوست در جهان، به ویژه سازمان ملل متحد، قادر به ورود به یمن به دلیل اختلافات و درگیریها نیست. با این حال، یکی از استثناءات این وضعیت کمپاین "امید" ترکیه در ماه جولای بود. به این ترتیب که نهادهای مختلف ترکیه بر اساس دستو رجب طیب اردوغان رییس جمهور تورکیه، کمک های بشردوستانه ای به ارزش 20 میلیون دالر و به وزن 120 تن را  راهی یمن کردند. دراز شدن دست کمک ترکیه به یمن برای اینکشورازاهمیتی حیاتی برخورداربود. علاوه بر این،  در خلال سال 2016 در حدود 200  تن مریض یمنی که تحت شرایط نامناسب قرار داشتند به ترکیه آورده شدند و تحت تداوی قرار گرفتند. همانند بحرانهای عمیق انسانی در سوریه و عراق، در جنگ داخلی وحشیانه یمن نیز، بدون تردید این مردم غیرنظامی هستند که ضربه میبینند. یمن اکنون جایی است که مرگ و میر گسترده ای در آن مشاهده میشود و مهاجرت انسانها به امری بسیار طبیعی تبدیل شده است و این ها همه تجربیات تلخی هستند که از نسل امروز به نسل اینده منتقل خواهد گردید.



اخبار مربوطه