شرقمیانه از دیدگاه ترکیه پنجشنبه16 سنبله 1396

لبنان یکی دیگر از کشورهای شرقمیانه است که بخشی از جمعیت آنرا ترکمنان تشکیل میدهند. ریشه موجودیت ترکها در لبنان به قرن 12 ام میرسد

شرقمیانه از دیدگاه ترکیه پنجشنبه16 سنبله 1396

بحث امروزی مان روی موضوع تاریخچه موجودیت ترکمنان در لبنان تشکیل میدهد.  لبنان یکی دیگر از کشورهای شرقمیانه است که بخشی از جمعیت آنرا ترکمنان تشکیل میدهند. ریشه موجودیت ترکها در لبنان به قرن 12 ام میرسد. ولی جمهوری ترکیه برای اولین بار بطور رسمی در سال 1989 از ترکهای لبنان خبردار شده است. قوماندان خالد اسد که ترکمن بوده و در اردوی لبنان خدمت میکرد، در سال 1989 دریافت که وی در خلال انجام وظیفه به زبان ترکی تکلم میکند. اولین تماس با بردن خالد اسد از سوی قوماندان به سفارت ترکیه برقرارمیشود. اسد در گفتگو با ابراهیم دجله لی سفیر ترکیه در بیروت میگوید که ترکمن بوده و اهل روستای کاواشرا میباشد. با دیدارسفیری ازروستای کاواشرا، اولین پیوند شکل میگیرد. دربازگشت سفیربه کشورش بدلیل جنگ داخلی لبنان در سال 1989 ، ترکمنان در راه وظیفه محافظت ازوی را برعهده گرفته و تا ترابلس همراهی میکنند. بعد از اولین آشنایی مذکور، دیدار سفیر جدید بیروت از دو روستای ترکمن در منطقه آققار، شکل سنتی به خود گرفت. سالیان مدید ترکمنان تنها در این منطقه زندگی کردند. در سایه روستای کاواشرا، در سال 2007 با ترکمنان منطقه بالبک و در سال 2011 نیز با ترکمنان منطقه دینیه اولین ارتباط برقرار شد.

امروز میتوانیم موجودیت ترکها ومیراث عثمانی درلبنان را در هشت سرفصل مورد بررسی قرار دهیم. ترکمنان آققار، ترکمنان بالبک، ترکمنان دینیه، ترکهای کرت، شهروندان جمهوری ترکیه که در لبنان زندگی میکنند، خانواده های برخاسته ازآناتولی، ترکمنان سوریه و چرکزها میباشند. منطقه آققار در ایالت شمال لبنان جای گرفته است. در آققار دو روستای ترکمن بنامهای کاواشرا و آیدامون وجود دارد. کاواشرا بدلیل حراست از زبان ترکی و اولین روستایی که با ترکیه ارتباط برقرار کرده است، در درجه اول اهمیت قرار دارد. جمعیت این روستا حدود 3 هزار تن ترکمن میباشد. در روستای آیدامون نیز که 5 هزار تن جمعیت دارد، حدود 3 هزار و 500 ترکمن زندگی میکند. در روستای ماستا حسن که در نزدیکی آیدامون قرار داشته و 5 هزار تن جمعیت دارد، حدود 350 ترکمن اسکان گزیده اند. در روستای هزار 200 تن و دیبابیه 50 ترکمن وجود دارد. در روستای الداوسی با 2 هزار و 500 تن جمعیت، چند خانواده ترکمن و حدود 50 ترکمن زندگی میکند. شمار ترکمنان در آققار نیز بیش از 7 هزارتن  میباشد. آشنایی ترکیه با ترکمنان بالبک، با هدایت مقامات ترک از سوی ترکمنان آققار بسوی روستاهای ترکمن بالبک و در سال 2007 تحقق یافت. ترکمنان این منطقه در 5 روستای ترکمن و روستایی در نزدیکی هَرمل جای گرفته اند. در بالبک حدود 4 هزار ترکمن زندگی میکنند. ارتباط ترکیه با ترکمنان روستای دینیه، بعد از ترکمنان بالبک در سال 2011 برقرار شد. تا آن دوره نه ترکیه و نه دیگر مناطق ترکمن، در مورد ترکمنان دینیه هیچ اطلاعی نداشتند. در هاوارا 600 و گورهایه حدود 100 ترکمن که به دینیه وابسته میباشند، زندگی میکنند.

امروزه حدود 10 هزار ترک کرت در لبنان زندگی میکنند. علاوه براین در بیروت تقریبا 50 هزار شهروند ترک که بدلیل مسائل اقتصادی به این شهر کوچ کرده اند، وجود دارد. در ترابلس و آققار خانواده های بزرگ باقیمانده از دوره عثمانی زندگی میکنند. تنها در ترابلس 200 خانواده که با یکدیگر خویشاوند بوده و با نام خانوادگی ترکمنی شناخته میشوند، وجود دارد. جمعیت ترکمن لبنان نیز که اعضای خانواده ترکمنی تشکیل داده اند، به فعالیتهای خود ادامه میدهد. چرکزها نیز که بعد از جنگ عثمانی – روس در شرقمیانه جای داده شدند، همچنان با ترکیه در ارتباط میباشند. در نتیجه جنگ داخلی در سوریه، تعداد کثیری از ترکمنان این کشور به لبنان کوچ کردند. ترکمنان مقیم حلب و لاذقیه به ترکیه که نزدیکترین کشور میباشد، کوچ نمودند. ترکمنانی نیز که در حمص و تارتوس زندگی میکردند، بدلیل نزدیکی جغرافیایی و رابطه خویشاوندی، مناطق ترکمن نشین آققار و بالبک را ترجیح دادند. در حالیکه هزاران ترکمن به منطقه آققار کوچ کردند، برخی از گروههای ترکمن نیز به بالبک رفتند. تعداد بیشماری از ترکمنان دمشق نیز به بیروت و ترابلس کوچ کردند. میتینگی که رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در خلال دیدار از لبنان درسال 2010 در نزدیکی روستای کاواشرا ترتیب داد، نقطه عطف دیدگاه نسبت به ترکمنان لبنان را تشکیل داد. حمایت ترکیه از ترکمنان نیز، موقعیت و ایماج ترکمنان را در جهت مثبت تحت تاثیر قرار داد. گشایش مرکز فرهنگی ترک یونس امره در بیروت درسال 2013 و دفتر هماهنگی آژانس توسعه و همکاری تیکا درسال 2014 در لبنان نیز از نظر افزایش توجه و یاریها به ترکمنان نقش مهمی ایفا کرد. ترکمنان برغم بهبودی نسبی وضعیت خود، هنوز در لبنان صاحب نمایندگی سیاسی و یا یک نهاد مدنی قوی نمیباشند. در روند بعدی لازم است تا در این راستا فعالیتهایی انجام داده شود.



اخبار مربوطه