شرقمیانه از دیدگاه ترکیه پنجشنبه 6 میزان 1396

در برنامه امروزی خویش نگاهی گذرا داریم به منشور سازمان ملل متحد

شرقمیانه از دیدگاه ترکیه پنجشنبه 6 میزان 1396

وظیفه اصلی سازمان ملل متحد، تامین زمینه ها برای یافتن راه حلهای جهانی به مسائل و پرابلمهای جهانی، بشکلی آسان و با هزینه کم بوده است. از انجایی دیده میشود سازمان ملل متحد در سالهای اخیر با کارهایی که انجام داده و یا نتوانسته است انجام بدهد، در همه عرصه بین المللی مورد انتقادات مختلف قرارگرفته است. با بررسی منشور سازمان ملل میبینیم که انگیزه اصلی تاسیس این سازمان جلوگیری از جنگ، پایدار ساختن صلح و انجام فعالیتهایی درراستای حل هرگونه مسائل سیاسی، روانی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تهدید کننده امنیت بین المللی میباشد. هدف واصول اصلی مذکور با هدف جلوگیری از تکرار درد و رنجهای جدید بعد از سپری شدن دو جنگ جهانی خانمانسوز که ملتهای جهان متحمل آنها شده اند، ظاهر شده است. سازمان ملل صاحب شش رکن اصلی ست که عبارتند از، مجمع عمومی، شورای امنیت، شورای اقتصادی و اجتماعی، شورای قیمومیت، دیوان بین المللی عدلی - قضایی و بخش اموراداری.

تمامی اعضای سازمان ملل در چهارچوب مجمع عمومی این سازمان، همه ساله  درماه سپتامبر گردهم آمده و مسائل جهانی که باعث نگرانی میباشد را مورد مباحثه قرار میدهند. علاوه براین، افکار و اندیشه های خود در زمینه تجدید بنیه با هدف تامین همسویی هر چه بیشتر دینامیزمهای سیاست جهانی را ارائه میکنند. اجلاسیه های سالانه مورد بحث در عین حال مذاکرات مختلف رهبران درحاشیه نشست های رسمی را تامین میکند. مذاکرات دوجانبه غیررسمی بین کشورها و سخنرانی رهبران کشورهای عضو سازمان از تربیون های مجمع عمومی، مورد توجه خاص افکارعمومی جهان قرار میگیرد. سازمان ملل امروزه در ارگانهای مختلف خود که در چهارگوشه جهان فعالیت میکنند، حدود 40 هزار پرسونل دارد. بودجه سالانه این سازمان حدود 40 میلیارد دالر میباشد. سازمان ملل صاحب یک نیروی نظامی تقریبا 100 هزار نفری بوده و در عین حال در مناطق درگیری، میسیون حراست از صلح را به پیش میبرد. این سازمان برغم اینکه میسیونهای حراست از صلح جزو وظایفش نمیباشد، از نیمه دوم سالهای 1950 بدین طرف وظایف این چنینی زیادی برعهده گرفته است. با درنظرگرفتن از میان برداشتن تنش دو قطبی بین دو بلاک قدرت و سختیهای داخل دولت در رابطه با امنیت بین المللی که در حال افزایش میباشد، شمار این گونه عملیاتها ظرف 25 سال اخیر نسبت به دوره جنگ سرد بسرعت افزایش یافته است.

سازمان ملل از بدو تاسیس بدین طرف، اگر هم موضوع مباحثات مختلف شده باشد، بنام همکاری در عرصه بین الملی و نهادینه شدن این همکاری نقش مهمی ایفا کرده است. یکجا با تاسیس سازمان ملل، سازمانهای بین المللی در جمع بازیگران جهانی غیرقابل اجتناب جای گرفتند. با آغاز دوره سازمان ملل، همکاری در عرصه بین المللی و فعالیتهای سازمان یابی جهانی شد. از سوی دیگر به تعقیب تاسیس سازمان ملل در سال 1945 ، سیاست جهانی بشکلی که به قواعد روابط و نهادهای بین المللی و کشورهای پیروز جنگ جهانی دوم شکل بدهد، طراحی شد. برای همین سازمان ملل هیچوقت نتوانست بسان یک نهاد پایان دهنده به درگیریها باشد، حتی اگر رفورمهای بایسته انجام نگیرد، از ایفای نقش چنین نهادی عاجز خواهد ماند.

وظیفه اصلی سازمان ملل، تامین زمینه برای یافتن راه حلهای جهانی به مسائل جهانی، بشکلی آسان و با هزینه کم میباشد. برای تحقق این امر نیز گامهای بایسته ای وجود دارد که باید بدون فوت وقت برداشته شوند. پنج عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل باید از مشاهده این سازمان به عنوان پلاتفورمی در راستای حراست از منافع خود و تداوم بخشیدن به حیطه نفوذ خود در سطح جهان انصراف ورزند. در غیر اینصورت محدودیت پتانسیل کاری و یاری به امنیت و صلح جهانی این سازمان ادامه خواهد یافت. سازمان ملل برغم تمامی نواقص و ناکفایتی ها، در عرصه بین المللی بعنوان یک پلاتفورم بین المللی نهادینه صاحب بزرگترین مشروعیت مشاهده میشود. برای اینکه سازمان ملل بتواند این مشروعیت را تا سالیان دراز دیگردرآینده نیز ادامه بدهد، درک و محترم شمردن شرایط متغیر جهان از سوی پنج کشور بزرگ که صاحب حق وتوی نیاز سازمان به رفورم میباشند، حکم ضرورت دارد.

باید با رفورمهایی که در روندهای بعدی انجام خواهد یافت، ارگانها و آژانسهای سازمان ملل بشکلی که برای کشورهای در حال توسعه و در خارج از جهان غرب حیطه بزرگتری باز بکنند، مجددا طراحی گردند. سازمان ملل باید دینامیزمهای قدرت جدید را نیز که در جهان امروزی ظاهر میشوند، در بنیه خود جای بدهد. قدرتهای درحال اوج مانند آلمان، هندوستان، جاپان، برازیل و ترکیه در انتظار انتخاب از طرف شورای امنیت بوده و صرفا میتوانند بصورت پریودهای دو ساله و بطور موقت عضویت حاصل نمایند. ولی انگلستان و فرانسه به صفت اعضای دائمی شورای امنیت که با کشورهای ذکر شده در مقیاس مشابهی قرار دارند، هنوز هم صاحب حق وتو میباشند. این موضوع بی عدالتی میباشد. باید این بی عدالتی هر چه زودتر برطرف شده و کشورهایی چون آلمان، هندوستان، جاپان، برازیل و ترکیه منحیث عضو دائمی در شورای امنیت تمثیل شوند. زیرا همانطوریکه رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در هر فرصت میگوید، "جهان از پنج بزرگتر است".

 



اخبار مربوطه